Ai bảo đinh rỉ liên quan đến nhiễm trùng uốn ván?

Phụ huynh thường cảnh báo bọn trẻ cẩn thận với những chiếc đinh rỉ sét. Họ nói về sự nguy hiểm của rỉ sét, cảnh báo về nguy cơ của bệnh uốn ván khi chẳng may bị những chiếc đinh này đâm phải.

Lời khuyên này chắc chắn là tốt. Nhưng thực ra cơ bản lại sai.

Điều này không có nghĩa là uốn ván không nguy hiểm như lời cha mẹ nói. Ở Bắc Mỹ, Phòng khám Cleveland ước tính, 10% các trường hợp uốn ván gây tử vong. Ở các quốc gia có dịch vụ chăm sóc y tế hạn chế, con số này được cho là cao hơn nhiều.


Uốn ván không liên quan gì đến oxit sắt, một hợp chất hóa học thường được gọi là "rỉ sắt".

Mới đây, Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ đã phát hành phần mới trong loạt bài "Notes from the Field" nói về một cậu bé 6 tuổi bị mắc bệnh uốn ván do chưa được tiêm chủng ở Oregon. Vi khuẩn được ủ bên trong cơ thể bé nhỏ của cậu bétrong vài ngày, sau đó cơ thể cậu đột nhiên xuất hiện co giật, nhịp tim, huyết áp và nhiệt độ cơ thể thay đổi bất thường. Cậu bé đã sống sót, sau 57 ngày điều trị trong bệnh viện với hóa đơn y tế hơn 800.000 đô.

Tuy nhiên, ngược lại với những cảnh báo về những chiếc đinh rỉ, căn bệnh này không liên quan gì đến oxit sắt, một hợp chất hóa học thường được gọi là "rỉ sắt". Thực ra, uốn ván là do vi khuẩn Clostridium tetani, có trong bụi bẩn và phân ở mọi nơi. Nó có thể xâm nhập vào cơ thể thông qua các vết thương sâu và cả các vết cắt nông, vết cắn của côn trùng, trong quá trình phẫu thuật và qua bất kỳ vết xước nào khác trên da. Nó có thể xâm nhập từ việc giẫm lên một chiếc đinh rỉ sét, hoặc tiếp xúc với đất trong khu vườn của bạn. Đó là lý do tại sao chúng ta rất cần các mũi tiêm phòng.

Nếu vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể và bạn không tiêm chủng, những vi khuẩn bắt đầu phát triển nhanh chóng. Thời gian ủ bệnh kéo dài từ 3 đến 21 ngày và không biểu hiện triệu chứng gì. Nhưng khi vi khuẩn bắt đầu chết, chúng tạo thành một chất độc tấn công hệ thần kinh. Cụ thể, nó ức chế chất GABA, điều chỉnh các cơn co thắt cơ bắp. Kết quả là toàn thân căng cứng, từ căng cơ mặt đến co thắt không kiểm soát được ở lưng rồi đến ngón chân.

Không rõ vì sao nhiều người lại tin rằng đinh rỉ sét có liên quan tới bệnh uốn ván. Ôxít sắt về cơ bản là vô hại đối với cơ thể con người. Hàng triệu người uống nước được vận chuyển bằng các ống sắt rỉ sét mà không ảnh hưởng đến sức khỏe. Hay như Esther Inglis-Arkell đã lập luận trên trang i09, việc này có thể liên quan đến môi trường yếm khí trong đó vi khuẩn Clostridium tetani gây bệnh uốn ván phát triển mạnh. Khi sắt oxy hóa, nó ăn hết oxy trong khí quyển, tạo ra môi trường oxy thấp cho vi khuẩn phát triển. Rỉ sét không gây uốn ván, cả hai có thể có mối quan hệ cộng sinh.

Trong hàng ngàn năm, uốn ván làm khổ loài người. Bác sĩ Hy Lạp cổ đại Hippocrates đã đề cập đến căn bệnh này trong các công trình của mình. Nhưng vào năm 1884, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra cách thức hoạt động của căn bệnh này và chỉ 40 năm sau, các nhà khoa học mới phát triển ra loại vắc-xin phòng bệnh. Ngày nay, ba mũi tiêm phòng trong 10 năm về cơ bản có hiệu quả 100% trong việc ngăn ngừa bệnh uốn ván. Bởi vậy, hãy chắc chắn rằng bạn đã có đủ các mũi tiêm phòng uốn ván!

TIN CŨ HƠN
7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

Theo Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong mỗi gia đình nên có hai loại dầu ăn để sử dụng cho các loại thực phẩm khác nhau.

Đăng ngày: 17/04/2026
Nắng nóng dễ bị bệnh gì?

Nắng nóng dễ bị bệnh gì?

Tiêu chảy, ngộ độc thức ăn, nhồi máu cơ tim, đột quỵ là bệnh dễ xảy ra trong thời tiết nắng nóng kéo dài hiện nay.

Đăng ngày: 13/04/2026
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.

Đăng ngày: 13/04/2026
Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Gan người thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa và "giải độc".

Đăng ngày: 07/04/2026
Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Căn nguyên của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm và bệnh nguy hiểm ngày nay bắt nguồn từ chính những loại rau quả bị nhiễm thuốc, hóa chất trong quá trình trồng trọt.

Đăng ngày: 05/04/2026
Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Một số triệu chứng khó chịu do thừa chất xơ có thể xảy ra khi một người nạp vào cơ thể nhiều hơn 70g chất xơ mỗi ngày.

Đăng ngày: 02/04/2026
Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

So với các bạn đồng giới không hút thuốc, những nam giới hút thuốc tăng gấp 3 nguy cơ bị mất các nhiễm sắc thể giới tính Y của họ, theo một nghiên cứu mới.

Đăng ngày: 28/03/2026
Khoa Học News