Bí ẩn người sống trong ống dung nham 7.000 năm trước ở Ả Rập

Một ống dung nham hùng vĩ ở Bán đảo Ả Rập đã gây kinh ngạc cho các nhà khảo cổ khi để lộ dấu vết con người.

Theo Live Science, đó là ống dung nham khổng lồ có tên Umm Jirsan nằm ở vùng núi lửa Harat Khaybar, thuộc địa phận Ả Rập Saudi ngày nay.

Mặc dù người cổ đại được biết là đã sinh sống ở Bán đảo Ả Rập từ rất lâu trong thời tiền sử, nhưng các di chỉ còn lại rất ít ỏi do điều kiện khô cằn trong khu vực không bảo tồn tốt các hiện vật.

Nhưng một hang động là một phần của ống dung nham là một chuyện khác.


Ống dung nham Umm Jirsan, được tạo thành bởi hoạt động núi lửa cổ đại - (Ảnh: PALAEODESERTS Project).

Umm Jirsan vĩ đại với chiều dài lên tới 1.481 m không chỉ là nơi trú ngụ an toàn của người cổ đại, mà còn giữ lại một báu vật khảo cổ quý giá.

Bên trong Umm Jirsan, một nhóm nghiên cứu từ Úc, Anh, Đức, Mỹ và Ả Rập Saudi đã tìm thấy thấy 9 bộ hài cốt con người, nhiều mảnh vải, đồ gỗ, tác phẩm nghệ thuật trên đá thể hiện động vật đã thuần hóa...

Theo các tác giả, đó là các bằng chứng về một trong những cộng đồng định cư ở khu vực từ ít nhất 7.000 năm trước, có thể xa hơn - lên tới 10.000 năm - và thuộc về những nền văn minh sơ khai nhất Trái đất, tọa lạc trên Bán đảo Ả Rập.

Các hiện vật đã khắc họa lại một cuộc sống của những nông dân thời tiền sử, với nghề trồng trọt, chăn nuôi phát triển mạnh cho đến thời đại đồ đồng.

Tuy nhiên, con người đã không sống trong các ống dung nham này lâu dài.

Trong những năm sau cùng mà ống dung nam này được sử dụng, nó trở thành điểm dừng chân dọc tuyến đường chăn nuôi, nơi những người chăn nuôi gia súc có thể tìm kiếm nước và nơi nghỉ chân khi lùa đàn gia súc đi qua.

Trước đó, ống dung nham cũng liên quan đến hoạt động săn bắn và có thể là một mảnh ghép của nền kinh tế địa phương trong thời đại đồ đồng bởi đây là tuyến đường ngầm để vận chuyến đá núi lửa.

Nó cũng cung cấp thêm một lời khẳng định thú vị cho các nhà khoa học vũ trụ: Ý tưởng xây nơi cư trú ngầm trong các ống dung nham ở Mặt trăng của Cơ quan Thám hiểm hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) là điều hoàn toàn thực tế.

TIN CŨ HƠN
Ly kỳ “quốc bảo” từng trở thành chảo rán, chàng trai mua với 300 USD, ai ngờ giá hơn nửa tấn vàng

Ly kỳ “quốc bảo” từng trở thành chảo rán, chàng trai mua với 300 USD, ai ngờ giá hơn nửa tấn vàng

Bảo vật này từng lưu lạc khắp nơi, thậm chí trở thành chảo rán, nhưng hóa ra lại có giá trị đáng giá hơn nửa tấn vàng. Đó là gì?

Đăng ngày: 03/01/2026
Chuyện ít biết về bảo vật được

Chuyện ít biết về bảo vật được "tái sinh" ở thành Cổ Loa, Bác Hồ đến thăm và giải nghĩa

Ít ai biết được rằng, đền Thượng (đền Thục An Dương Vương) ở xã Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội hiện đang lưu giữ một "kho báu" có giá trị rất lớn về văn hóa, lịch sử và khoa học.

Đăng ngày: 02/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Mở nắp quan tài, giải oan cho vị vua được mệnh danh là

Mở nắp quan tài, giải oan cho vị vua được mệnh danh là "hoàng đế lười biếng", 28 năm không thiết triều

Phải tới 400 năm sau, hậu thế mới ngỡ ngàng nhận ra lý do Hoàng đế Vạn Lịch không thiết triều khi khai quật lăng mộ của ông.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Khoa Học News