Khoa Học News

Bí ẩn hòn đá khắc thông điệp 1.600 năm tuổi

Một người đàn ông ở Anh đang nhổ cỏ trong khu vườn của mình đã tình cờ khám phá ra một hòn đá khắc thông điệp 1.600 năm tuổi. Đó là bảng chữ cái Ireland quý hiếm.

Các cuộc điều tra cho thấy hòn đá có khắc một thông điệp ogham, một bảng chữ cái người Ireland sử dụng từ thế kỷ thứ 4 sau Công nguyên.

Thoạt nhìn, dòng chữ trông giống như một loạt các đường thẳng đứng cắt trên hòn đá có kích thước bằng một thanh sô cô la. Nhưng thực ra đây là một dòng chữ ogham, một bảng chữ cái dùng để viết tiếng Ireland sơ khai từ thế kỷ thứ 4 và tiếng Ireland cổ từ thế kỷ thứ 6 đến thế kỷ thứ 9. Phát hiện này đã khiến các nhà khảo cổ bối rối bởi họ không thể giải thích làm thế nào hòn đá có dòng chữ cổ này lại có mặt ở thành phố Coventry, miền trung nước Anh.


Hòn đá và dòng chữ cổ bằng bảng chữ cái ogham được tìm thấy trong một khu vườn ở thành phố Coventry của Anh. (Ảnh: Bảo tàng và Phòng trưng bày Nghệ thuật Herbert).

Có người cho rằng, đây có thể là đồ lưu niệm, thứ được các tu sĩ Cơ đốc giáo Ireland mang theo trong sứ mệnh cải đạo những người Mercians ngoại giáo trong khu vực hoặc một cách giới thiệu của thương nhân Ireland.

Teresa Gilmore, nhà khảo cổ học tại Quỹ Bảo tàng Birmingham, Anh cho biết: “Có rất nhiều khả năng giải thích tại sao nó lại xuất hiện. Đây là một trong những phát hiện đáng kinh ngạc".

Gilmore là nhân viên liên lạc phát hiện cho Chương trình Cổ vật Di động của Bảo tàng Anh, tổ chức này đã được trao tặng hòn đá này vào năm 2020.

Giáo viên địa lý Graham Senior, người đã tìm thấy viên đá khi ông đang nhổ cỏ trong khu vườn của mình ở Coventry trong thời gian phong tỏa vì đại dịch COVID-19 vào năm 2020. Ông chia sẻ: “Tôi chú ý đến nó khi đang dọn sạch một phần cây cối um tùm trong khu vườn. Lúc đầu, tôi nghĩ đó là một loại lịch nào đó. Sau này tôi phát hiện ra đó là một hòn đá ogham và đã có tuổi đời hơn 1.600 năm tuổi thật khó tin".

Senior đã liên hệ với Chương trình Cổ vật Di động, nơi ghi lại các đồ vật lịch sử được phát hiện ở Anh và xứ Wales.

Chữ viết Ireland

Những nỗ lực của Gilmore đã được đền đáp khi nhà sử học Katherine Forsyth của Đại học Glasgow nhìn thấy những bức ảnh về hòn đá, người đã xác nhận những đường nét trên đó là một dòng chữ theo phong cách ogham thời kỳ đầu.

Gilmore giải thích rằng phần đầu tiên liên quan đến tên của một người - "Mael Dumcail" - nhưng ý nghĩa của phần còn lại vẫn chưa được biết.

Vật thể được làm bằng đá sa thạch. Các đường khắc được cắt thành ba góc giữa các mặt của phiến đá. Đây là cách viết phổ biến của thể loại chữ ogham trước khi xuất hiện giấy da và giấy viết.

Ogham có một số điểm tương đồng với chữ rune Bắc Âu, cũng bao gồm các đường thẳng. Nhưng ogham chỉ sử dụng các đường thẳng song song theo nhóm và dường như nó đã được phát triển độc lập để viết bằng tiếng Ireland. Ogham được thay thế bằng chữ Insular, một bảng chữ cái thời trung cổ từng được sử dụng trên khắp nước Anh, chủ yếu để viết tiếng Latinh.

Hòn đá này là một phát hiện hiếm có. Chỉ có khoảng 400 bản khắc ogham được biết đến (so với hàng nghìn bản khắc chữ rune Bắc Âu) và chỉ có 10 bản khắc được tìm thấy ở Anh.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Việc hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có thể dẫn đến mối đe dọa đối với con người?

Việc hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có thể dẫn đến mối đe dọa đối với con người?

Nghiên cứu xác chết và hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có ý nghĩa rất lớn trong việc tìm hiểu quá trình tiến hóa sinh thái của Trái Đất và dự đoán những rủi ro trong tương lai.

Đăng ngày: 08/11/2026
Cậu bé nhặt được hòn than đen sì, chuyên gia kiểm định 10 năm mới kết luận: Đây là bảo vật duy nhất trên thế giới

Cậu bé nhặt được hòn than đen sì, chuyên gia kiểm định 10 năm mới kết luận: Đây là bảo vật duy nhất trên thế giới

Năm 1981, tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc) có một cậu bé nhặt được một bảo vật “kì lạ” liền mang đến bảo tàng lịch sử Thiểm Tây. Đến tận 10 năm sau, những bí mật của bảo vật này mới được hé lộ.

Đăng ngày: 08/11/2026
Những món báu vật vô giá mang đậm dấu ấn của các triều đại ở Trung Quốc

Những món báu vật vô giá mang đậm dấu ấn của các triều đại ở Trung Quốc

Bên trong bảo tàng Cố Cung ở Bắc Kinh, Trung Quốc, hiện đang lưu giữ và trưng bày hơn 1,8 triệu cổ vật của nhiều triều đại nước này.

Đăng ngày: 07/11/2026
Tìm thấy chiếc cốc “xuyên không” trong mộ cổ hơn 2.000 năm

Tìm thấy chiếc cốc “xuyên không” trong mộ cổ hơn 2.000 năm

Các nhà khảo cổ bất ngờ khi tìm thấy chiếc cốc thời hiện đại trong mộ cổ hơn 2.000 năm. Đây là bảo vật gì?

Đăng ngày: 07/11/2026
Phát hiện gây sốc: Một quái vật tưởng hiền lành nhưng thực chất đã tiêu diệt 70% sinh vật Trái đất

Phát hiện gây sốc: Một quái vật tưởng hiền lành nhưng thực chất đã tiêu diệt 70% sinh vật Trái đất

Đi ngược thời gian về kỷ Devon, thời đại thảm khốc nhất với hàng loạt cuộc đại tuyệt chủng, các nhà khoa học đã xác định được thủ phạm vô cùng bất ngờ, là thứ vẫn tồn tại trên Trái đất ngày nay.

Đăng ngày: 06/11/2026
Người Đông Á mang gene một loài người khác với nhiều bất thường

Người Đông Á mang gene một loài người khác với nhiều bất thường

Nhóm nghiên cứu từ Anh đã tìm ra câu trả lời cho bí ẩn hóc búa: Loài người cổ Neanderthals sinh sống chủ yếu ở châu Âu, vì sao người Đông Á lại mang DNA của họ nhiều nhất thế giới?

Đăng ngày: 06/11/2026
Bạn sang nhà chơi phát hiện "núi vàng, núi bạc hơn 100 tỷ": Chưa kịp vui mừng tình bạn lâu năm đã sứt mẻ!

Bạn sang nhà chơi phát hiện "núi vàng, núi bạc hơn 100 tỷ": Chưa kịp vui mừng tình bạn lâu năm đã sứt mẻ!

Một kho báu toàn vàng và bạc cổ từng được phát hiện trên mảnh đất của một người nông dân khiến thế giới ngỡ ngàng.

Đăng ngày: 06/11/2026
Khoa Học News