Khoa Học News

Tìm thấy “máy tính bảng” 3.700 năm tuổi của người Babylon: Minh chứng rõ nhất của “xuyên không”?

Một nhà toán học người Australia đã phát hiện ra ví dụ lâu đời nhất được biết đến về hình học ứng dụng, trên một viên đất sét Babylon 3.700 năm tuổi - và ông gọi đó là “máy tính bảng” cổ đại.

Được biết đến với cái tên Si.427, chiếc máy tính bảng này mang một sơ đồ thực địa đo ranh giới của một số vùng đất.

Máy tính bảng Si.427 có niên đại từ thời Babylon Cổ giữa năm 1900 và 1600 trước Công nguyên và được phát hiện vào cuối thế kỷ 19 ở khu vực ngày nay là Baghdad, Iraq. Nó đã được đặt trong Bảo tàng Khảo cổ học Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) trước khi Tiến sĩ Daniel Mansfield từ Đại học New South Wales (Australia) lần ra nó.


Tầm quan trọng của chiếc máy tính bảng này vẫn chưa được biết cho đến khi công trình của Tiến sĩ Mansfield được tiết lộ (Ảnh: UNSW Sydney)

Trước đó, Tiến sĩ Daniel Mansfield và Norman Wildberger, một phó giáo sư tại Đại học New South Wales (UNSW) - Australia, đã xác định một chiếc máy tính bảng khác ở Babylon có chứa bảng lượng giác chính xác và lâu đời nhất thế giới. Vào thời điểm đó, họ suy đoán chiếc máy tính bảng này có thể đã được sử dụng trong thực tế, có thể là trong khảo sát hoặc xây dựng.

Máy tính bảng đó có tên Plimpton 322, đã mô tả các tam giác vuông bằng cách sử dụng bộ ba số Pitago: Ba số nguyên trong đó tổng bình phương của hai số đầu tiên bằng bình phương của số thứ ba - ví dụ: 32 + 42 = 52.


Hình ảnh động cho thấy ví dụ đơn giản nhất về bộ ba Pythagore (Nguồn: AmericanXplorer13 / Wikipedia / CC BY-SA 3.0).

Sự xuất hiện của Plimpton 322 đặt Tiến sĩ Daniel Mansfield vào một nhiệm vụ tìm kiếm những máy tính bảng khác cùng thời kỳ có chứa bộ ba Pitago [hay Pythagore, bao gồm ba số nguyên dương a, b và c, sao cho a² + b² = c²]. Cuối cùng, Si.427 xuất hiện!

"Si.427 giống như một mảnh đất được bán thu nhỏ. Trong văn tự chữ hình nêm, với các vết lõm hình nêm đặc trưng, ​​Si.427 mô tả một cánh đồng có các khu vực đầm lầy, cũng như sàn đập và tháp gần đó.

Các hình chữ nhật mô tả cánh đồng có các cạnh đối diện với độ dài bằng nhau, cho thấy các nhà khảo sát thời đó đã nghĩ ra cách tạo ra các đường vuông góc chính xác hơn trước đây" - Tiến sĩ Daniel Mansfield nhận định.

"Giống như chúng ta ngày nay, khi một người cố gắng tìm ra ranh giới đất đai của họ, họ sử dụng thiết bị GPS, còn thời xưa, họ dùng bộ ba Pitago".

Điều kinh ngạc

Và một sự thật khiến các nhà khoa học kinh ngạc đó là, mặc dù Plimpton 322 và Si.427 đều sử dụng bộ ba Pitago, nhưng CHÚNG LẠI XUẤT HIỆN TRƯỚC nhà toán học Hy Lạp Pythagoras hơn 1.000 năm.

[Pythagoras (phiên âm tiếng Pháp là Pytago) được xem là "cha đẻ của số học". Ông nổi tiếng với Định lý Pytago của tam giác vuông: a2 + b2 = c2, với c là độ dài cạnh huyền, a và b là độ dài hai cạnh góc vuông].

Tiến sĩ Mansfield nói: "Một khi bạn hiểu bộ ba Pitago là gì, xã hội của bạn đã đạt đến một mức độ tinh vi toán học cụ thể. Si.427 chứa ba bộ ba Pitago: 3, 4, 5; 8, 15, 17; và 5, 12, 13".

Người Babylon đã sử dụng hệ đếm cơ số 60 - Hệ cơ số 60 của người Babylon là nền tảng để hôm nay chúng ta chia 1 phút thành 60 giây, 1 giờ thành 60 phút và 1 vòng tròn có 360 độ - khiến việc làm việc với các số nguyên tố lớn hơn 5 trở nên khó khăn.

Chiếc máy tính bảng Si.427, được mô tả trong một nghiên cứu trên tạp chí Foundations Of Science, xuất hiện từ thời kỳ gia tăng sở hữu đất tư nhân.

Tiến sĩ Mansfield nói: "Bây giờ chúng ta biết người Babylon đang cần nó để giải quyết vấn đề gì. Bạn thấy đó, toán học đang được phát triển để giải quyết nhu cầu của thời đại."

Một điều khiến Tiến sĩ Mansfield khó hiểu về Si.427 là số thập phân giới tính "25:29" - tương tự như 25 phút 29 giây - được khắc bằng phông chữ lớn ở mặt sau của máy tính bảng.

"Đó có phải là một phần của phép tính mà họ đã thực hiện không? Đó có phải là một lĩnh vực mà tôi chưa từng biết không? Nó có phải là một phép đo của một cái gì đó không? Tôi thực sự khó chịu vì có quá nhiều thứ về máy tính bảng của người xưa. Bộ óc của họ thật vĩ đại!", Tiến sĩ Mansfield kết luận.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 25/09/2026
Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Nghĩa trang Xiaohe nằm trong sa mạc Taklamakan ở tây bắc Trung Quốc nổi tiếng thế giới với hàng trăm xác ướp bí ẩn.

Đăng ngày: 22/09/2026
Pharaoh Ai Cập Akhenaten bị ái nam ái nữ

Pharaoh Ai Cập Akhenaten bị ái nam ái nữ

Hoàng đế Ai Cập cổ đại Akhenaten không phải là người nam tính thực thụ, dù ông là cha của ít nhất nửa tá con. Thực tế, cơ thể ông khá nữ tính, với cái đầu hình trứng.

Đăng ngày: 10/09/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 30/08/2026
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.

Đăng ngày: 28/08/2026
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 26/08/2026
Bí mật trong cỗ quan tài thứ 3: Cạy nắp thành công, đội khảo cổ bất ngờ khi nhìn bên trong

Bí mật trong cỗ quan tài thứ 3: Cạy nắp thành công, đội khảo cổ bất ngờ khi nhìn bên trong

Đội khảo cổ đã mất gần 2 giờ để cạy nắp quan tài vì lớp vữa trát xung quanh quá chắc chắn.

Đăng ngày: 18/08/2026
Khoa Học News