Truy tìm máy lọc bí ẩn của khí quyển

Tự nhiên sử dụng một chất có khả năng phá hủy tác nhân gây ô nhiễm để làm sạch không khí, nhưng cho tới nay loài người vẫn chưa tìm ra chất này. 

Nhiều nhà khoa học cho rằng bầu khí quyển của quả đất có khả năng tự làm sạch. Một số nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng khí đốt và chất gây ô nhiễm ở tầng thấp nhất trong khí quyển bị phân hủy nhờ các phân tử mà người ta gọi là gốc hydroxyl (OH).

Gốc OH (có hoạt tính cao) được tái tạo liên tục trong khí quyển nhờ các phản ứng với hơi nước và nitơ oxit – hai chất tồn tại trong không khí. Những phản ứng đó phá vỡ các chất gây ô nhiễm. Vì thế, có thể coi quá trình này là một cơ chế tự làm sạch của tự nhiên. Nhưng khi gốc OH được tái tạo bởi nitơ oxit, phản ứng sẽ tạo ra khí ozone – một chất độc hại và có thể gây hiệu ứng nhà kính. Như vậy, nếu một nơi có nhiều gốc OH thì nồng độ ozone ở đó cũng cao.

Một góc vùng châu thổ sông Châu Giang, Trung Quốc. Ảnh: mep.gov.cn.

Nhưng khi tới vùng châu thổ sông Châu Giang (Trung Quốc), các nhà khoa học của Viện Hóa học và Động lực học Geosphere (Đức) lại phát hiện điều trái ngược. Tại đây gốc OH tập trung với mật độ dày đặc hơn mọi nơi trên thế giới trong một khu vực có diện tích khoảng 60 km vuông, nhưng nồng độ khí ozone trong không khí lại rất thấp.

“Đó là điều khiến chúng tôi sửng sốt. Sau bao năm nghiên cứu, mãi tới bây giờ chúng tôi mới chứng kiến một hiện tượng ngược đời như vậy”, Franz Rohrer, chuyên gia của Viện Hóa học và Động lực học Geosphere, phát biểu.

Phát hiện cho thấy tự nhiên vẫn còn một chất nữa nữa để tái tạo gốc OH mà không cần tới nitơ oxit. Nhưng cho tới nay giới khoa học chưa có những thiết bị phù hợp để phát hiện ra chất đó.

Andreas Hofzumahaus, một chuyên gia của Viện Hóa học và Động lực học Geosphere, dự định mô phỏng các quá trình trong bầu không khí của vùng châu thổ sông Châu Giang trong phòng thí nghiệm để tìm ra chất bí ẩn. Nếu làm được điều đó, loài người sẽ có công cụ mới để làm sạch khí quyển.

“Chúng ta may mắn vì những chất gây ô nhiễm có hại phân hủy rất nhanh. Nhưng điều không may là quá trình loại bỏ tác nhân ô nhiễm lại tạo ra ozone. Nếu tìm ra chất bí ẩn kia, chúng ta sẽ được hưởng hai lợi ích”, Hofzumahaus bình luận.
TIN CŨ HƠN
Vì sao nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa?

Vì sao nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa?

Khí hậu nước ta rất độc đáo: khí hậu nóng nhưng không khô hạn như Tây Nam Á, Bắc Phi. Nóng ẩm nhưng không nóng ẩm quanh năm như các quần đảo ở Đông Nam Á.

Đăng ngày: 22/03/2026
Biến đổi khí hậu là gì?

Biến đổi khí hậu là gì?

Chúng ta biết rằng, việc biến đổi khí hậu đã, đang ảnh hưởng đến các hệ sinh thái trên Trái đất và tác động trực tiếp đời sống hàng ngày của con người.

Đăng ngày: 21/03/2026
Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Dân gian có câu "Ông tha mà bà không tha/ Làm nên lũ lụt hai ba tháng mười”, để nhắc nhở, cảnh báo mùa lũ ở các tỉnh từ Thanh Hóa đổ vào thường xảy ra đầu tháng 7 đến tháng 10 hàng năm.

Đăng ngày: 18/03/2026
Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão hình thành như thế nào? Vì sao lại có bão? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cho bạn biết đó.

Đăng ngày: 17/03/2026
Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là một trong những thiên tai có sức tàn phá khủng khiếp nhất của nhân loại.

Đăng ngày: 15/03/2026
Những cơn bão lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử

Những cơn bão lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử

Trong quá khứ có không ít cơn bão với sức gió mạnh kỷ lục nhưng lại không gây ra nhiều thiệt hại.

Đăng ngày: 08/03/2026
Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Các loại cốc giấy dùng 1 lần đang được rất nhiều người ưa dùng vì tính tiện dụng và nhanh gọn. Song sự thật về chúng không phải ai cũng biết.

Đăng ngày: 26/02/2026
Khoa Học News