Tìm thấy báu vật hiếm có trong hóa thạch phân khủng long

Trong một nghiên cứu được công bố hôm 29/6 trên tạp chí Current Biology, các nhà khoa học tuyên bố đã tìm thấy một loại bọ cánh cứng có tuổi thọ lên đến 230 triệu năm. Loài này chưa từng được phát hiện trước đây.

Khoảng 230 triệu năm trước, một con Silesaurus opolensis đói đang kiếm ăn trong thảm thực vật đầm lầy ở tây nam Ba Lan ngày nay. Giống như tất cả các loài động vật có xương sống, giống như tất cả những loài động vật khác trên hành tinh của chúng ta, loài khủng long với chiều cao gần 1m và chiếc đuôi dài 1m này sẽ đào thải những gì nó không thể hấp thụ sau khi ăn.

Theo thời gian, những đống phân này đã trở thành hóa thạch, và một số loài bọ nhỏ được nhúng vào đó. Những con bọ này được ví như "đại sứ" của những nhánh côn trùng đã tuyệt chủng từ ​​lâu, đây cũng là lần đầu tiên con người phát hiện ra một loài côn trùng mới trong hóa thạch phân khủng long. Khám phá này gần đây đã được công bố trên tạp chí "Sinh học đương đại" (Current Biology).

CNN cho biết con bọ cánh cứng được đặt tên khoa học là Triamyxa coprolithica. Cái tên cho biết loài bọ này được tìm thấy trong phân hóa thạch (coprolites), sống trong kỷ Tam Điệp (kỷ Trias), kéo dài từ khoảng 252 triệu cho đến 201 triệu năm trước, và thuộc phân bộ Myxophaga. Phân bộ này bao gồm những loài bọ cánh cứng nhỏ ăn tảo, sống dưới nước hoặc phụ thuộc vào nước.


Hình ảnh mô phỏng lại loài bọ Triamyxa coprolithica. (Ảnh: CNN).

Để tìm được loài này, các nhà khoa học phải sử dụng phương pháp quét phân hóa thạch bằng tia X quang mạnh.

Sam Heads, giám đốc Trung tâm Cổ sinh vật học PRI tại Đại học Illinois, cho biết: “Hóa thạch côn trùng còn nguyên hình dạng ba chiều như thế này chưa từng được tìm thấy kể từ kỷ Tam Điệp. Vì vậy, phát hiện này rất quan trọng”.

“Tôi thực sự ngạc nhiên khi thấy những con bọ cánh cứng được bảo quản tốt như thế nào. Khi bạn mô hình hóa chúng trên màn hình, chúng như đang nhìn thẳng vào bạn”, Martin Qvarnström, tác giả nghiên cứu, phát biểu.

“Canxi phosphat có trong phân hóa thạch kết hợp với sự khoáng hóa sớm của vi khuẩn đã tạo điều kiện cho khả năng bảo tồn hóa thạch mỏng manh này”, tác giả viết trong nghiên cứu.

“Mặc dù Silesaurus dường như đã ăn rất nhiều cá thể triamyxa coprolithica, nhưng loài này quá nhỏ để trở thành con mồi mục tiêu”, nhà nghiên cứu Qvarnström nói.

“Kích thước nhỏ của chúng chắc chắn đã giúp chúng còn nguyên vẹn vì không bị nhai nát và được nuốt trọn”, ông Heads nhận định.

Các nhà nghiên cứu cũng cho rằng phân hóa thạch có thể là sự thay thế đối với hổ phách để trở thành vật liệu bảo quản xác côn trùng tốt nhất.

“Tôi đã nghiên cứu về côn trùng hóa thạch được bảo quản trong hổ phách trong nhiều năm. Tôi đồng ý với các tác giả rằng các mẫu vật được tìm thấy trong phân hóa thạch rất giống với hổ phách về tính đầy đủ và mức độ bảo quản”, giám đốc Heads nói.

Các hóa thạch lâu đời nhất từ hổ phách cũng chỉ khoảng 140 triệu năm tuổi. Vì vậy, những hóa thạch phân khủng long có thể giúp các nhà khoa học khám phá nhiều điều bí ẩn hơn nữa.

“Chúng ta không biết côn trùng kỷ Tam Điệp trông như thế nào. Bây giờ thì chúng ta đã có cơ hội”, đồng tác giả nghiên cứu Martin Fikáček, nhà côn trùng học tại Đại học Tôn Trung Sơn ở Đài Loan, tuyên bố.

TIN CŨ HƠN
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News