Bí ẩn hòn đá khắc thông điệp 1.600 năm tuổi
Một người đàn ông ở Anh đang nhổ cỏ trong khu vườn của mình đã tình cờ khám phá ra một hòn đá khắc thông điệp 1.600 năm tuổi. Đó là bảng chữ cái Ireland quý hiếm.
Các cuộc điều tra cho thấy hòn đá có khắc một thông điệp ogham, một bảng chữ cái người Ireland sử dụng từ thế kỷ thứ 4 sau Công nguyên.
Thoạt nhìn, dòng chữ trông giống như một loạt các đường thẳng đứng cắt trên hòn đá có kích thước bằng một thanh sô cô la. Nhưng thực ra đây là một dòng chữ ogham, một bảng chữ cái dùng để viết tiếng Ireland sơ khai từ thế kỷ thứ 4 và tiếng Ireland cổ từ thế kỷ thứ 6 đến thế kỷ thứ 9. Phát hiện này đã khiến các nhà khảo cổ bối rối bởi họ không thể giải thích làm thế nào hòn đá có dòng chữ cổ này lại có mặt ở thành phố Coventry, miền trung nước Anh.
Hòn đá và dòng chữ cổ bằng bảng chữ cái ogham được tìm thấy trong một khu vườn ở thành phố Coventry của Anh. (Ảnh: Bảo tàng và Phòng trưng bày Nghệ thuật Herbert).
Có người cho rằng, đây có thể là đồ lưu niệm, thứ được các tu sĩ Cơ đốc giáo Ireland mang theo trong sứ mệnh cải đạo những người Mercians ngoại giáo trong khu vực hoặc một cách giới thiệu của thương nhân Ireland.
Teresa Gilmore, nhà khảo cổ học tại Quỹ Bảo tàng Birmingham, Anh cho biết: “Có rất nhiều khả năng giải thích tại sao nó lại xuất hiện. Đây là một trong những phát hiện đáng kinh ngạc".
Gilmore là nhân viên liên lạc phát hiện cho Chương trình Cổ vật Di động của Bảo tàng Anh, tổ chức này đã được trao tặng hòn đá này vào năm 2020.
Giáo viên địa lý Graham Senior, người đã tìm thấy viên đá khi ông đang nhổ cỏ trong khu vườn của mình ở Coventry trong thời gian phong tỏa vì đại dịch COVID-19 vào năm 2020. Ông chia sẻ: “Tôi chú ý đến nó khi đang dọn sạch một phần cây cối um tùm trong khu vườn. Lúc đầu, tôi nghĩ đó là một loại lịch nào đó. Sau này tôi phát hiện ra đó là một hòn đá ogham và đã có tuổi đời hơn 1.600 năm tuổi thật khó tin".
Senior đã liên hệ với Chương trình Cổ vật Di động, nơi ghi lại các đồ vật lịch sử được phát hiện ở Anh và xứ Wales.
Chữ viết Ireland
Những nỗ lực của Gilmore đã được đền đáp khi nhà sử học Katherine Forsyth của Đại học Glasgow nhìn thấy những bức ảnh về hòn đá, người đã xác nhận những đường nét trên đó là một dòng chữ theo phong cách ogham thời kỳ đầu.
Gilmore giải thích rằng phần đầu tiên liên quan đến tên của một người - "Mael Dumcail" - nhưng ý nghĩa của phần còn lại vẫn chưa được biết.
Vật thể được làm bằng đá sa thạch. Các đường khắc được cắt thành ba góc giữa các mặt của phiến đá. Đây là cách viết phổ biến của thể loại chữ ogham trước khi xuất hiện giấy da và giấy viết.
Ogham có một số điểm tương đồng với chữ rune Bắc Âu, cũng bao gồm các đường thẳng. Nhưng ogham chỉ sử dụng các đường thẳng song song theo nhóm và dường như nó đã được phát triển độc lập để viết bằng tiếng Ireland. Ogham được thay thế bằng chữ Insular, một bảng chữ cái thời trung cổ từng được sử dụng trên khắp nước Anh, chủ yếu để viết tiếng Latinh.
Hòn đá này là một phát hiện hiếm có. Chỉ có khoảng 400 bản khắc ogham được biết đến (so với hàng nghìn bản khắc chữ rune Bắc Âu) và chỉ có 10 bản khắc được tìm thấy ở Anh.
Tháp đá nghìn tấn 3.500 năm chưa từng được dựng lên
Tháp đá đồ sộ nặng 1.168 tấn, cao khoảng 42m, có những vết nứt do một sự cố thời xưa và không thể dựng lên làm tượng đài.
Bức tường cong dài 405km bí ẩn chạy dọc Mông Cổ
Các nhà nghiên cứu phát hiện bức tường dài 405km dọc biên giới Mông Cổ - Trung Quốc dường như được xây dựng vội vàng để ngăn quân xâm lược.
Bữa tối kỳ lạ với món hầm từ thịt xác ướp bò rừng 50.000 năm tuổi
Năm 1984, các nhà khoa học thưởng thức bữa tối kỳ lạ với món hầm làm từ thịt của bò rừng thảo nguyên đóng băng hàng chục nghìn năm trước.
Top 8 loài khủng long lớn nhất Trái đất thời tiền sử
Kích thước khổng lồ của những loài khủng long này sẽ khiến bạn kinh ngạc.
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?
Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.
Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose
Quân đội Colombia vừa công bố những bức hình chưa từng thấy về xác thuyền San Jose huyền thoại, được cho là chứa lượng của cải trị giá hàng tỷ USD.
