Khoa Học News

Băng tan giải phóng các chất độc từ thế kỉ 20

Mặc dù có vẻ ngoài trong suốt, các lớp băng khi càng dày sẽ càng tích tụ nhiều chất ô nhiễm có trong môi trường xung quanh.

Do tình trạng biến đổi khí hậu, băng tan sẽ giải phóng các chất này và hòa vào dòng nước. Người dân sống gần các suối băng tan sẽ đối mặt với nguy cơ nhiễm độc từ các chất hóa học bị cấm nhiều năm về trước.

Các chất hóa học này thuộc nhóm hữu cơ gây ô nhiễm lâu dài (POPs-persistent organic pollutants). Chúng gây nhiều tác hại với con người, động vật và mất hàng thế kỷ để có thể phân hủy hết.


Suối băng tan ở dãy Alps, biên giới Thụy Sĩ với Áo. (Ảnh: Shutterstock).

POPs cũng bao gồm polychlorinated biphenyls - chất được dùng nhiều trong việc sản xuất các thiết bị điện tử, nhựa, thuốc diệt côn trùng - từng được sản xuất hàng loạt, cho tới khi bị cấm sau Hội nghị Stockholm về các Chất Hữu cơ gây ô nhiễm lâu dài (năm 2004).

Giống như nước, các chất POPs có xu hướng bay hơi và cô đặc lại trong không khí khi nhiệt độ xuống thấp. Theo đó, chúng phát tán theo gió và ngưng tụ lại ở những điểm lạnh như các tảng băng và nơi có mật độ cao nhất là dãy Alps ở châu Âu.

Các nhà khoa học đã khảo sát một tảng băng dài hai dặm mang tên Silvretta ở Thụy Sĩ. Những mô hình và công thức toán học được thiết lập để đánh giá nguy cơ và dự báo mức độ phụ thuộc của người dân vùng phụ cận tới dòng suối băng tan. Các chất hóa học được phân tích độc lập và sử dụng tiêu chuẩn an toàn của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ, bao gồm nồng độ POP an toàn để con người có thể uống và sinh hoạt được.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu phát hiện thấy mật độ POP trên cơ thể các loại cá hồi lại lớn gấp 6.000 lần so với trong nước - Kimberly Miner, nhà khoa học về Trái đất và khí hậu cho biết. Cục Thống kê Liên bang Thụy Sĩ khuyến cáo người dân không nên ăn quá nhiều cá từ nguồn nước ở địa phương, thậm chí ngay cả mức tiêu thụ trung bình cũng khiến nồng độ POP trong cơ thể người tăng cao hơn mức an toàn một chút.

Bà Miner cũng kiến nghị cần thực hiện thêm nhiều nghiên cứu cụ thể và chi tiết hơn, bao gồm cả việc trực tiếp đo nồng độ POP trong máu người.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Dân gian có câu "Ông tha mà bà không tha/ Làm nên lũ lụt hai ba tháng mười”, để nhắc nhở, cảnh báo mùa lũ ở các tỉnh từ Thanh Hóa đổ vào thường xảy ra đầu tháng 7 đến tháng 10 hàng năm.

Đăng ngày: 16/09/2026
Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão hình thành như thế nào? Vì sao lại có bão? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cho bạn biết đó.

Đăng ngày: 15/09/2026
Những việc người dân cần làm trước, trong và sau bão

Những việc người dân cần làm trước, trong và sau bão

Người dân có thể bảo vệ nhà cửa chống bão bằng một số biện pháp chằng chống tương đối đơn giản theo video clip ở dưới.

Đăng ngày: 14/09/2026
Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là một trong những thiên tai có sức tàn phá khủng khiếp nhất của nhân loại.

Đăng ngày: 13/09/2026
Lũ ống là gì? Lũ ống thường xảy ra ở đâu, khi nào?

Lũ ống là gì? Lũ ống thường xảy ra ở đâu, khi nào?

Lũ ống là hiện tượng thiên nhiên xảy ra trong mùa mưa và chỉ có ở miền núi, không ít người lầm tưởng rằng lũ ống chính là lũ quét.

Đăng ngày: 12/09/2026
Bão ở biển Đông được hình thành ra sao?

Bão ở biển Đông được hình thành ra sao?

Một cơn bão nhiệt đới được tiếp năng lượng nhờ vào hơi nước bốc lên từ bề mặt đại dương, chúng tạo nên các hình khối mây và mưa vốn thường đi kèm với bão.

Đăng ngày: 10/09/2026
Những cơn bão nguy hiểm nhất Việt Nam

Những cơn bão nguy hiểm nhất Việt Nam

Mời các bạn hãy cùng chúng tôi điểm lại những cơn bão nguy hiểm đã đổ bộ vào nước ta trong vòng những năm vừa qua.

Đăng ngày: 09/09/2026
Khoa Học News