Xác ướp thiếu nữ Inca mặc quần áo tẩm chu sa độc ở Chile

Chu sa đỏ trên quần áo của hai thiếu nữ Inca bị hiến tế hàng trăm năm trước có thể được dùng để ngăn những kẻ trộm mộ.

Hai thiếu nữ trong độ tuổi 9 - 18 được chôn theo nghi thức tôn quý nhất của người Inca ở phía bắc Chile cách đây khoảng 500 - 600 năm, theo Science Alert. Ngôi mộ của họ chứa đầy của cải nhưng quần áo họ mặc được nhuộm màu đỏ sẫm bôi bột chu sa độc. Đây là lần đầu tiên hợp chất màu đỏ rực tạo từ thủy ngân sunfit này xuất hiện ở một ngôi mộ trong vùng.


Xác ướp hơn 500 năm của thiếu nữ Inca bị hiến tế ở Cerro Esmeralda. (Ảnh: Science Alert).

Được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1976 ở Cerro Esmeralda, hai xác ướp thiếu nữ và cách chôn cất khác thường trong mộ họ đã trở thành chủ đề của nhiều nghiên cứu trong những năm qua. Nghiên cứu trước đây xác định hai thiếu nữ sống vào khoảng năm 1399 - 1475 là nạn nhân của capacocha hay Qhapaq Hucha, một nghi thức hiến tế. Tập tục này phát sinh ở Cusco, thủ đô của đế quốc Inca, cách nơi tìm thấy xác ướp hai thiếu nữ 1.200km, thường tiến hành với trẻ em, để kỷ niệm những sự kiện quan trọng trong đời của vua Inca, để ngăn chặn thảm họa tự nhiên hoặc nghi thức tôn giáo.

Dựa vào sự dồi dào và chất lượng của đồ mai táng chôn cùng hai thiếu nữ, các nhà nghiên cứu cho rằng hiến tế có ý nghĩa quan trọng. Theo Jorge Checura, nhà nghiên cứu đầu tiên mô tả ngôi mộ, hai thiếu nữ được đưa từ Cusco tới đây và chuyến đi kéo dài vài tháng.

Sự hiện diện của chu sa là một điều kỳ lạ khác. Checura cũng từng ghi chú có chất bột màu đỏ tươi trên quần áo của thiếu nữ và nhận định đó là chu sa. Tuy nhiên, ở miền bắc Chile, người dân chuộng sử dụng quặng sắt đỏ hơn bởi màu sắc và độ đục của nó.

Nghiên cứu mới do Đại học Tarapacá ở Chile tiến hành là phân tích hóa học và hiển vi đầu tiên về chu sa trong mộ. "Kết quả phân tích hóa học của chúng tôi chỉ ra chu sa có trong quần áo của xác ướp ở Cerro Esmeralda. Chất độc này là đồ mai táng đặc biệt và khá xa lạ ở miền bắc Chile", nhóm tác giả viết trong báo cáo đăng trên tạp chí Archaeometry số tháng 5.

Các nhà nghiên cứu chưa rõ lý do người Inca bôi chu sa lên quần áo của hai thiếu nữ. Ở các xã hội khác như Rome và Ethiopia cổ đại, chất này được dùng để bôi lên mặt và cơ thể. Tuy nhiên, da của hai thiếu nữ không dính màu. Theo giả thuyết của nhóm nghiên cứu, nếu người Inca biết độc tính của hợp chất này, nó có thể được tưới lên quần áo nhằm ngăn những kẻ trộm mộ, bởi hít bụi chu sa cũng gây nhiễm độc thủy ngân.

TIN CŨ HƠN
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 24/08/2025
Người thượng cổ biến đổi gen lúa nước từ 10.000 năm trước

Người thượng cổ biến đổi gen lúa nước từ 10.000 năm trước

Một nghiên cứu vừa được công bố chứng tỏ, người thượng cố cách đây 10.000 năm là “nhà khoa học” biến đổi gen lúa nước ngày nay.

Đăng ngày: 20/08/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 15/08/2025
Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc 1.600 năm tuổi từ thời La Mã cổ đại có màu xanh ngọc khi ánh sáng chiếu từ phía trước và chuyển sang màu đỏ khi ánh sáng chiếu từ phía sau.

Đăng ngày: 09/08/2025
Nguồn gốc thực sự của Bức tường thành Jerusalem

Nguồn gốc thực sự của Bức tường thành Jerusalem

Lịch sử của một trong những địa điểm linh thiêng nhất thế giới đối với cả người Do Thái và người Hồi Giáo có lẽ sẽ phải được viết lại sau một khám phá bất ngờ của các nhà khảo cổ Israel.

Đăng ngày: 06/08/2025
Bí mật trong cỗ quan tài thứ 3: Cạy nắp thành công, đội khảo cổ bất ngờ khi nhìn bên trong

Bí mật trong cỗ quan tài thứ 3: Cạy nắp thành công, đội khảo cổ bất ngờ khi nhìn bên trong

Đội khảo cổ đã mất gần 2 giờ để cạy nắp quan tài vì lớp vữa trát xung quanh quá chắc chắn.

Đăng ngày: 31/07/2025
Kiếm báu vẫn sáng bóng sau 2700 năm của Việt Vương Câu Tiễn

Kiếm báu vẫn sáng bóng sau 2700 năm của Việt Vương Câu Tiễn

Thanh kiếm Câu Tiễn được làm từ đồng và thiếc vẫn giữ được độ sắc bén và sáng bóng sau hàng nghìn năm tồn tại.

Đăng ngày: 28/07/2025
Khoa Học News