Vi khuẩn điều khiển bằng âm thanh tiêu diệt tế bào ung thư

Nhóm nghiên cứu ở Caltech biến đổi vi khuẩn E. coli và kích thích bằng sóng siêu âm để chúng tiết hóa chất tiêu diệt tế bào ung thư mà không làm hại tế bào khỏe mạnh.


Mô phỏng một tế bào vi khuẩn. (Ảnh: James Archer)

Các nhà khoa học ở Viện Công nghệ California (Caltech) tìm ra giải pháp tốt hơn hóa trị liệu nhằm điều trị nhiều loại ung thư. Thay vì giết chết cả tế bào khỏe mạnh như nang tóc trong hóa trị liệu, vi khuẩn biến đổi gene điều khiển bằng âm thanh chỉ tập trung tìm kiếm và phá hủy tế bào ung thư. Trong nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Nature Communications, nhóm nghiên cứu đến từ phòng thí nghiệm của giáo sư kỹ thuật hóa học Mikhail Shapiro cho biết, họ đã phát triển một chủng vi khuẩn Escherichia coli (E. coli) đặc biệt có khả năng xâm nhập vào khối u khi tiêm vào cơ thể bệnh nhân. Sau khi tới đích, vi khuẩn có thể được kích thích để sản sinh thuốc chống ung thư bằng các xung siêu âm.

"Mục tiêu của công nghệ này là tận dụng khả năng của lợi khuẩn biến đổi gene để xâm nhập vào khối u, đồng thời sử dụng siêu âm để kích hoạt chúng giải phóng những loại thuốc hữu hiệu bên trong khối u", Shapiro giải thích.

Khởi điểm của nghiên cứu là một chủng vi khuẩn E. coli mang tên Nissle 1917, đã được thông qua để sử dụng ở người. Sau khi tiêm vào mạch máu, những vi khuẩn này lan khắp cơ thể. Hệ thống miễn dịch của bệnh nhân sẽ tiêu diệt chúng, trừ vi khuẩn đã chui vào khối u, cung cấp một môi trường ức chế miễn dịch.

Để biến vi khuẩn thành công cụ hữu ích trong điều trị ung thư, nhóm nghiên cứu chỉnh sửa chúng để chứa hai nhóm gene mới. Một nhóm gene phụ trách sản xuất kháng thể nano, protein tắt tín hiệu mà khối u sử dụng để ngăn chặn phản ứng đối phó của hệ miễn dịch. Sự xuất hiện của những kháng thể này tạo điều kiện cho hệ miễn dịch tấn công khối u. Nhóm gene còn lại đóng vai trò như một công tắc nhiệt kích hoạt gene kháng thể nano khi vi khuẩn trải qua ngưỡng nhiệt nhất định.

Để làm ấm vi khuẩn nằm ở sâu bên trong cơ thể, nơi khối u đang phát triển, nhóm nghiên cứu sử dụng siêu âm hội tụ (FUS). FUS tương tự như siêu âm sử dụng để chụp ảnh cơ quan nội tạng hay phôi thai trong tử cung nhưng có cường độ cao hơn và tụ điểm nhỏ hơn. Tập trung siêu âm vào một điểm khiến mô ở vị trí đó nóng lên nhưng mô xung quanh không bị ảnh hưởng. Bằng cách kiểm soát cường độ siêu âm, các nhà nghiên cứu có thể tăng nhiệt độ của mô đó tới ngưỡng mong muốn.

Để kiểm tra liệu chủng vi khuẩn biến đổi gene có hoạt động như dự kiến hay không, nhóm nghiên cứu tiêm tế bào vi khuẩn vào chuột có khối u trong phòng thí nghiệm. Sau khi cho vi khuẩn thời gian để xâm nhập vào khối u, họ sử dụng sóng âm để làm ấm chúng. Thông qua hàng loạt thử nghiệm, Shapiro và cộng sự nhận thấy chuột điều trị bằng chủng vi khuẩn mới và sóng âm có khối u phát triển chậm hơn nhiều so với chuột chỉ điều trị bằng sóng âm, bằng vi khuẩn hoặc không điều trị. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cho biết họ sẽ cần tối ưu hóa phương pháp để hướng kích thích nhiệt vào vi khuẩn một cách chính xác hơn.

TIN CŨ HƠN
Loài hoa tuyệt đẹp, nhưng có thể giết người trong tích tắc

Loài hoa tuyệt đẹp, nhưng có thể giết người trong tích tắc

Sở hữu vẻ đẹp nổi bật và thu hút nhưng loài hoa bao tay chồn (Foxglove) lại có thể giết người trong chớp mắt với độc tính cao

Đăng ngày: 03/03/2026
14 cây có tuổi thọ lâu đời hơn cả nền văn minh nhân loại

14 cây có tuổi thọ lâu đời hơn cả nền văn minh nhân loại

Nhiều cây cổ thụ có tuổi thọ lâu đời hơn cả nền văn minh loài người, sống sót sau nhiều biến đổi địa chất và khí hậu trên Trái Đất.

Đăng ngày: 01/03/2026
Ong khoái: Loài ong nguy hiểm nhất rừng rậm Đông Nam Á

Ong khoái: Loài ong nguy hiểm nhất rừng rậm Đông Nam Á

Ong khoái (Apis dorsata) được mô tả là một trong những loài nguy hiểm nhất ở các khu rừng rậm Đông Nam Á vì hành vi phòng thủ hung hãn của chúng.

Đăng ngày: 01/03/2026
3 loài trúc

3 loài trúc "kỳ lạ" có nguy cơ tuyệt chủng ở Việt Nam

Trúc là một loài cây rất thân quen trong đời sống người Việt và mang tính biểu tượng cao. Nhiều đồ vật có niên đại hàng trăm năm được mô phỏng từ hình tượng cây trúc hoá long.

Đăng ngày: 28/02/2026
Con dĩn là con gì?

Con dĩn là con gì?

Con dĩn (hay còn được gọi là con bọt mát, dãn) là loài côn trùng có cánh, nhỏ li ti và hay bay thành từng đám ngoài trời.

Đăng ngày: 28/02/2026
Hoa xuyến chi là hoa gì? Công dụng tuyệt vời của hoa xuyến chi

Hoa xuyến chi là hoa gì? Công dụng tuyệt vời của hoa xuyến chi

Hãy tham khảo bài viết sau đây để hiểu rõ hơn về loài hoa mọc dại ven đường là gì và những tác dụng tuyệt vời của nó với cuộc sống chúng ta nhé.

Đăng ngày: 27/02/2026
Sự thật về châu chấu mà ít người biết

Sự thật về châu chấu mà ít người biết

Châu chấu là một loài côn trùng, nằm trong phân bộ chứa các côn trùng ăn lá, thuộc bộ cánh thẳng, đầu tròn, thân mập, nhảy giỏi và đặc biệt ăn hại cây xanh.

Đăng ngày: 26/02/2026
Khoa Học News