Bí ẩn chiếc đầu tý hon làm từ da người thật

Các nhà nghiên cứu xác nhận chiếc đầu thu nhỏ hàng trăm năm tìm thấy ở Nam Mỹ là hài cốt người thật thông qua ảnh chụp cắt lớp.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính mới hé lộ chiếc đầu tý hon dài 8,4 cm được quyên tặng cho một bảo tàng ở Canada vào thập niên 1940 là thật và từng là chiếc đầu của một người phụ nữ thổ dân Peru. Các nhà nghiên cứu đến từ Đại học Western cho biết có thể quan sát thân tóc đâm qua lớp thượng bì, tương tự như nang tóc ở hạ bì. Họ công bố kết quả nghiên cứu hôm 3/8 trên tạp chí PLOS One.


Tsantsas trưng bày ở bảo tàng.

Đầu lâu thu nhỏ hay còn gọi là "tsantsas" là một kỹ thuật được truyền bá bởi thổ dân ở Ecuador và Peru cho tới giữa thế kỷ 20. Giới nghiên cứu cho rằng tsantsas chứa linh hồn và tri thức của người chết, do đó có thể mang tới sức mạnh siêu nhiên cho người sở hữu. Tuy nhiên, vài tsantsas giả làm từ bộ phận cơ thể động vật hoặc vật liệu khác thường sử dụng trong bản sao thương mại, khiến việc phân biệt đồ thật trở nên khó khăn. Tsantsas thương mại thường sử dụng da động vật, bao gồm lợn, khỉ và con lười.

Sử dụng phương pháp chụp cắt lớp vi tính lâm sàng (CT) và vi CT độ phân giải cao, nhóm nghiên cứu có thể xác định tsantsa nằm trong bộ sưu tập ở Bảo tàng Chatham-Kent tại Chatham, Ontario, là hài cốt của người thật. Chụp CT tạo ra hình ảnh 2 chiều một "lát" của bộ phận cơ thể, sau đó ảnh chụp được tập hợp và phân lớp để dựng ảnh 3 chiều. Các nhà nghiên cứu không biết rõ niên đại của tsantsa ở Chatham mà chỉ có thể ước tính khoảng vài thế kỷ.

Thường được chế tác bởi những người đàn ông theo một quy trình nhiều bước công phu, tsantsas chủ yếu làm từ da hộp sọ của kẻ thù bị giết trong trận chiến. Quá trình man rợ này bao gồm rạch phía sau đầu, lột lớp da và tóc ra khỏi hộp sọ, nhúng vào nước và cát nóng. Giới khoa học suy đoán tsantsas ra đời sớm nhất vào thế kỷ 16 để giữ linh hồn bên trong thi thể do phần mắt và miệng bị khâu kín. Thông qua thu nhỏ đầu của kẻ thù, những thổ dân tin rằng người chiến thắng sẽ điều khiển được linh hồn của họ và ngăn chặn sự báo thù.

Tsantsas được sử dụng trong nghi thức cúng tế nhằm chuyển sức mạnh của đầu lâu thu nhỏ sang người sở hữu. Tuy nhiên, sự xuất hiện của người châu Âu vào thế kỷ 19 khiến tsantsas có nhiều giá trị về mặt thương mại. Do sự tò mò, nhu cầu đối với tsantsas vượt quá nguồn cung cấp, dẫn tới thị trường đồ giả.

Ghi chép ban đầu về tsantsas ở Chatham không đủ để xác định đây là đồ thật hay giả. Nhưng nhóm nghiên cứu biết ngay họ đang xem xét hài cốt người thật khi kiểm tra mắt, tai và tóc bằng ảnh vi CT độ phân giải cao. Đường khâu dùng để nối chỗ rách cũng như mắt và môi chỉ có thể kiểm tra kỹ lưỡng bằng phương pháp vi CT.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu không thể xác định mục đích của chiếc đầu thu nhỏ là phục vụ nghi thức hay để bán. Việc kiểm tra vật liệu dùng để khâu mắt và môi có thể hé lộ nhiều thông tin hơn. Nếu đó là vật liệu dây leo, nhiều khả năng chiếc đầu dùng cho nghi thức. Nhưng nếu đó là loại chỉ rẻ tiền và hiện đại, đó là bằng chứng cho mục đích thương mại.

TIN CŨ HƠN
Bí ẩn quan tài

Bí ẩn quan tài "ăn thịt" ở Thổ Nhĩ Kỳ biến cơ thể thành bộ xương trong 40 ngày

Những cỗ quan tài này chỉ mất 40 ngày để phân hủy hoàn toàn một thi hài.

Đăng ngày: 26/08/2025
Vì sao thành cổ Lâu Lan mất tích?

Vì sao thành cổ Lâu Lan mất tích?

Di chỉ thành cổ (Tk 1 TCN – 5 SCN) Nằm trên con đường tơ lụa, cửa ngõ giao thông Đông Tây cổ, mậu dịch tơ lụa đã mang lại phồn vinh một thời cho ốc đảo Lâu Lan nằm bên hồ La Bố cổ đại.

Đăng ngày: 24/08/2025
Con người có thể linh cảm trước cái chết?

Con người có thể linh cảm trước cái chết?

Một chiều, vợ Grigority Doroni, mới 20 tuổi, bất chợt nói: Em mệt quá, chắc là em sắp rời bỏ thế gian này. Ngày hôm sau, cô ấy bị tai nạn ôtô và chết. Một số người có thể nhìn thấy cái chết của mình đang đến gần? Liệu việc tiên đoán hay linh cảm về cái chết là sự thật?

Đăng ngày: 22/08/2025
Nếu có ít nhất một trong 6 yếu tố này, bạn có khả năng là nhà ngoại cảm

Nếu có ít nhất một trong 6 yếu tố này, bạn có khả năng là nhà ngoại cảm

Nếu luôn nghi ngờ rằng bản thân có khả năng ngoại cảm (extra-sensory perception) thì đây là 6 dấu hiệu giúp bạn có thêm bằng chứng kiểm định về khả năng này của bản thân đấy.

Đăng ngày: 22/08/2025
Thợ lặn chia sẻ câu chuyện có thật về ma nước

Thợ lặn chia sẻ câu chuyện có thật về ma nước

Những câu chuyện bí ẩn về những con ma thường xuất hiện trong các ngôi nhà, lâu đài bỏ hoang đã không còn xa lạ với nhiều người. Nhưng sự tồn tại của các hồn ma chết đuối, trú ngụ dưới nước thì ít người biết tới.

Đăng ngày: 22/08/2025
8 trường hợp

8 trường hợp "vượt thời gian" không có lời giải nổi tiếng thế giới

Cho đến bây giờ, khoa học vẫn chưa thể đưa ra được bất cứ lý do nào thích hợp để giải thích những trường hợp bí ẩn dưới đây.

Đăng ngày: 21/08/2025
Bản đồ Piri Reis: bằng chứng của một nền văn minh tiên tiến chưa từng có trên Trái đất?

Bản đồ Piri Reis: bằng chứng của một nền văn minh tiên tiến chưa từng có trên Trái đất?

Piri Reis là một bản đồ thế giới biên soạn vào năm 1513 từ tình báo quân sự của hải quân Ottoman và nhà bản đồ học Piri Reis.

Đăng ngày: 19/08/2025
Khoa Học News