Trận sóng thần cổ đại cách đây 9000 năm có thể cao tới 40m

Trận sóng thần cao 15-40m xảy ra cách đây hơn 9.000 năm có thể đã quét sạch dấu tích của những khu định cư ven biển trước đó.

Kết hợp phân tích khảo cổ với địa chất, các nhà nghiên cứu phát hiện bằng chứng về trận sóng thần lớn ập xuống bờ biển Địa Trung Hải của Israel, gần khu định cư cổ xưa Tel Dor, cách đây 9.290-9.910 năm. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí PLOS One hôm 23/12.


Các nhà khoa học khoan lấy lõi trầm tích ở bờ biển Địa Trung Hải, Israel. (Ảnh: T. E. Levy).

Tel Dor là khu định cư ven biển tồn tại từ giữa thời Đồ Đồng, bắt đầu khoảng năm 2000 trước Công nguyên, và trải qua cuộc thập tự chinh, khoảng năm 1100. Khu định cư nằm dọc theo bờ biển tây bắc Israel ngày nay.

Trong khi nghiên cứu địa lý của khu định cư cổ xưa và lập mô hình máy tính nơi này qua những cuộc khai quật dưới nước và lỗ khoan dưới lòng đất, nhóm chuyên gia bất ngờ phát hiện một lớp trầm tích biển. Họ cho rằng đây là dấu tích của một cơn sóng thần diễn ra vào đầu thế Holocene.

"Dự án của chúng tôi tập trung vào việc tái dựng khí hậu cổ đại và sự thay đổi của môi trường 12.000 năm qua ở bờ biển Israel. Chúng tôi chưa từng nghĩ rằng sẽ tìm thấy bằng chứng về một trận sóng thần cổ đại", Gilad Shtienberg, tác giả chính của nghiên cứu, chuyên gia tại Trung tâm Khảo cổ Biển Scripps thuộc Đại học California-San Diego, chia sẻ.

"Đầu thời Đồ Đá mới, khoảng 10.000 năm trước, bờ biển nằm cách vị trí ngày nay khoảng 4km. Khi phân tích lõi trầm tích và thấy một lớp vỏ sò ở nơi vốn là đất liền vào thời Đồ Đá mới, chúng tôi biết mình đã gặp may", Shtienberg nói.

Kết quả phân tích lớp trầm tích biển chỉ ra, trận sóng thần cổ đại cao 15-40m. Nó mạnh đến mức có thể tiến vào đất liền tới 2,5-4km, mạnh hơn những trận sóng thần sau đó rất nhiều. Các nhà khoa học cũng đã tìm thấy bằng chứng của một trận động đất bắt nguồn từ hệ thống đứt gãy Biển Chết diễn ra cùng giai đoạn với sóng thần Tel Dor.

Giới khoa học tìm được rất ít dấu vết của những ngôi làng có niên đại 10.000-12.000 năm tuổi ở bờ biển Địa Trung Hải thuộc Israel. Nghiên cứu mới cho thấy, nguyên nhân có thể là sóng thần đã quét sạch hầu hết tàn tích của những khu định cư trước đó.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 28/12/2025
Khoa Học News