Khoa Học News

Người La Mã cổ đại đã khiến căn bệnh kinh khủng này hoành hành và lây lan xuyên lục địa

Chứng bệnh kinh khủng này đã lây lan qua một con đường không ai ngờ tới, mà đế quốc La Mã cổ là nguyên nhân chính.

Một trong những căn bệnh kinh khủng nhất trong lịch sử loài người, lọt top 10 căn bệnh gây chết người nhiều nhất, là bệnh lao phổi. Dù đã quá lâu rồi từ cái thời "tứ chứng nan y", nhưng ít nhất cũng hàng triệu người mỗi năm phải tử nạn vì chứng bệnh này.

Và thậm chí theo một nghiên cứu vào năm 2015, có đến 1/4 dân số thế giới - khoảng 1,7 tỷ người - vẫn đang mang trong mình khuẩn bệnh lao. Tất nhiên, không phải cứ nhiễm khuẩn là phát bệnh, nhưng điều này cũng có nghĩa rằng đến một thời điểm nào đó thích hợp, khuẩn lao sẽ bùng phát và tấn công chúng ta.


Một trong những căn bệnh kinh khủng nhất trong lịch sử loài người đó là bệnh lao phổi.

Nhưng nguồn gốc của căn bệnh này là từ đâu? Và tại sao chúng lây lan? Câu hỏi này từ lâu đã làm đau đầu các nhà khoa học, nhưng rồi chúng ta cũng có câu trả lời.

Một nghiên cứu mới đây đã lần theo các dấu vết di truyền của khuẩn lao (Mycobacterium tuberculosis). Kết quả, căn bệnh này có nguồn gốc từ châu Phi, nhưng nguồn cơn của sự lây lan lại đến từ đế quốc La Mã thời cổ đại.

Các chuyên gia từ ĐH Wisonsin-Madison (Mỹ) đã kết luận rằng người La Mã ở thời điểm hùng mạnh nhất đã vô tình tạo ra một con đường khiến khuẩn lao phát tán ở tầm cỡ xuyên lục địa.

Ở thời điểm hiện tại, có 7 chủng khuẩn lao chính được xác định trên toàn thế giới. Tất cả đều có nguồn gốc từ vài chục ngàn năm trước tại châu Phi. Và sau khi sử dụng các phương pháp theo dõi ADN, nhóm chuyên gia đã xác định được thời điểm khuẩn bắt đầu lây lan ra toàn lục địa, và vươn sang cả những châu lục khác.


Dịch bệnh bắt đầu bùng nổ cũng trùng với thời điểm hoàng kim của đế chế La Mã.

"Chúng tôi muốn áp dụng các dữ kiện di truyền này vào hoàn cảnh lịch sử thực tế" - trích lời Caitlin Pepperell, tác giả nghiên cứu.

Theo đó, thời điểm 4000 - 6000 năm trước, các chủng khuẩn lao vẫn chưa đa dạng. Chúng cũng không lan ra quá rộng. Nhưng rồi vào thế kỷ thứ I sau CN, mọi chuyện bắt đầu thay đổi.

"Đây là thời điểm trùng với khi đế quốc La Mã đang phô trương sức mạnh. Họ liên tục di chuyển để khám phá khắp các vùng Địa Trung Hải" - Pepperell cho biết.

"Nhờ vậy, họ đã tạo ra một con đường để khuẩn lao bắt đầu lan tỏa".


Các nhà tắm chung của người La Mã cổ đại cũng góp phần khiến dịch bệnh lan nhanh hơn

Các cuộc viễn chinh của người La Mã đã tạo điều kiện để những người chưa từng mắc bệnh cũng tiếp xúc với bệnh lao. Và vấn đề là sự tiếp xúc này không nhất thiết phải là giữa người với người.

Theo Pepperell, các cỗ máy chiến tranh của người La Mã (máy phóng tên, máy bắn đá...) có thể mang theo mầm bệnh. Ngoài ra, truyền thống tắm chung trong các nhà tắm công cộng cũng góp phần khiến khuẩn lao lây nhiễm nhanh hơn.

Tại sao nghiên cứu này lại quan trọng?

Như đã nêu, lao phổi không còn là một căn bệnh khó chữa, nhưng nó vẫn rất nguy hiểm. Hơn nữa, việc ngày càng có nhiều khuẩn kháng thuốc xuất hiện có thể khiến lao phổi một lần nữa trở thành dịch bệnh cực kỳ nghiêm trọng.

Để dự đoán được cách dịch bệnh lan truyền trong tương lai, chúng ta cần phải hiểu căn bệnh này xuất hiện như thế nào. Đó là lý do Pepperell đứng ra thực hiện nghiên cứu này.

Và đây không phải là nghiên cứu duy nhất. Các chuyên gia cần phải làm việc nhiều hơn, nhằm đưa ra những phương án tốt nhất để phòng ngừa căn bệnh này trong tương lai.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Quá trình "tịnh thân" thảm khốc của nữ thái giám - nhân vật bí ẩn trong lịch sử Trung Quốc

Quá trình "tịnh thân" thảm khốc của nữ thái giám - nhân vật bí ẩn trong lịch sử Trung Quốc

Với một quốc gia ngay từ thời cổ đại đã luôn có tư tưởng trọng nam khinh nữ, việc đưa những người phụ nữ vào cung để "tịnh thân" làm quan có lẽ là một điều ngoại lệ và khó hiểu.

Đăng ngày: 15/10/2026
Ý nghĩa 3 con sư tử trên áo đội tuyển Anh

Ý nghĩa 3 con sư tử trên áo đội tuyển Anh

3 chú sư tử cùng 10 bông hồng đỏ thắm được in trên ngực trái của tuyển Anh là một hình ảnh khá quen thuộc đối với những ai yêu mến đội bóng này, nó biểu trưng cho sự uy quyền, giàu sang và mạnh mẽ.

Đăng ngày: 13/10/2026
5 mẹo dân gian khiến rắn sẽ không dám bén mảng tới gần nhà bạn

5 mẹo dân gian khiến rắn sẽ không dám bén mảng tới gần nhà bạn

Mới đây nhất, người dân tại Tiền Giang vô cùng hoảng sợ khi chứng kiến cảnh tượng con rắn dài khoảng hơn 1 mét vùng vẫy trong phòng tắm tại nhà của một người dân.

Đăng ngày: 13/10/2026
Cách sống sót khi nhảy từ nhà cao tầng đang cháy

Cách sống sót khi nhảy từ nhà cao tầng đang cháy

Giảm độ cao hết mức và tăng các vật dụng ném xuống làm đệm là bí quyết giúp bạn sống sót khi mắc kẹt trong đám cháy nhà cao tầng.

Đăng ngày: 12/10/2026
"Mặt trái" của món ăn hàng đầu nước Pháp khiến ai cũng phải suy ngẫm

"Mặt trái" của món ăn hàng đầu nước Pháp khiến ai cũng phải suy ngẫm

Gan ngỗng vỗ béo mang hương vị thanh tao, béo nhẹ, kết cấu mềm mại như lụa, thay vì đặc ngấy như gan thông thường.

Đăng ngày: 11/10/2026
Những thiết kế vượt thời gian của Leonardo da Vinci

Những thiết kế vượt thời gian của Leonardo da Vinci

Leonardo da Vinci thường được mọi người biết đến là một họa sĩ thiên tài thời Phục hưng với những tác phẩm hội họa nổi tiếng như “Mona Lisa”.

Đăng ngày: 10/10/2026
Bà tổ của dòng máy bay “mang bầu” độc đáo nhất trên thế giới

Bà tổ của dòng máy bay “mang bầu” độc đáo nhất trên thế giới

"Guppy" (cá bảy màu) - là tên gọi của một dòng máy bay đặc biệt với khoang chứa hàng cực rộng chuyên để vận chuyển các hàng hóa quá khổ.

Đăng ngày: 08/10/2026
Khoa Học News