Khoa Học News

1 tỉ năm "thất lạc": Tìm thấy dấu vết siêu lục địa bị vỡ của Trái đất

Bí ẩn gần 150 của Grand Canyon, vùng đất kỳ lạ nơi các tảng đá tuổi đời cách biệt hàng tỉ năm, vừa được giải mã: đó chính là tàn dư từ sự tan vỡ của siêu lục địa Rodinia.

Theo Science Alert, từ năm 1869, nhà địa chất học John Wesley Powell trên đường đi xuống sông Colorado (Mỹ), ở nơi thắng cảnh thiên nhiên nổi tiến gọi là Grand Canyon (Hẻm Núi Lớn), đã phát hiện ra những tảng đá có niên đại 1,4-1,8 tỉ năm nằm cạnh những tảng đá chỉ 520 triệu năm tuổi. Không có loại đá nào ở tuổi đời trung gian. Sự "mất tích" bí ẩn này – khoảng trống tới 1 tỉ năm trong hồ sơ địa chất khu vực – đã để lại một câu hỏi lớn xuyên thế kỷ.


Grand Canyon là bằng chứng về sự tồn tại và tan vỡ của siêu lục địa Rodinia - (Ảnh: NATIONAL GEOGRAPHIC)

Nghiên cứu vừa công bố trên Geology cho biết bằng những phương pháp hiện đại, nhóm khoa học gia từ Đại học Colorado ở Boulder (Mỹ) đã tìm ra lời giải: các phần của Grand Canyon trong quá khứ không liền mạch, một phần đã bị dịch chuyển theo những cách khác nhau trong nhiều thiên niên kỷ, dẫn đến một số đá và trầm tích bị cuốn trôi ra đại dương.

Hiện tượng đó chỉ có thể xảy ra bởi hoạt động kiến tạo vô cùng khắc nghiệt, một loạt những sự kiện đứt gãy nhỏ nhưng quan trọng. Đáng chú ý, thời gian mất tích này lại gắn liền với mốc thời gian mà một số bằng chứng khác cho thấy là giai đoạn tan vỡ của siêu lục địa Rodinia, xảy ra khoảng 633-750 triệu năm trước.

Như vậy, Grand Canyon chính là bằng chứng sống động về "giai đoạn kiến tạo hỗn loạn" mà các nhà khoa học tin rằng Rodinia. Vùng này như một "Frankenstein" trong lịch sử địa chất: phía Đông và Tây của nó từng thuộc về 2 vùng hoàn toàn khác nhau, có điều kiện nhiệt độ khác xa nhau. Dường như một số mảnh "trung gian" của vùng đất đã bị đem đi đâu mất, trong khi 2 mảnh từ 2 nơi cách xa của Rodiana lại được đẩy lại gần và ráp nối thành vùng đất kỳ thú ngày nay.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Phát hiện "báu vật ma thuật" quý hơn vàng giữa 25 hài cốt 5.000 tuổi

Phát hiện "báu vật ma thuật" quý hơn vàng giữa 25 hài cốt 5.000 tuổi

Phát hiện khảo cổ tại Tây Ban nha được coi là báu vật cổ đại được chế tác từ kỹ thuật tinh vi bậc nhất thế giới, bằng những vật liệu quý giá nhất và với tuổi đời 5.000 năm, nó trở nên vô giá.

Đăng ngày: 08/10/2026
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 25/09/2026
Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Nghĩa trang Xiaohe nằm trong sa mạc Taklamakan ở tây bắc Trung Quốc nổi tiếng thế giới với hàng trăm xác ướp bí ẩn.

Đăng ngày: 22/09/2026
Pharaoh Ai Cập Akhenaten bị ái nam ái nữ

Pharaoh Ai Cập Akhenaten bị ái nam ái nữ

Hoàng đế Ai Cập cổ đại Akhenaten không phải là người nam tính thực thụ, dù ông là cha của ít nhất nửa tá con. Thực tế, cơ thể ông khá nữ tính, với cái đầu hình trứng.

Đăng ngày: 10/09/2026
Phát hiện mộ cổ 2.000 năm, giật mình sinh vật sống bên trong bò ra

Phát hiện mộ cổ 2.000 năm, giật mình sinh vật sống bên trong bò ra

Đây là lần đầu tiên nhóm chuyên gia này đào được một sinh vật sống từ một ngôi mộ cổ hơn 2.000 năm.

Đăng ngày: 31/08/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 30/08/2026
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.

Đăng ngày: 28/08/2026
Khoa Học News