"Bí mật" về khối trọng lượng chuẩn được Mỹ bảo quản trong lồng kính chân không

Khối kilogram chuẩn của Mỹ là K20, được bảo quản vô cùng tốt và được lồng kính chân không.

Chắc hẳn chúng ta đều biết người Mỹ dùng các đơn vị đo khác nhau để tính toán khối lượng hay khoảng cách, khác với phần lớn các nước trên thế giới sử dụng hệ mét. Nhưng trong thực tế, người Mỹ cũng đã từng sử dụng hệ đo giống của thế giới trong suốt một thời gian rất dài.

Vlogger Derek Muller của kênh Veritasium đã đến Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Hoa Kỳ (NIST) để xem K20 - một trong 40 khối kilogram chuẩn giống hệt nhau được người Pháp sản xuất năm 1880, điều này cho thấy người Mỹ vẫn sử dụng kilogram vào thời điểm này.

Mối quan hệ của người Mỹ với hệ đo mét đã rất bền chặt vào thế kỷ 19, khi Pháp giới thiệu về hệ đo này cho người Mỹ và tặng họ khối K20 sau khi ký Thỏa ước Meter năm 1875. 17 bang đã đồng ý sử dụng tiêu chuẩn của hệ đo lường này.

Khối kilogram chuẩn quốc tế được sản xuất và cấp cho các quốc gia trên thế giới để giúp các nước có thể xác định được chuẩn một kilogram là như thế nào. Khối kilogram chuẩn của Mỹ là K20, được bảo quản vô cùng tốt và được lồng kính chân không.


Khối kilogram chuẩn K20 tại Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Hoa Kỳ. (Ảnh: NIST).

Lý do khối kilogram chuẩn phải được bảo quản cực kỳ tốt, là bởi nếu chỉ một phân tử nào được thêm vào hoặc mất đi khỏi khối kilogram chuẩn, thì khối lượng của nó sẽ chệnh đi và định nghĩa về kilogram sẽ bị thay đổi.

“Khối kilogram chuẩn được tạo nên từ 90% platinum và 10% iridium, có khối lượng chính xác 1kg được dùng làm chuẩn mực đo khối lượng ở Hoa Kỳ trong 130 năm qua”, Derek Muller giải thích.

Khối kilogram chuẩn được tạo nên từ hai nguyên tố này, bởi mật độ phân tử cao và khả năng chống oxy hóa tốt, khiến khối kilogram chuẩn được tồn tại lâu mà không bị chênh lệch số đo. Mặc dù ngày nay máy móc đều đo đạc rất tốt, nhưng khối kilogram này vẫn là một đồ vật vô giá, không thể thay thế được.

Tuy vậy, khối K20 không phát huy tác dụng của mình được lâu. Derek cho biết, kilogram là một đơn vị đo lường được xác định bởi các thực thể vật lý chứ không phải một hằng số toán học hay một thứ cố định được tìm thấy trong tự nhiên, điều này tạo nên một số khó khăn.

Cứ mỗi một thập niên trong những năm 1800, các nhà khoa học Mỹ phải bay đến Paris để đối chứng khối K20 của mình cho chuẩn với khối kilogram chuẩn quốc tế ở Pháp, để đảm bảo đại lượng đo ở hai quốc gia không bị chênh lệch nhau. Đôi khi kết quả đo bị lệch nhau dù được bảo quản rất tốt, các nhà khoa học đoán rằng do sự ô nhiễm trong khí quyển.

Đến tận hôm nay, NIST và các cơ quan, tổ chức chức khác vẫn không ngừng nỗ lực định nghĩa cho kilogram một cách vật lý và chính xác hơn. Từ năm 2018, kilogram sẽ được xác định bởi hằng số Planck, tạo ra một giá trị cố định từ phép đo có thể sử dụng được trên toàn thế giới.

Vậy là, người Mỹ đã từ bỏ hệ đo lường mét sau đó vào năm 1987, bởi tính không chính xác của các đại lượng này. Người Mỹ đo đạc mọi thứ từ khoảng cách, khối lượng, diện tích hay thể tích bằng những đơn vị được tính ra từ các hằng số cố định trong toán học.

TIN CŨ HƠN
9 lý do chứng minh thuyết tiến hóa của Darwin là sai lầm

9 lý do chứng minh thuyết tiến hóa của Darwin là sai lầm

Thuyết tiến hóa của Darwin đóng vai trò rất lớn trong việc giải thích nguồn sống sự sống và sự phát triển của các loài sinh vật qua tiến hóa. Nhưng học thuyết của Darwin cũng gặp phải vô số những phản biện của giới khoa học.

Đăng ngày: 25/03/2026
Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Tổng thống Mỹ Obama, tỷ phú Donald Trump... là những người có chữ ký đẹp nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 24/03/2026
Vì sao người ta

Vì sao người ta "ngại" thứ sáu ngày 13

Thứ 6 ngày 13 theo quan niệm Phương Tây là một ngày cực kỳ xui xẻo và kém may mắn. Rất nhiều người phải né tránh nó bởi đã có nhiều chuyện không vui xảy ra trong ngày này khiến họ kinh hãi.

Đăng ngày: 23/03/2026
Ảo ảnh thị giác khiến chiếc váy gây tranh cãi nhất thế giới lại một lần nữa xuất hiện

Ảo ảnh thị giác khiến chiếc váy gây tranh cãi nhất thế giới lại một lần nữa xuất hiện

Vài năm trước, chúng ta đã từng được chứng kiến một trong những sự kiện gây tranh cãi nhất thế giới ảo. Đó chính là chiếc váy xanh đen - vàng trắng kỳ ảo này.

Đăng ngày: 23/03/2026
Ý nghĩa và nguồn gốc ngày Valentine Trắng 14/3

Ý nghĩa và nguồn gốc ngày Valentine Trắng 14/3

Valentine Trắng 14/3 còn được biết đến với những cái tên như White Valentine, White Day. Valentine Trắng diễn ra sau Valentine đúng 1 tháng, vào ngày 14/3.

Đăng ngày: 20/03/2026
5 cuốn sách kì bí về phép thuật, lời nguyền và bùa chú của thời cổ đại

5 cuốn sách kì bí về phép thuật, lời nguyền và bùa chú của thời cổ đại

Thời xa xưa, việc dùng phép thuật, bùa chú, lời nguyện được phát triển khắp các nền văn hóa trên thế giới. Thậm chí chúng con được ghi chép thành những cuốn sách ma thuật lưu truyền qua các thế hệ. Dưới đây là 5 cuốn bản thảo giúp chúng ta hiểu rõ hơn về thế giới phép thuật cổ xưa.

Đăng ngày: 19/03/2026
Những vụ tai nạn máy bay kinh hoàng nhất trong lịch sử

Những vụ tai nạn máy bay kinh hoàng nhất trong lịch sử

Lịch sử ngành hàng không thế giới cũng đã từng đau xót chứng kiến những tai nạn máy bay thảm thương không kém, cùng điểm lại những vụ tai nạn máy bay dân sự kinh hoàng nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 18/03/2026
Khoa Học News