Trục vớt được hàng trăm cổ vật từ xác tàu chìm 180 năm

Với 56 lần lặn trong hơn 11 ngày, các chuyên gia trục vớt 275 cổ vật từ HMS Erebus, con tàu chìm một cách bí ẩn vào thế kỷ 19.


Nhà khảo cổ học kiểm tra xác tàu HMS Erebus. (Ảnh: Marc-André Bernier/Cơ quan Công viên Quốc gia Canada).

Tháng 5/1845, hai con tàu dưới sự chỉ huy của John Franklin khởi hành từ Anh đi tìm kiếm Hành lang Tây Bắc nằm giữa Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Tuy nhiên, trên hành trình nguy hiểm này, Franklin và thủy thủ đoàn 128 người biến mất một cách bí ẩn. Đến năm 2014, các nhà khảo cổ Canada mới phát hiện xác của một trong hai con tàu, HMS Erebus, tại vùng biển băng giá gần đảo King Williams ở Nunavut, lãnh thổ cực bắc của Canada. Họ tìm thấy xác con tàu còn lại, HMS Terror, gần đó vào năm 2016.

Covid - 19 khiến việc thám hiểm xác tàu bị trì hoãn, nhưng sau đó các nhà khảo cổ đã trở lại khu vực này. Họ mang lên tổng cộng 275 cổ vật từ tàu Erebus trong năm 2022, Smithsonian hôm 6/1 đưa tin.

Với 56 lần lặn trong hơn 11 ngày, nhóm nhà khảo cổ tại Cơ quan Công viên Quốc gia Canada đã trục vớt một tấm da chạm khắc, kính đeo mắt, cầu vai, bát đĩa, các dụng cụ vẽ và đo lường cùng nhiều vật dụng khác. Nhóm chuyên gia đang nghiên cứu và bảo quản các cổ vật tại phòng thí nghiệm của Cơ quan Công viên Quốc gia Canada ở Ottawa.


Các nhà khảo cổ sử dụng phương tiện điều khiển từ xa Deep Trekker để nghiên cứu xác tàu HMS Erebus. (Ảnh: Aimie Néron/Cơ quan Công viên Quốc gia Canada)

Kể từ khi tìm thấy hai xác tàu, các nhà khảo cổ đã tập trung hơn vào HMS Erebus - con tàu dễ bị hư hại hơn. HMS Terror nằm sâu hơn dưới nước và có vẻ an toàn.

Sau đại dịch, vào tháng 4 và tháng 5 năm ngoái, nhóm chuyên gia quay trở lại địa điểm lưu giữ xác tàu Erebus. Họ dựng trại phía trên, kiểm tra và thu thập dữ liệu về con tàu bằng phương tiện điều khiển từ xa Deep Trekker. Tháng 9, các nhà khảo cổ trở lại với tàu nghiên cứu RV David Tompson và sà lan hỗ trợ Qiniqtirjuaq. Trong nhiệm vụ này, họ có thể lặn dưới nước tới hai tiếng nhờ bộ đồ lặn được làm ấm bằng nước nóng.

Nhóm chuyên gia cũng ghi nhận những thay đổi vật lý của xác tàu so với hai năm trước mà nhiều khả năng do bão gây ra. Các nhà chức trách nghi ngờ biến đổi khí hậu có thể dẫn đến lớp băng bao phủ sụt giảm và sóng biển gia tăng, khiến xác tàu xuống cấp nhanh hơn.

"Chìm dưới một trong những môi trường biển độc đáo và nhạy cảm nhất hành tinh, xác tàu HMS Erebus và HMS Terror cũng nằm trong số những xác tàu gỗ được bảo tồn tốt nhất thế giới. Hoạt động nghiên cứu khảo cổ tại chỗ tiếp tục giúp nâng cao hiểu biết về ảnh hưởng của sự thay đổi khí hậu đến khu vực, giúp chúng ta bảo tồn và bảo vệ các di sản văn hóa và thiên nhiên không thể thay thế", Steven Guilbeault, Bộ trưởng Môi trường và Biến đổi khí hậu Canada, cho biết.

TIN CŨ HƠN
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Đăng ngày: 14/04/2026
Báu vật vô song ở Ai Cập: Được

Báu vật vô song ở Ai Cập: Được "nhào nặn" từ nhiều thế giới ngoài hành tinh

Ai Cập, miền đất nổi tiếng với nhiều báu vật ngoài hành tinh được khai quật từ các lăng mộ, tiếp tục sở hữu một báu vật vô song, thứ xuyên qua 2 cái chết sao, đánh cắp vật liệu từ một thế giới khác rồi lén lút xâm nhập Hệ Mặt trời sơ khai.

Đăng ngày: 13/04/2026
Bữa tối kỳ lạ với món hầm từ thịt xác ướp bò rừng 50.000 năm tuổi

Bữa tối kỳ lạ với món hầm từ thịt xác ướp bò rừng 50.000 năm tuổi

Năm 1984, các nhà khoa học thưởng thức bữa tối kỳ lạ với món hầm làm từ thịt của bò rừng thảo nguyên đóng băng hàng chục nghìn năm trước.

Đăng ngày: 08/04/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose

Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose

Quân đội Colombia vừa công bố những bức hình chưa từng thấy về xác thuyền San Jose huyền thoại, được cho là chứa lượng của cải trị giá hàng tỷ USD.

Đăng ngày: 08/04/2026
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.

Đăng ngày: 07/04/2026
Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Con sư tử hang động non tên Sparta trông như đang ngủ sau hàng nghìn năm nằm dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở Siberia.

Đăng ngày: 04/04/2026
Khoa Học News