"Vòng lặp diệt vong" của khí hậu xảy ra trong 15 năm tới?

Một nghiên cứu về khí hậu nóng lên cảnh báo: Các hệ sinh thái có thể rơi vào sụp đổ sớm hơn nhiều so với tính toán của các nhà khoa học.

Theo nghiên cứu về khí hậu được công bố trên tạp chí Nature, hơn 1/5 các "điểm tới hạn" có khả năng gây thảm họa trên thế giới - như sự tan chảy của lớp băng vĩnh cửu ở Bắc Cực, sự sụp đổ của dải băng Greenland và sự biến đổi đột ngột của rừng nhiệt đới Amazon thành thảo nguyên - có thể xảy ra ngay sau năm 2038.


Rừng Amazon bị tàn phá - (Ảnh: iSTOCK).

Trong khí hậu học, "điểm tới hạn" là ngưỡng mà khi vượt qua đó thì hệ thống khí hậu không thể đảo ngược. Ví dụ nếu dải băng Greenland sụp đổ, nó cũng sẽ làm giảm lượng tuyết rơi ở phần phía bắc của hòn đảo, khiến phần lớn dải băng không thể phục hồi được.

Đồng tác giả nghiên cứu, Simon Willcock, giáo sư về tính bền vững tại Đại học Bangor ở Anh, cho biết: “Hơn 1/5 hệ sinh thái trên toàn thế giới đang có nguy cơ sụp đổ. Khi những căng thẳng đang diễn ra và các sự kiện cực đoan tương tác với nhau, chúng sẽ đẩy mọi hệ sinh thái thay đổi một cách nhanh chóng. Điều này có thể nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta. Một khi mọi sự đạt đến điểm bùng phát thì đã quá muộn".

Các nhà khoa học đã sử dụng nhiều mô hình máy tính để đơn giản hóa động lực học của các hệ sinh thái, từ đó dự đoán số phận của các hệ sinh thái đó. Đồng thời nhận biết khi nào có thể đạt đến điểm giới hạn của chúng.

"Phát hiện chính của chúng tôi từ bốn mô hình sinh thái cho thấy các hệ sinh thái có thể sụp đổ sớm hơn 30-80% tùy thuộc vào bản chất của các căng thẳng bổ sung", đồng tác giả John Dearing, giáo sư địa - vật lý tại Đại học Southampton ở Anh, nói với trang Live Science.

Điều này có nghĩa là các chi phí kinh tế và xã hội sẽ tăng đáng kể do biến đổi khí hậu có thể đến sớm hơn nhiều so với dự kiến. Các chính phủ cũng sẽ có ít thời gian hơn để phản ứng so với tính toán ban đầu.

Gregory Cooper, nhà nghiên cứu hệ thống khí hậu tại Đại học Sheffield ở Anh và là đồng tác giả nghiên cứu, nhấn mạnh hiện tại không thể dự đoán các điểm bùng phát do khí hậu gây ra và tác động của con người đối với các hệ sinh thái sẽ kết nối như thế nào.

Tuy nhiên, bất kỳ áp lực gia tăng nào đối với các hệ sinh thái sẽ cực kỳ bất lợi và có thể gây hậu quả nguy hiểm.

TIN CŨ HƠN
Sững sờ với hệ động, thực vật bên trong hố sụt sâu nhất thế giới

Sững sờ với hệ động, thực vật bên trong hố sụt sâu nhất thế giới

Từ một thảm họa đến kỳ quan của thế giới - Xiaozhai Tiankeng (Trùng Khánh, Trung Quốc) là nổi tiếng với độ sâu tới 662m.

Đăng ngày: 24/03/2026
Hurricane là gì?

Hurricane là gì?

Trong Answers.com, cuồng phong hurricane được định nghĩa như thế này: “Ðó là cơn bão nhiệt đới lớn, xuất phát từ những vùng dọc theo xích đạo thuộc Ðại Tây Dương hay biển Caribbean hoặc từ những vùng phía Ðông Thái B&igrave

Đăng ngày: 22/03/2026
Vì sao nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa?

Vì sao nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa?

Khí hậu nước ta rất độc đáo: khí hậu nóng nhưng không khô hạn như Tây Nam Á, Bắc Phi. Nóng ẩm nhưng không nóng ẩm quanh năm như các quần đảo ở Đông Nam Á.

Đăng ngày: 22/03/2026
Biến đổi khí hậu là gì?

Biến đổi khí hậu là gì?

Chúng ta biết rằng, việc biến đổi khí hậu đã, đang ảnh hưởng đến các hệ sinh thái trên Trái đất và tác động trực tiếp đời sống hàng ngày của con người.

Đăng ngày: 21/03/2026
Hiện tượng băng tan để lại những hậu quả nặng nề như thế nào?

Hiện tượng băng tan để lại những hậu quả nặng nề như thế nào?

Hiện nay bên cạnh việc đối mặt với sự ô nhiễm trầm trọng của môi trường hay hiện tượng hiệu ứng nhà kính… thì Trái Đất của chúng ta còn đang phải đối mặt với một hiện tượng đáng lo ngại nữa đó chính là hiện tượng băng tan ở cả 2 cực (Bắc cực và Nam cực).

Đăng ngày: 20/03/2026
Đới nóng là gì?

Đới nóng là gì?

Trên Trái đất người ta chia thành các đới là đới nóng, đới ôn hòa và đới lạnh. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ chia sẻ với các bạn về đới nóng – khu vực có đến 70% số loài cây và chim, thú trên Trái đất.

Đăng ngày: 19/03/2026
Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Dân gian có câu "Ông tha mà bà không tha/ Làm nên lũ lụt hai ba tháng mười”, để nhắc nhở, cảnh báo mùa lũ ở các tỉnh từ Thanh Hóa đổ vào thường xảy ra đầu tháng 7 đến tháng 10 hàng năm.

Đăng ngày: 18/03/2026
Khoa Học News