Vì sao những khu rừng đước vô giá
Rừng đước có giá trị lớn đến đâu là điều mà người dân của làng Wanduruppa đã phải đau đớn trải qua trong tháng 12 năm 2004: Cơn sóng thần sau trận động đất của năm đó đã cuốn ra biển từ 5.000 đến 6.000 dân của ngôi làng nhỏ bé tại Sri Lanka này.
Nhưng làng Kapuhenwala lại thoát được hiểm nghèo. Mặc dù nằm kế cận Wanduruppa nhưng chỉ có 2 người chết: Sức mạnh của cơn sóng thần đã bị những cánh rừng đước rộng 200 ha hãm lại, chỉ còn nhiều con sóng nhỏ tràn vào làng và gần như không gây hư hại gì nhiều.
Chỗ đổ rác thay vì là nơi cá con sinh sống
![]() |
Rừng đước ở Mexico. Ảnh: Octavio Aburto. |
Trong khi lợi nhuận từ những việc làm này thường được mang đi nơi khác, người dân sinh sống trực tiếp tại chỗ phải chịu đựng hậu quả không chỉ của một cơn sóng thần, theo như ông Octavio Aburto-Oropeza và nhóm chuyên gia của Viện Hải dương học Scripps tại California. Họ đã tính toán cụ thể trong một thí dụ điển hình và công bố trong tạp chí "Proceedings of the National Academy of Sciences". Nơi các nhà nghiên cứu quan tâm đến nhiều nhất là bờ biển của bán đảo Baja California và vùng đất liền lân cận, vùng có những cánh rừng đước cực bắc của Thái Bình Dương. Mặc cho mật độ dân số ở đây thấp, diện tích của hệ sinh thái vẫn giảm đi 2% hằng năm, ở một vài vùng hơn 1/4 rừng đước đã bị phá hủy.
Cây đước nằm viền giữa biển và đất liền không những chỉ bảo vệ bờ biển. Chúng cũng là nơi sinh sống của nhiều loài cá được đánh bắt thương mại. Vì thế mà ông Aburto-Oropeza và đồng nghiệp đã tìm hiểu về mối tương quan giữa độ lớn của một khu rừng đước và lượng cá tổng cộng mà các làng lân cận đánh bắt được.
1/3 cá bắt nguồn từ rừng đước
Rừng đước càng nguyên vẹn và càng lớn chừng nào thì cá con và vài loài tôm nhất định được bảo vệ nhiều chừng đấy, và ngư dân càng đánh bắt được nhiều: Gần 1/3 cá lớn lên trong những cánh rừng ngập nước này. 11.600 tấn hải sản được bán hằng năm đã mang lại cho những làng chung quanh thu nhập 19 triệu USD. Trên mỗi một hecta rừng đước, thu nhập của người dân địa phương nhiều hơn gấp 200 lần so với ước tính trước nay của chính phủ Mexico, mang lại cho họ từ 25.000 đến 50.000 USD, trong khi một trang trại nuôi tôm có cùng diện tích chỉ mang lại 1.000 USD.
![]() |
Rừng đước dưới nước. Rễ cây là nơi trú ẩn an toàn cho cá con và nhiều loài giáp xác. Ảnh: Octavio Aburto. |
Hiện giờ, giá trị sinh thái và kinh tế này cũng được nhận biết ở nhiều nơi khác – thí dụ như ở Đông Nam Á, nơi nhiều dự án tái tạo rừng được tiến hành sau thảm họa sóng thần để bảo vệ bờ biển một cách ít tốn kém. Thế nhưng theo như Maricar Samson và Rene Rollon của Đại học Philippines tại Quezon City, ý định tốt này lại thường hay thất bại.
Ý định tốt, lỗi lầm lớn
Theo các nhà khoa học, thiếu hiểu biết là nguyên nhân chính: Những người điều hành thường không hiểu biết về các yêu cầu sinh thái của các loại đước và vì thế đã chọn sai chỗ để trồng. Thiếu chất dinh dưỡng, luồng nước chảy quá mạnh và bão táp đã làm hại cây trồng mới rất nhiều. Tệ hại hơn, họ thường vô tình phá hủy nhiều hệ sinh thái đang hoạt động như vùng có nhiều thảm cỏ biển là nơi cá đẻ trứng hay đồng ngập nước vốn nơi dừng chân của chim di trú. Thay vào đó hai nhà sinh thái học khuyên nên chọn những vùng đất thoai thoải và chỉ ngập nước trong khoảng thời gian 1/3 của chu kỳ triều.
Trước khi lên đường tìm kiếm những nơi thích hợp, hai ông Samson và Rollon cũng khuyên là nên cải tạo lại những nơi nguyên là trại nuôi tôm vì chúng thường nằm trong vùng là rừng đước trước đó.
TIN CŨ HƠN

Biến đổi khí hậu là gì?
Chúng ta biết rằng, việc biến đổi khí hậu đã, đang ảnh hưởng đến các hệ sinh thái trên Trái đất và tác động trực tiếp đời sống hàng ngày của con người.
Đăng ngày: 29/08/2025

Sông nước sôi luộc chín mọi vật trong rừng Amazon
Con sông trải dài hơn 6km xuyên qua rừng Amazon với nhiệt độ trung bình 86 độ C, khiến hầu hết động vật mất mạng nếu vô tình rơi xuống nước.
Đăng ngày: 26/08/2025

Kaindy vùng hồ kỳ lạ nhất thế giới
Hồ Kaindy, còn gọi là hồ Chết, khiến không ít du khách ngỡ mình đang lạc bước vào thế giới siêu thực.
Đăng ngày: 26/08/2025

Bí ẩn hồ nước hồng ở Australia
Không phải màu trắng hay màu xanh thường thấy, màu nước hồ Hillier thu hút khách du lịch bởi sắc hồng hiếm có.
Đăng ngày: 25/08/2025

Hồ nước đỏ như máu ở Tanzania này sở hữu siêu năng lực biến hầu hết các sinh vật thành đá
Hồ Natron là một hồ nước muối nằm ở phía Bắc Tanzania, phía Đông Bắc miệng núi lửa Ngorongoro và gần biên giới Kenya. Ẩn mình giữa những ngọn núi lửa, hồ Natron nằm tại điểm thấp nhất của thung lũng Great Rift với độ cao 600m so với mực nước biển.
Đăng ngày: 24/08/2025

Vẻ đẹp kì diệu: “thác nước dưới biển” tại đảo Mauritius
Ảo ảnh thị giác tuyệt đẹp này đã trở thành một danh lam thắng cảnh nổi tiếng thu hút khách du lịch đến với đảo Mauritius.
Đăng ngày: 22/08/2025

Tìm thấy nơi ô nhiễm khủng khiếp nhất trên Trái đất
Hồ Karachay tọa lạc ở phía nam dãy núi Ural thuộc vùng Chelyabinsk, miền đông Nga, hiện được coi là nơi ô nhiễm nghiêm trọng nhất và nguy hiểm nhất trên Trái đất.
Đăng ngày: 21/08/2025
Tiêu điểm