"Vòng lặp diệt vong" của khí hậu xảy ra trong 15 năm tới?

Một nghiên cứu về khí hậu nóng lên cảnh báo: Các hệ sinh thái có thể rơi vào sụp đổ sớm hơn nhiều so với tính toán của các nhà khoa học.

Theo nghiên cứu về khí hậu được công bố trên tạp chí Nature, hơn 1/5 các "điểm tới hạn" có khả năng gây thảm họa trên thế giới - như sự tan chảy của lớp băng vĩnh cửu ở Bắc Cực, sự sụp đổ của dải băng Greenland và sự biến đổi đột ngột của rừng nhiệt đới Amazon thành thảo nguyên - có thể xảy ra ngay sau năm 2038.


Rừng Amazon bị tàn phá - (Ảnh: iSTOCK).

Trong khí hậu học, "điểm tới hạn" là ngưỡng mà khi vượt qua đó thì hệ thống khí hậu không thể đảo ngược. Ví dụ nếu dải băng Greenland sụp đổ, nó cũng sẽ làm giảm lượng tuyết rơi ở phần phía bắc của hòn đảo, khiến phần lớn dải băng không thể phục hồi được.

Đồng tác giả nghiên cứu, Simon Willcock, giáo sư về tính bền vững tại Đại học Bangor ở Anh, cho biết: “Hơn 1/5 hệ sinh thái trên toàn thế giới đang có nguy cơ sụp đổ. Khi những căng thẳng đang diễn ra và các sự kiện cực đoan tương tác với nhau, chúng sẽ đẩy mọi hệ sinh thái thay đổi một cách nhanh chóng. Điều này có thể nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta. Một khi mọi sự đạt đến điểm bùng phát thì đã quá muộn".

Các nhà khoa học đã sử dụng nhiều mô hình máy tính để đơn giản hóa động lực học của các hệ sinh thái, từ đó dự đoán số phận của các hệ sinh thái đó. Đồng thời nhận biết khi nào có thể đạt đến điểm giới hạn của chúng.

"Phát hiện chính của chúng tôi từ bốn mô hình sinh thái cho thấy các hệ sinh thái có thể sụp đổ sớm hơn 30-80% tùy thuộc vào bản chất của các căng thẳng bổ sung", đồng tác giả John Dearing, giáo sư địa - vật lý tại Đại học Southampton ở Anh, nói với trang Live Science.

Điều này có nghĩa là các chi phí kinh tế và xã hội sẽ tăng đáng kể do biến đổi khí hậu có thể đến sớm hơn nhiều so với dự kiến. Các chính phủ cũng sẽ có ít thời gian hơn để phản ứng so với tính toán ban đầu.

Gregory Cooper, nhà nghiên cứu hệ thống khí hậu tại Đại học Sheffield ở Anh và là đồng tác giả nghiên cứu, nhấn mạnh hiện tại không thể dự đoán các điểm bùng phát do khí hậu gây ra và tác động của con người đối với các hệ sinh thái sẽ kết nối như thế nào.

Tuy nhiên, bất kỳ áp lực gia tăng nào đối với các hệ sinh thái sẽ cực kỳ bất lợi và có thể gây hậu quả nguy hiểm.

TIN CŨ HƠN
Từ AI đến sơn làm mát: Đây là cách các tòa nhà ở Hồng Kông đang làm để tiết kiệm điện năng và bảo vệ mội trường

Từ AI đến sơn làm mát: Đây là cách các tòa nhà ở Hồng Kông đang làm để tiết kiệm điện năng và bảo vệ mội trường

Các tòa nhà cao tầng chiếm khoảng 90% lượng điện tiêu thụ ở Hồng Kông và các chủ đầu tư, công ty xây dựng đang tìm mọi cách để giải quyết tác động môi trường của vấn đề này.

Đăng ngày: 07/01/2026
Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn tại Brazil sở hữu vẻ đẹp tựa thiên đường nhưng với gần 400.000 con rắn độc bậc nhất thế giới vừa là nỗi sợ, vừa kích thích sự hiếu kỳ của du khách ưa mạo hiểm.

Đăng ngày: 04/01/2026
Phát hiện hang động chứa đựng một khu rừng nguyên sinh

Phát hiện hang động chứa đựng một khu rừng nguyên sinh

Hang động mới được phát hiện tại Trung Quốc, thể tích lên đến 5 triệu mét khối, được coi là ốc đảo thiên đường.

Đăng ngày: 29/12/2025
Gió mùa hạ là gì?

Gió mùa hạ là gì?

Khí hậu Việt Nam còn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của các khối khí hoạt động theo mùa với hai mùa gió chính: gió mùa mùa đông và gió mùa mùa hạ.

Đăng ngày: 29/12/2025
Biến lá cây khô thành củi

Biến lá cây khô thành củi

Peter Morrison, 45 tuổi, người Anh, đã có sáng kiến tạo ra loại nhiên liệu xanh mới: dùng lá cây khô làm ra củi.

Đăng ngày: 28/12/2025
Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hiệu ứng nhà kính là hiệu ứng làm cho không khí của Trái đất nóng lên do bức xạ sóng ngắn của Mặt trời có thể xuyên qua tầng khí quyển chiếu xuống mặt đất; mặt đất hấp thu nóng lên lại bức xạ sóng dài vào.

Đăng ngày: 28/12/2025
Cây đổ hàng loạt ở Hà Nội, Hải Phòng sau bão Wipha

Cây đổ hàng loạt ở Hà Nội, Hải Phòng sau bão Wipha

Nhiều cây phượng trên các tuyến phố ở Hà Nội và Hải Phòng đồng loạt đổ do ảnh hưởng của bão Wipha, sáng sớm 3/8.

Đăng ngày: 26/12/2025
Khoa Học News