Bí ẩn hòn đá khắc thông điệp 1.600 năm tuổi
Một người đàn ông ở Anh đang nhổ cỏ trong khu vườn của mình đã tình cờ khám phá ra một hòn đá khắc thông điệp 1.600 năm tuổi. Đó là bảng chữ cái Ireland quý hiếm.
Các cuộc điều tra cho thấy hòn đá có khắc một thông điệp ogham, một bảng chữ cái người Ireland sử dụng từ thế kỷ thứ 4 sau Công nguyên.
Thoạt nhìn, dòng chữ trông giống như một loạt các đường thẳng đứng cắt trên hòn đá có kích thước bằng một thanh sô cô la. Nhưng thực ra đây là một dòng chữ ogham, một bảng chữ cái dùng để viết tiếng Ireland sơ khai từ thế kỷ thứ 4 và tiếng Ireland cổ từ thế kỷ thứ 6 đến thế kỷ thứ 9. Phát hiện này đã khiến các nhà khảo cổ bối rối bởi họ không thể giải thích làm thế nào hòn đá có dòng chữ cổ này lại có mặt ở thành phố Coventry, miền trung nước Anh.
Hòn đá và dòng chữ cổ bằng bảng chữ cái ogham được tìm thấy trong một khu vườn ở thành phố Coventry của Anh. (Ảnh: Bảo tàng và Phòng trưng bày Nghệ thuật Herbert).
Có người cho rằng, đây có thể là đồ lưu niệm, thứ được các tu sĩ Cơ đốc giáo Ireland mang theo trong sứ mệnh cải đạo những người Mercians ngoại giáo trong khu vực hoặc một cách giới thiệu của thương nhân Ireland.
Teresa Gilmore, nhà khảo cổ học tại Quỹ Bảo tàng Birmingham, Anh cho biết: “Có rất nhiều khả năng giải thích tại sao nó lại xuất hiện. Đây là một trong những phát hiện đáng kinh ngạc".
Gilmore là nhân viên liên lạc phát hiện cho Chương trình Cổ vật Di động của Bảo tàng Anh, tổ chức này đã được trao tặng hòn đá này vào năm 2020.
Giáo viên địa lý Graham Senior, người đã tìm thấy viên đá khi ông đang nhổ cỏ trong khu vườn của mình ở Coventry trong thời gian phong tỏa vì đại dịch COVID-19 vào năm 2020. Ông chia sẻ: “Tôi chú ý đến nó khi đang dọn sạch một phần cây cối um tùm trong khu vườn. Lúc đầu, tôi nghĩ đó là một loại lịch nào đó. Sau này tôi phát hiện ra đó là một hòn đá ogham và đã có tuổi đời hơn 1.600 năm tuổi thật khó tin".
Senior đã liên hệ với Chương trình Cổ vật Di động, nơi ghi lại các đồ vật lịch sử được phát hiện ở Anh và xứ Wales.
Chữ viết Ireland
Những nỗ lực của Gilmore đã được đền đáp khi nhà sử học Katherine Forsyth của Đại học Glasgow nhìn thấy những bức ảnh về hòn đá, người đã xác nhận những đường nét trên đó là một dòng chữ theo phong cách ogham thời kỳ đầu.
Gilmore giải thích rằng phần đầu tiên liên quan đến tên của một người - "Mael Dumcail" - nhưng ý nghĩa của phần còn lại vẫn chưa được biết.
Vật thể được làm bằng đá sa thạch. Các đường khắc được cắt thành ba góc giữa các mặt của phiến đá. Đây là cách viết phổ biến của thể loại chữ ogham trước khi xuất hiện giấy da và giấy viết.
Ogham có một số điểm tương đồng với chữ rune Bắc Âu, cũng bao gồm các đường thẳng. Nhưng ogham chỉ sử dụng các đường thẳng song song theo nhóm và dường như nó đã được phát triển độc lập để viết bằng tiếng Ireland. Ogham được thay thế bằng chữ Insular, một bảng chữ cái thời trung cổ từng được sử dụng trên khắp nước Anh, chủ yếu để viết tiếng Latinh.
Hòn đá này là một phát hiện hiếm có. Chỉ có khoảng 400 bản khắc ogham được biết đến (so với hàng nghìn bản khắc chữ rune Bắc Âu) và chỉ có 10 bản khắc được tìm thấy ở Anh.
Đào ống nước, phát hiện kho báu "đóng băng thời gian" 2.100 năm
Một kho báu khảo cổ vô song, cực kỳ giá trị vừa được tìm thấy ở Israel, nơi hầu hết cổ vật đều được bảo quản trong trạng thái cực kỳ tốt và chứa đựng nhiều thông tin quý giá.
Quái thú 1 tấn "trên trời rơi xuống", giới khoa học bối rối
Đó là một loài quái thú hoàn toàn mới, được xác định thông qua hài cốt hóa thạch có niên đại khoảng 72 triệu năm trước, vừa được khai quật tại Chile.
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ
Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.
DNA tiết lộ mô hình tình dục và hôn nhân ở đế chế hùng mạnh châu Âu
Nghiên cứu phân tích DNA cổ đại lấy từ các ngôi mộ của người Avar đã tiết lộ về nguồn gốc, cũng như mô hình tình dục và hôn nhân của đế chế hùng mạnh này.
Phát hiện chiếc thùng sắt chứa 4 tấn vàng: "Kho báu" mà Đức Quốc xã giấu nhẹm đi
4 tấn vàng của Đức Quốc xã đã được tìm thấy tại một cung điện từ thế kỷ 18.
Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong
Các nhà khảo cổ học gần đây mới phát hiện trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng có hàng nghìn con vật thuộc các loài khác nhau đã được chôn cất cùng ông.
