Bí ẩn những con đường phủ sắt nóng chảy 2.000 năm trước

Làm thế nào người La Mã làm sắt nóng chảy đến độ có thể rót nhẹ nhàng vào những đoạn đường nứt vỡ vẫn còn là bí ẩn. Sau 2.000 năm, một số đoạn đường vẫn nguyên vẹn.

Các nhà nghiên cứu Mỹ đã phân tích những con đường đá mà nhiều phần còn nguyên vẹn đáng ngạc nhiên sau gần 2.000 năm Pompeii (thành phố La Mã cổ đại, nay thuộc nước Ý) bị vụ phun trào núi lửa Vesuvius tàn phá và chỉ còn là thành phố chết. Họ đã tìm thấy dấu vết kỳ lạ của sắt nóng chảy trên những đoạn đường đẹp nhất.


Bức ảnh chụp một con đường ở Pompeii với đoạn A và C chưa được sửa chữa, đoạn B đã bằng phẳng do được phủ sắt nóng chảy và một số vật liệu khác - (ảnh do nhóm nghiên cứu cung cấp).

Ở một số khu vực khác, những tuyến đường lát đá xinh đẹp của Pompeii xuất hiện các rãnh sâu. Các nhà khoa học tin rằng đó chính là dấu tích của những chiếc xe, đặc biệt là xe đẩy có tải trọng lớn liên tục ngang dọc các tuyến đường. Trước khi thảm họa núi lửa giết chết hầu hết cư dân, thành phố này cực kỳ náo nhiệt, mật độ giao thông rất đông đúc.

Số xe qua lại nhiều đến nỗi chỉ cần vài thập kỷ, những con đường lát bằng đá tảng cũng xuất hiện những rãnh sâu. Chính quyền Pompeii đã nghĩ ra một công nghệ sửa đường cực kỳ hiệu quả và ít tốn kém hơn nhiều so với việc lát lại toàn bộ: dùng sắt nóng chảy.


Một đoạn đường chưa sửa với các rãnh sâu được tạo nên bởi xe cộ - (ảnh do nhóm nghiên cứu cung cấp).

Theo nhóm tác giả đứng đầu bởi giáo sư Eric Poehler (Đại học Massachusetts Amherst, Mỹ), đây là "sự chứng thực quy mô lớn" đầu tiên mà các nhà khoa học tìm được để chứng minh các giả thuyết về công nghệ sử dụng sắt nóng chảy của người La Mã cổ đại. Với tuổi đời thành phố lên đến 2.000 năm, những gì họ làm quả là đáng kinh ngạc.

Sau khi được làm nóng chảy, sắt được các nô lệ đưa đến đoạn đường cần sửa chữa và lấp lại những chỗ bị vỡ, bị mòn. Độ bền của việc sửa chữa này đã được chứng thực khi gần 2 thiên niên kỷ sau, một số đoạn đường được sửa xong được tìm thấy trong trạng thái hoàn toàn nguyên vẹn. Ngoài sắt nóng chảy, một số vật liệu khác như đá, đất nung và gốm sứ cũng được sử dụng để bảo trì đường sá.


Những chỗ đường vỡ, lồi lõm cũng được sửa lại bằng sắt nóng chảy - (ảnh do nhóm nghiên cứu cung cấp).

Tuy nhiên, làm thế nào người La Mã làm sắt nóng chảy đến độ có thể rót nhẹ nhàng vào những đoạn đường nứt vỡ vẫn còn là bí ẩn. Để có được sắt nóng chảy, họ phải đun xỉ sắt và sắt vụn lên tới nhiệt độ 1.100-1.600 độ C! Một phần câu trả lời đã được lý giải khi các nhà khảo cổ tìm thấy một số lò nung công nghệ cao của người La Mã. Họ nghi ngờ rằng chúng thực sự đạt được nhiệt độ này.

Một số giọt sắt rơi trên những đoạn đường không cần sửa chữa cũng chứng minh sự tồn tại của công việc vận chuyển sắt nóng chảy. Tiếc thay nhiều đoạn đường vẫn chưa được sửa chữa vì dường như thảm họa núi lửa đã cắt ngang công việc.

Nhóm nghiên cứu cho biết họ vẫn đang tiếp tục tìm hiểu về Pompeii cũng như phân tích hóa học số sắt dùng sửa đường này để tìm ra nơi nó được khai khác. Được biết đến như một đại đô thị hiện đại và văn minh đến khó tin, Pompeii đã gây ngạc nhiên cho rất nhiều nhóm khảo cổ thuộc nhiều quốc gia. Đáng buồn thay, thành phố này đã bị thảm họa núi lửa "chôn sống" vào năm 79 sau công nguyên mà biểu tượng đau đớn và nổi tiếng nhất là những con người "hóa đá".

TIN CŨ HƠN
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 24/08/2025
Người thượng cổ biến đổi gen lúa nước từ 10.000 năm trước

Người thượng cổ biến đổi gen lúa nước từ 10.000 năm trước

Một nghiên cứu vừa được công bố chứng tỏ, người thượng cố cách đây 10.000 năm là “nhà khoa học” biến đổi gen lúa nước ngày nay.

Đăng ngày: 20/08/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 15/08/2025
Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc 1.600 năm tuổi từ thời La Mã cổ đại có màu xanh ngọc khi ánh sáng chiếu từ phía trước và chuyển sang màu đỏ khi ánh sáng chiếu từ phía sau.

Đăng ngày: 09/08/2025
Nguồn gốc thực sự của Bức tường thành Jerusalem

Nguồn gốc thực sự của Bức tường thành Jerusalem

Lịch sử của một trong những địa điểm linh thiêng nhất thế giới đối với cả người Do Thái và người Hồi Giáo có lẽ sẽ phải được viết lại sau một khám phá bất ngờ của các nhà khảo cổ Israel.

Đăng ngày: 06/08/2025
Bí mật trong cỗ quan tài thứ 3: Cạy nắp thành công, đội khảo cổ bất ngờ khi nhìn bên trong

Bí mật trong cỗ quan tài thứ 3: Cạy nắp thành công, đội khảo cổ bất ngờ khi nhìn bên trong

Đội khảo cổ đã mất gần 2 giờ để cạy nắp quan tài vì lớp vữa trát xung quanh quá chắc chắn.

Đăng ngày: 31/07/2025
Kiếm báu vẫn sáng bóng sau 2700 năm của Việt Vương Câu Tiễn

Kiếm báu vẫn sáng bóng sau 2700 năm của Việt Vương Câu Tiễn

Thanh kiếm Câu Tiễn được làm từ đồng và thiếc vẫn giữ được độ sắc bén và sáng bóng sau hàng nghìn năm tồn tại.

Đăng ngày: 28/07/2025
Khoa Học News