Vỏ Trái đất tách đôi, kim cương hồng tràn lên bề mặt ở Úc

Hệ tầng Argyle ở Úc, nơi chứa 90% kim cương hồng trên thế giới, vừa hé lộ bí mật choáng váng liên quan đến siêu lục địa mất tích Nuna.

Một nghiên cứu dẫn đầu bởi tiến sĩ Hugo Olierook từ Đại học Curtin (Úc) đã tìm ra nguồn gốc của số kim cương hồng khổng lồ tại Hệ tầng Argyle, cũng như của nhiều loại kim cương màu trên thế giới.

Đó là một sự kiện cực kỳ khủng khiếp: Sự tách đôi của bề mặt hành tinh, trong một quá trình lớn, lâu dài và liên tục gọi là "kiến tạo mảng".


Kim cương hồng nhiều sắc độ ở Hệ tần Argyle nước Úc - (Ảnh: Murray Rayner).

Theo Live Science, kim cương hồng khác biệt với kim cương thông thường và cả kim cương xanh hay vàng, vốn có màu từ các tạp chất ni-tơ hay boron. Màu hồng huyền hoặc đó là do cấu trúc tinh thể bị uốn cong. Một số viên ở Argyle thậm chí có màu huyết dụ do tinh thể bị biến dạng quá trầm trọng.

Sự biến dạng đó đã giúp các nhà khoa học lần tìm về một sự kiện kiến tạo mảng khoảng 1,3 tỉ năm trước. Thời điểm đó, nước Úc nằm trên một siêu lục địa bị vỡ ra mang tên Nuna.

Quá trình tan rã của các siêu lục địa là do mảng kiến tạo bên dưới di chuyển, kéo theo các phần lục địa và đại dương mà chúng "cõng" bên trên bị di chuyển theo, tách rời hoặc hợp lại.

Mảng kiến tạo có thể được hiểu nôm na là các mảnh vỏ của Trái đất. Do đó, quá trình tan rã của một lục địa thực chất có nguồn gốc từ xáo trộn rất sâu trong lòng hành tinh.

Theo nghiên cứu mới, chính cú xé đôi của vỏ hành tinh này đã khiến kim cương hồng ở độ sâu hàng trăm km được đưa lên bề mặt. Đó cũng là lý do kho kim cương hồng ở Úc nằm ở rìa lục địa - địa điểm của vết nứt cổ xưa xé đôi Nuna.

Tất cả những biến động trên đã vẽ nên bức tranh hoàn chỉnh của sự ra đời kho kim cương độc nhất vô nhị: 1,8 tỉ năm trước, hai mảnh vỏ Trái đất cõng lục địa va chạm với nhau như một phần của sự hình thành Nuna, khiến kim cương giữ chúng bị chèn ép với áp suất khủng khiếp đến nỗi làm biến dạng các tinh thể, tạo nên màu hồng đẹp mắt.

500 triệu năm sau đó, Nuna tan rã và những thứ mà chúng vừa mới tôi luyện khi lục địa hình thành bị phun lên bề mặt do tác động mạnh mẽ của cú tách rời. Toàn bộ sự phun trào đá sâu lẫn kim cương này kéo dài chỉ vài ngày hoặc vài tuần.

Phát hiện mới không chỉ cho thấy nguồn gốc cực kỳ quý giá của kim cương hồng nước Úc, mà còn góp thêm mảnh ghép quan trọng vào bức tranh còn nhiều bí ẩn của quá trình kiến tạo mảng, tuy đáng sợ nhưng là một trong những yếu tố quan trọng giúp ổn định khí quyển và từ quyển, làm sự sống phát sinh, tiến hóa và được bảo vệ.

TIN CŨ HƠN
Top 19 sự thật tâm lý thú vị về hành vi của con người

Top 19 sự thật tâm lý thú vị về hành vi của con người

Tâm trí của con người là những điều bí ẩn mà các nhà nghiên cứu tâm lý vẫn đang miệt mài khám phá.

Đăng ngày: 24/02/2026
Những chiếc xe máy và ô tô sẽ đi về đâu khi “bán ế” và tồn kho lâu năm?

Những chiếc xe máy và ô tô sẽ đi về đâu khi “bán ế” và tồn kho lâu năm?

Khi những mẫu xe mới được bày bán, những chiếc xe tồn kho sẽ được các đại lý xử lý như thế nào?

Đăng ngày: 23/02/2026
Những nghề dọn dẹp đáng sợ, thậm chí gây ám ảnh nhất hành tinh

Những nghề dọn dẹp đáng sợ, thậm chí gây ám ảnh nhất hành tinh

Nếu không phải động tay động chân làm những công việc dọn dẹp này thì bạn đã rất may mắn rồi đó.

Đăng ngày: 22/02/2026
Nhà khoa học Australia tuyên bố đã có lời giải về Tam giác quỷ Bermuda

Nhà khoa học Australia tuyên bố đã có lời giải về Tam giác quỷ Bermuda

Một nhà khoa học Australia cho biết yếu tố xác suất là nguyên nhân hàng đầu gây ra những vụ mất tích bí ẩn ở khu vực có biệt danh Tam giác quỷ Bermuda.

Đăng ngày: 22/02/2026
Phát hiện chấn động về tình trạng

Phát hiện chấn động về tình trạng "kết hôn cận huyết" tại Hy Lạp thời cổ đại

Nếu như bạn sống ở Hy Lạp cổ đại, bạn sẽ được chứng kiến thường xuyên lễ cưới của những người anh chị em họ.

Đăng ngày: 22/02/2026
Shangri-La: Huyền thoại một thiên đường

Shangri-La: Huyền thoại một thiên đường

Truyền thuyết về một vùng đất huyền ảo có tên Shangri-La từ lâu đã hấp dẫn những nhà thám hiểm nhưng chưa ai đặt chân được đến đó. Liệu đây có phải là cửa ngõ dẫn đến “thiên đường” thật sự?

Đăng ngày: 21/02/2026
Cách đoán thời gian khó khăn ở nơi Mặt trời không bao giờ lặn: Thế mới thấy người xưa tài tình như nào!

Cách đoán thời gian khó khăn ở nơi Mặt trời không bao giờ lặn: Thế mới thấy người xưa tài tình như nào!

Nếu từng xem phim cổ trang, bạn có thể thấy người ta dùng đồng hồ Mặt trời để đo đạc thời gian trong ngày, nhưng thực tế khác xa chúng ta hình dung nhiều.

Đăng ngày: 19/02/2026
Khoa Học News