Khoa Học News

Bí ẩn tấm áo "nàng tiên cá" xuất hiện trong hàng loạt mộ cổ

Các nhà khoa học đã tìm cách tái hiện lại byssus, còn được gọi là lụa đại dương, lụa của nàng tiên cá, xuất hiện trong các huyền sử như một vật quý giá và đã từng được tìm thấy trong nhiều ngôi mộ cổ xa hoa.

Byssus, loại vải thần bí do các nền văn minh cổ đại tạo nên từng được các học giả Hy Lạp cổ đại mô tả là "một loại len biển, mọc tự do trong đồng cỏ của Eurynome. Eurynome là một nữ thần trong tôn giáo cổ của Hy Lạp, mà biểu tượng của bà chính là một nàng tiên cá".


Sinh vật biển lạ lùng Pinna nobilis đã tạo ra loại "lụa của nàng tiên cá" từ chính chất keo giúp nó bám vào các bề mặt - (Ảnh: ACIENT ORIGINS)

Theo bài viết của nhà nghiên cứu Maura Andreioni, thạc sĩ lịch sử cổ đại từ Đại học Bologna (Ý), cho tờ Acient Origins, đồ tạo tác cổ nhất được làm từ "lụa của nàng tiên cá" là một bộ trang phục tang lễ khoảng thế kỷ thứ 4 sau Công Nguyên, được khai quật tại Aquincum (Budapest ngày nay), nhưng các nhà sử học cho rằng từ trước Công Nguyên, nữ hoàng Ai Cập Cleopatra đã lộng lẫy trong một bộ lễ phục may bằng byssus quý giá.

Đi tìm nguồn gốc loại lụa truyền thuyết này, một số nhà khoa học đã tìm hiểu và đi đến kết luận loại tơ kỳ lạ này đến từ một loài nhuyễn thể biển tên là Pinna nobilis.


Một chiếc găng tay bằng byssus, vẫn còn mềm mịn sau rất nhiều năm nằm trong mộ cổ - (Ảnh: ACIENT ORIGINS).

Trong đó, nhóm khoa học dẫn đầu bởi tiến sĩ Nils Horbelt từ Viện Nghiên cứu Max Planck (Đức) đã phân tích cấu trúc của "tơ" Pinna nobilis vài xác định được tuy bản chất chỉ là một chất keo để loài nhuyễn thể này tự đính dính mình vào đá, gỗ và các sinh vật khác, nhưng các sợi từ keo này cực kỳ dai, có thể tự tiêu tán năng lượng của các sóng va chạm, phát sinh từ sự sắp xếp bán tinh thể của các protein đặc biệt bên trong chất keo này.

Các nghiên cứu lịch sử chỉ ra "lụa của nàng tiên cá" được dùng để may trang phục cho các thầy tế lễ, các nhà vua, pharaon, vải liệm hay bọc xác ướp cho các nhân vật quyền quý... Kỹ thuật dệt cổ xưa có thể cho nó nhiều màu sắc khác như tím hay đỏ tía ngoài màu vàng nhạt nguyên thủy.

Pinna nobilis vốn là một loài đặc hữu của biển Địa Trung Hải, là loài nhuyển thể có 2 mảnh vỏ lớn nhất hiện nay ở vùng biển này, với vỏ dài đến 30-50cm. Nó có thể sống đến 20 năm.

TIN CŨ HƠN
Đi câu cá dưới sông, người nông dân vô tình vợt được "quốc bảo" rùa "kỳ bí" với 4 mũi tên cắm lưng

Đi câu cá dưới sông, người nông dân vô tình vợt được "quốc bảo" rùa "kỳ bí" với 4 mũi tên cắm lưng

Lần đầu tiên một quốc bảo là con rùa bằng đồng với 4 mũi tên và 32 chữ khắc trên lưng có niên đại hơn 3000 năm lịch sử lại gây chú ý của giới khảo cổ.

Đăng ngày: 18/06/2026
Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Các nhà khoa học cho rằng thiết bị này sở hữu cấu trúc rất phức tạp, có thể theo dõi Mặt trời và Mặt trăng.

Đăng ngày: 06/06/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 31/05/2026
Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Các nhà khảo cổ học gần đây mới phát hiện trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng có hàng nghìn con vật thuộc các loài khác nhau đã được chôn cất cùng ông.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.

Đăng ngày: 29/05/2026
Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Theo ước tính của các nhà khảo cổ, giá trị của kho báu lên tới hơn 12.000 tỷ đồng.

Đăng ngày: 02/05/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Khoa Học News