Ai bảo đinh rỉ liên quan đến nhiễm trùng uốn ván?

Phụ huynh thường cảnh báo bọn trẻ cẩn thận với những chiếc đinh rỉ sét. Họ nói về sự nguy hiểm của rỉ sét, cảnh báo về nguy cơ của bệnh uốn ván khi chẳng may bị những chiếc đinh này đâm phải.

Lời khuyên này chắc chắn là tốt. Nhưng thực ra cơ bản lại sai.

Điều này không có nghĩa là uốn ván không nguy hiểm như lời cha mẹ nói. Ở Bắc Mỹ, Phòng khám Cleveland ước tính, 10% các trường hợp uốn ván gây tử vong. Ở các quốc gia có dịch vụ chăm sóc y tế hạn chế, con số này được cho là cao hơn nhiều.


Uốn ván không liên quan gì đến oxit sắt, một hợp chất hóa học thường được gọi là "rỉ sắt".

Mới đây, Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ đã phát hành phần mới trong loạt bài "Notes from the Field" nói về một cậu bé 6 tuổi bị mắc bệnh uốn ván do chưa được tiêm chủng ở Oregon. Vi khuẩn được ủ bên trong cơ thể bé nhỏ của cậu bétrong vài ngày, sau đó cơ thể cậu đột nhiên xuất hiện co giật, nhịp tim, huyết áp và nhiệt độ cơ thể thay đổi bất thường. Cậu bé đã sống sót, sau 57 ngày điều trị trong bệnh viện với hóa đơn y tế hơn 800.000 đô.

Tuy nhiên, ngược lại với những cảnh báo về những chiếc đinh rỉ, căn bệnh này không liên quan gì đến oxit sắt, một hợp chất hóa học thường được gọi là "rỉ sắt". Thực ra, uốn ván là do vi khuẩn Clostridium tetani, có trong bụi bẩn và phân ở mọi nơi. Nó có thể xâm nhập vào cơ thể thông qua các vết thương sâu và cả các vết cắt nông, vết cắn của côn trùng, trong quá trình phẫu thuật và qua bất kỳ vết xước nào khác trên da. Nó có thể xâm nhập từ việc giẫm lên một chiếc đinh rỉ sét, hoặc tiếp xúc với đất trong khu vườn của bạn. Đó là lý do tại sao chúng ta rất cần các mũi tiêm phòng.

Nếu vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể và bạn không tiêm chủng, những vi khuẩn bắt đầu phát triển nhanh chóng. Thời gian ủ bệnh kéo dài từ 3 đến 21 ngày và không biểu hiện triệu chứng gì. Nhưng khi vi khuẩn bắt đầu chết, chúng tạo thành một chất độc tấn công hệ thần kinh. Cụ thể, nó ức chế chất GABA, điều chỉnh các cơn co thắt cơ bắp. Kết quả là toàn thân căng cứng, từ căng cơ mặt đến co thắt không kiểm soát được ở lưng rồi đến ngón chân.

Không rõ vì sao nhiều người lại tin rằng đinh rỉ sét có liên quan tới bệnh uốn ván. Ôxít sắt về cơ bản là vô hại đối với cơ thể con người. Hàng triệu người uống nước được vận chuyển bằng các ống sắt rỉ sét mà không ảnh hưởng đến sức khỏe. Hay như Esther Inglis-Arkell đã lập luận trên trang i09, việc này có thể liên quan đến môi trường yếm khí trong đó vi khuẩn Clostridium tetani gây bệnh uốn ván phát triển mạnh. Khi sắt oxy hóa, nó ăn hết oxy trong khí quyển, tạo ra môi trường oxy thấp cho vi khuẩn phát triển. Rỉ sét không gây uốn ván, cả hai có thể có mối quan hệ cộng sinh.

Trong hàng ngàn năm, uốn ván làm khổ loài người. Bác sĩ Hy Lạp cổ đại Hippocrates đã đề cập đến căn bệnh này trong các công trình của mình. Nhưng vào năm 1884, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra cách thức hoạt động của căn bệnh này và chỉ 40 năm sau, các nhà khoa học mới phát triển ra loại vắc-xin phòng bệnh. Ngày nay, ba mũi tiêm phòng trong 10 năm về cơ bản có hiệu quả 100% trong việc ngăn ngừa bệnh uốn ván. Bởi vậy, hãy chắc chắn rằng bạn đã có đủ các mũi tiêm phòng uốn ván!

TIN CŨ HƠN
Cơ thể

Cơ thể "khóc thét" ra sao nếu bạn uống quá nhiều bia mỗi ngày?

Một chút bia sẽ có lợi cho cơ thể nhưng nếu uống bia hàng ngày thì nó quả thực sẽ khiến sức khỏe bạn xuống dốc không phanh đó.

Đăng ngày: 23/02/2026
Lưu ý khi sử dụng lò vi sóng bạn nên biết

Lưu ý khi sử dụng lò vi sóng bạn nên biết

Việc chế biến món ăn và dọn dẹp sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn, nếu bạn biết tận dụng lò vi sóng đúng cách.

Đăng ngày: 21/02/2026
Loại cá là

Loại cá là "thuốc" bổ phổi, rất tốt cho sức khỏe phụ nữ

Theo các sách cổ, cá chép bổ tỳ vị, lợi tiểu, tiêu phù, thông sữa, chữa ho, lở loét..., là một trong những thực phẩm bổ dưỡng cho thai phụ. Do lợi tiểu, tiêu phù nên cá chép còn được dùng trong nhiều bệnh khác như gan, thận.

Đăng ngày: 20/02/2026
Tác dụng tuyệt vời của quả óc chó đối với sức khỏe

Tác dụng tuyệt vời của quả óc chó đối với sức khỏe

Quả óc chó là một thực phẩm quen thuộc trong đời sống hàng ngày là thực phẩm mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.

Đăng ngày: 20/02/2026
Cách phòng tránh ngộ độc khí than khi sưởi ấm

Cách phòng tránh ngộ độc khí than khi sưởi ấm

Cần nói rõ, khí carbon monoxide (CO) là một chất khí không màu, không mùi, thoát ra từ các loại nhiên liệu như than củi, xăng propane, methane, hay dầu mỏ đốt nửa chừng (cháy không hoàn toàn).

Đăng ngày: 19/02/2026
Cách chọn bánh kẹo, thực phẩm an toàn ngày Tết

Cách chọn bánh kẹo, thực phẩm an toàn ngày Tết

Cần thận trọng với các loại thực phẩm có màu sắc bắt mắt vì có thể chứa phẩm màu, phụ gia độc hại sức khỏe.

Đăng ngày: 17/02/2026
Cách bảo quản thực phẩm Tết được dài ngày

Cách bảo quản thực phẩm Tết được dài ngày

Việc bảo quản thực phẩm thông minh trong những ngày Tết sẽ giúp gia đình bạn có một bữa ăn ngon miệng, đảm bảo sức khỏe.

Đăng ngày: 17/02/2026
Khoa Học News