Khoa Học News

Ánh sáng hoàng đạo hiện rõ trong tuần

Từ hôm nay tới hết tuần người dân ở Việt Nam sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng những khối sáng hình tam giác khá rõ ở chân trời.

National Geographic khẳng định người dân ở bán cầu bắc, trong đó có Việt Nam, có thể quan sát ánh sáng hoàng đạo một cách dễ dàng trong tuần này.

Ông Nguyễn Đức Phường, hội viên Hội Thiên văn - Vũ trụ Việt Nam, cho biết, ánh sáng hoàng đạo là hiện tượng một vùng sáng mờ hình tam giác xuất hiện ở chân trời phía đông trước khi mặt trời mọc hoặc chân trời phía tây ngay sau khi mặt trời lặn một vùng sáng mờ hình “tam giác”. Càng gần mặt trời thì nó càng sáng.


Ánh sáng hoàng đạo tại châu Phi vào tháng 7 năm nay. 
(Ảnh: National Geographic).

Do ánh sáng hoàng đạo xuất hiện gần thời điểm mặt trời lặn nên nhiều người sẽ nhầm tưởng nó là ánh sáng hoàng hôn của mặt trời. Vì thế nó còn được gọi là “hoàng hôn giả”.

Theo ông Phường, vật chất tạo nên hiện tượng ánh sáng hoàng đạo là các hạt bụi có kích thước rất nhỏ nằm trong mặt phẳng đĩa của hệ Mặt Trời, bao gồm cả “xác” của những sao chổi, tán xạ và phản xạ ánh sáng của Mặt trời.

Địa cầu và các thiên thể khác trong hệ Mặt Trời đều quay quanh mặt trời và dường như đều nằm trong một mặt phẳng hình đĩa với tâm là mặt trời. Vì vậy, từ trái đất chúng ta sẽ nhìn thấy hình chiếu của của hình đĩa này giống như một vệt vắt ngang bầu trời. Do đó, khi các hạt bụi bị tán xạ, hay phản xạ, ánh sáng mặt trời, chúng ta sẽ có dịp nhìn thấy một dải sáng mờ nằm dọc theo đường hoàng đạo, gọi là dải sáng hoàng đạo.

Vì ánh sáng hoàng đạo khá mờ nên chúng ta chỉ có thể nhìn thấy chúng vào thời điểm trước lúc mặt trời mọc và ngay sau khi mặt trời lặn.

Ở bán cầu bắc, ánh sáng hoàng đạo hiện ra rõ nhất lúc sáng sớm trước khi mặt trời mọc trong khoảng thời gian từ giữa tháng 8 đến giữa tháng 10. Lúc này góc tạo bởi đường hoàng đạo và đường chân trời là lớn nhất. Còn nếu chúng ta muốn ngắm vào lúc chập tối thì nên quan sát ngay sau khi mặt trời lặn trong khoảng thời gian giữa tháng 2 và tháng 4. Hiện tại trời tối khá nhanh nên chúng ta có thể quan sát dễ dàng.

Đối với bán cầu nam thì tình hình diễn ra trái ngược với bán cầu bắc.

Việt Nam nằm gần xích đạo nên đường hoàng đạo luôn xuất hiện khá cao so với đường chân trời. Vì vậy lúc nào chúng ta cũng có thể thấy được ánh sáng hoàng đạo. Tuy nhiên, để có thể nhìn thấy nó chúng ta phải chọn vùng quan sát thuận lợi. Đó là những nơi xa ánh đèn thành phố hoặc khu công nghiệp, tầm nhìn không bị cản trở bởi nhà cao tầng hay núi. Ngoài ra chúng ta chỉ có thể quan sát dễ dàng vào những đêm không có trăng.

TIN CŨ HƠN
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 05/06/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 05/06/2026
Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Nhờ kính viễn vọng James Webb, các nhà thiên văn học phát hiện hành tinh dung nham nóng rực cấu tạo từ kim cương phát triển khí quyển thứ hai sau khi sao chủ phá hủy khí quyển ban đầu.

Đăng ngày: 01/06/2026
Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

Một tấm bản đồ 3D gần như hoàn chỉnh nhất về vũ trụ do chương trình khảo sát Two Micron All-Sky Survey, còn gọi 2MASS tạo nên, cho thấy, 50.000 dải thiên hà rực rỡ tồn tại giữa ánh sáng hồng ngoại trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/05/2026
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.

Đăng ngày: 05/05/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Khoa Học News