Bí ẩn những hài cốt nằm sấp
Đặt tử thi nằm sấp trong huyệt là hình thức sỉ nhục hoặc trừng phạt người chết trong các xã hội xưa, một nhà khoa học Thụy Điển khẳng định.
![]() |
Hai bộ hài cốt không có quan tài của người Viking tại Thụy Điển. Bồ hài cốt ở góc ảnh được phát hiện ở tư thế nằm sấp. Ảnh: Caroline Arcini. |
Rất nhiều tác phẩm trong kho tàng lịch sử và văn học thế giới nói tới nghi lễ chôn cất người chết ở tư thế nằm sấp. Hiện tượng này gây tranh cãi trong giới nhân chủng học hiện đại. Một số người cho rằng tư thế nằm sấp của các hài cốt là kết quả của hành vi vô ý hoặc sự cố ngẫu nhiên. Nhưng nhiều chuyên gia khác khẳng định đó là nghi lễ chôn cất không bình thường và thể hiện quan điểm nào đó của người sống đối với người chết.
Caroline Arcini, một nhà khoa học của Hội đồng Di sản quốc gia Thụy Điển, phát biểu: “Các xã hội cổ đại thừa nhận đặt tử thi nằm sấp là hình thức sỉ nhục hoặc trừng phạt người chết. Đó là một trong những hành vi cơ bản nhất của nhân loại”.
Arcini nghiên cứu hàng nghìn tác phẩm văn học, lịch sử và công trình nghiên cứu trên khắp thế giới để tìm hiểu hình thức chôn người chết ở tư thế nằm sấp. Bà phát hiện hơn 600 người bị chôn ở tư thế như vậy trong 215 nghĩa trang, từ Peru tới Hàn Quốc.
![]() |
Huyệt có hài cốt nằm sấp thường nông và không có quan tài. Ảnh: flickr.com. |
Trong khoảng 26.000 năm qua, phần lớn người bị chôn ở tư thế nằm sấp là đàn ông. Những bộ xương nằm sấp xuất hiện trong mọi loại mộ (mộ đơn, mộ kép, mộ tập thể). Những ngôi mộ ấy thường nông và nằm ở rìa nghĩa địa. Phần lớn chúng không có quan tài. Một số tử thi bị trói chân và tay. Tình trạng đó cho thấy họ là tội phạm hoặc tù binh chiến tranh.
Nhưng trong nhiều trường hợp hình thức chôn cất ở tư thế nằm sấp có liên quan tới vị trí xã hội. Người ta từng tìm thấy 80 thi thể ở tư thế không bình thường trong một nghĩa trang ở Mexico. Họ được chôn cất trong khoảng thời gian từ năm 1150 tới 850 trước Công nguyên. Trong số đó có 6 hài cốt nam giới được tìm thấy ở tư thế ngồi, còn 74 bộ xương còn lại đều nằm sấp.
“Rất có thể những người được chôn ở tư thế ngồi có địa vị xã hội cao hơn người nằm sấp”, Arcini nhận xét.
Arcini cho rằng xung đột tôn giáo và văn hóa có thể là một trong những nguyên nhân dẫn tới hình thức chôn cất kỳ lạ. Chẳng hạn, phần lớn hài cốt nằm sấp ở Thụy Điển được chôn trong thời đại của người Viking (từ cuối thế kỷ 8 đến thế kỷ 11), khi đạo Thiên Chúa bắt đầu xâm nhập vào bán đảo Scandinavia.
Vốn không tin vào thánh thần, người Viking hẳn không thể chấp nhận những thành viên trong cộng đồng theo đạo Thiên Chúa. Vì thế họ chôn cất thi thể những người theo đạo ở tư thế nằm sấp để thể hiện sự khinh bỉ. Theo Arcini, sau khi hành quyết phù thủy, tu sĩ phạm giáo luật, người xưa cũng chôn cất họ ở tư thế nằm sấp.
Loading...
TIN CŨ HƠN

Đây là những cây mà NASA khuyên bạn nên trồng trong nhà
Bạn mới mua nhà nhưng không biết phải trang trí như thế nào? Hãy nghĩ ngay tới việc trồng cây cảnh, vừa "mát mắt" như các cụ nhà ta vẫn khen, lại vừa giúp phủ xanh Trái Đất này, dù chỉ là một phần bé nhỏ.
Đăng ngày: 01/04/2025

Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ
Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.
Đăng ngày: 01/04/2025

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?
Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp. Tuy nhiên, trong ba nền văn minh cổ đại này, những chuẩn mực về thiết kế kim tự tháp do người Ai Cập đặt ra được phần lớn mọi người công nhận là kiểu kim tự t
Đăng ngày: 30/03/2025

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt
Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".
Đăng ngày: 28/03/2025

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai
Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.
Đăng ngày: 11/03/2025

Khủng long có họ với... gà?
Gần đây, các nhà khoa học đã phát hiện phần mô mềm trên đỉnh đầu của loài khủng long Edmontosaurus tại Canada và thấy sự tương đồng với phần mào của loài gà ngày nay.
Đăng ngày: 19/02/2025

Người thượng cổ biến đổi gen lúa nước từ 10.000 năm trước
Một nghiên cứu vừa được công bố chứng tỏ, người thượng cố cách đây 10.000 năm là “nhà khoa học” biến đổi gen lúa nước ngày nay.
Đăng ngày: 19/02/2025
Tiêu điểm