Tìm thấy hổ phách chứa lông khủng long, rận cổ đại 99 triệu năm tuổi

Các nhà khoa học vừa khai quật được một viên hổ phách chứa lông vũ của khủng long cùng với nhiều con rận cổ đại gần 99 triệu năm trước.

Trước phát hiện nay, hóa thạch rận cổ xưa nhất từng được tìm thấy là 44 triệu năm tuổi, khoảng 22 triệu năm sau khi kỷ nguyên của khủng long kết thúc, theo Inside Science.

Các nhà khoa học đã nghiên cứu hai mảnh của viên hổ phách, khai quật tại thung lũng Hukawng, miền Bắc Myanmar. Chúng được một nhà sưu tầm hổ phách hiến tặng lại cho khoa học vào năm 2016. Phân tích đồng vị phóng xạ cho thấy mẫu vật khoảng 99 triệu năm tuổi.

Nguồn gốc và quá trình tiến hóa của loài ký sinh trùng này vẫn còn nhiều bí ẩn. Việc giải mã cách loài này tiến hóa song hành cùng vật chủ có thể hé lộ nhiều thông tin mới về những loài vật cổ đại mà hóa thạch không thể hiện hết.


Rận cổ đại Mesophthirus angeli bò trên lông vũ của khủng long, có niên đại nằm trong Kỷ Phấn trắng. (Ảnh: Inside Science).

Hổ phách gồm 2 mẫu lông vũ. Dựa trên so sánh với các hóa thạch từng được khai quật, đây là lông của khủng long chứ không phải các loài chim cổ đại, theo Chung Kun Shih, chuyên gia thuộc Bảo tàng Quốc gia về Lịch sử Tự nhiên Smithsonian (Mỹ).

Các nhà khoa học cũng tìm thấy 10 con côn trùng ở dạng “nhộng”, chưa trưởng thành, nằm trong hổ phách. Con lớn nhất dài 230 micron, lớn hơn đường kính trung bình sợi tóc của con người là 100 micron. Qua phân tích, các nhà khoa học nhận thấy những sinh vật này có cấu tạo cơ thể tương tự rận hiện đại. Họ đặt tên cho sinh vật vừa được phát hiện là Mesophthirus Engeli.

Mesophthirus có bộ hàm khỏe. Một trong hai mẫu vật lông vũ có dấu hiệu bị cắn, tương tự như cách chấy rận ký sinh trên lông của các loài chim hiện đại. Điều này cho thấy ký sinh trùng trên lông vũ đã tiến hóa trong giai đoạn giữa Kỷ Phấn trắng của Đại Trung Sinh, khi khủng long có lông vũ và chim cổ đại cùng xuất hiện.

Loài bọ cổ đại này có kích thước rất nhỏ với chiều dài chưa đến 0,2 mm, vì vậy các nhà nghiên cứu phải sử dụng kính hiển vi điện tử để xem hình dạng của nó. Vẻ ngoài của Mesophthirus engeli trông rất giống với loài chấy ngày nay, nhưng nó có đầu lớn hơn với hai mắt giống chấm đen ở hai bên và hai xúc tu với ba gai dài trên đỉnh đầu. Có thể nói loài bọ Mesophthirus engeli sở hữu một cơ thể "ba vòng như một", với phần đầu, ngực và bụng rộng bằng nhau, sáu bàn chân ngắn, có móng vuốt và gai dài ở cuối, có thể nắm được.


Phát hiện này cho thấy hành vi ăn lông của côn trùng có nguồn gốc ít nhất là vào thời kỳ giữa kỷ Phấn trắng.

Mặc dù trông giống như một con chấy, rận, nhưng loài Mesophthirus engeli lại khác xa với chấy và rận hiện đại. Do đó, các nhà cổ sinh vật học đã thiết lập một phân loại côn trùng cổ đại mới - Mesophagous caterpillars. So với cơ thể thì miệng của Mesophthirus engeli rất to và khỏe, hai hàng hàm lớn có răng cưa, có khả năng nhai rất mạnh.

TIN CŨ HƠN
Kiếm báu vẫn sáng bóng sau 2700 năm của Việt Vương Câu Tiễn

Kiếm báu vẫn sáng bóng sau 2700 năm của Việt Vương Câu Tiễn

Thanh kiếm Câu Tiễn được làm từ đồng và thiếc vẫn giữ được độ sắc bén và sáng bóng sau hàng nghìn năm tồn tại.

Đăng ngày: 26/11/2025
Trung Quốc phát hiện thanh kiếm cổ 2000 năm bằng đồng xanh như mới

Trung Quốc phát hiện thanh kiếm cổ 2000 năm bằng đồng xanh như mới

Khi khai quật các nhà khảo cổ đều thấy bất ngờ khi phát hiện một thanh kiếm cổ bằng đồng xanh không hề bị gỉ sét, màu sắc vẫn như mới sau hơn 2000 năm.

Đăng ngày: 26/11/2025
Gươm báu Viking 1.200 tuổi phát lộ dưới cổ đạo

Gươm báu Viking 1.200 tuổi phát lộ dưới cổ đạo

Một người leo núi Na Uy tình cờ phát hiện thanh gươm tuổi đời hơn một thiên niên kỷ trong lúc đi bộ trên một con đường cổ.

Đăng ngày: 23/11/2025
Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Rác trong mắt bạn lại là một kho báu quý giá trong mắt người khác.Tại Trung Quốc, đã từng có vô số cổ vật, thậm chí là bảo vật Quốc gia lưu lạc trong dân gian, bị coi là rác, là phế vật.

Đăng ngày: 20/11/2025
Lực cắn của khủng long bạo chúa đáng sợ cỡ nào?

Lực cắn của khủng long bạo chúa đáng sợ cỡ nào?

Các nhà khoa học đã tìm ra nguyên nhân tại sao khủng long bạo chúa có cơ hàm mạnh đến vậy. Sự khác biệt đến từ cấu trúc cơ và khớp hàm dưới của chúng.

Đăng ngày: 17/11/2025
Mộ cổ cháu gái Hoàng hậu Trung Hoa và bí ẩn 4 chữ

Mộ cổ cháu gái Hoàng hậu Trung Hoa và bí ẩn 4 chữ "người mở sẽ chết" trên nắp quan tài

Tây An được xem là một trong những nơi lưu giữ cổ vật nổi tiếng của Trung Quốc qua nhiều triều đại.

Đăng ngày: 14/10/2025
Bằng chứng cho thấy con người tiến hóa từ cá

Bằng chứng cho thấy con người tiến hóa từ cá

Mới đây, các nhà cổ sinh vật học đã tìm ra mối liên hệ giữa vây cá và tay người, góp phần khẳng định nguồn gốc tiến hóa từ cá của chúng ta.

Đăng ngày: 12/10/2025
Khoa Học News