"Bổ âm tráng dương" mùa lạnh theo cách người Trung Quốc

Theo chuyên gia dinh dưỡng, mấu chốt của việc dưỡng sinh mùa đông là bổ âm tráng dương.

Hai chuyên gia dinh dưỡng Đỗ Kim Hành và Ngụy Khang Khang, Bệnh viện Trung - Nhật, chia sẻ theo truyền thống Trung Quốc, mùa đông là mùa âm dương đan xen. "Trung âm tất dương", khí lạnh u ám chiếm phần lớn sẽ chuyển dần sang ánh nắng ấm áp hơn. Cây cỏ khô héo, côn trùng ngủ đông, vạn vật ẩn nấp. Bởi thế, con người nên thuận theo sự thay đổi tự nhiên mà chú ý đến việc giữ gìn sức khỏe.

Y học cổ truyền Trung Quốc cho rằng tiết trời mùa đông tương ứng với thận, coi thận là gốc rễ của việc "giữ gìn các tạng", tương tự như thực vật bảo tồn năng lượng để chờ sinh trưởng trong năm mới. Chính vì vậy, việc bồi bổ thận khí trong mùa đông là vô cùng quan trọng.

Về mùa đông, bệnh thường gặp nhất là bệnh tim mạch. Giữ tạng và dưỡng thận thực ra là một trong những biện pháp phòng chống bệnh tim mạch.

Về tâm lý, con người nên tĩnh tâm dưỡng thần, kiềm chế nóng giận. Khi trời rét cần vào nơi ấm áp, ngủ sớm dậy muộn. Hoạt động khi trời nắng ấm.

Khi vận động không nên đổ mồ hôi. Hãy giảm cường độ tập luyện và sinh hoạt sao cho phù hợp.

Chế độ ăn uống, thích hợp nhất là đồ ấm và bổ.

Cần phòng bệnh có mục tiêu, điều trị kịp thời, ngăn ngừa các bệnh về tim, não, thận và các bệnh có tỷ lệ mắc cao khác.


Những gia vị giúp làm ấm cơ thể. (Ảnh: Webber Naturals).

Chăm sóc sức khỏe mùa đông cho phụ nữ

Đàn ông thuộc tính dương và phụ nữ thiên về thuộc tính âm. So với nam giới, phụ nữ có khả năng chịu lạnh kém và dễ mắc các bệnh do lạnh hơn. Họ có thể bị đau bụng kinh và tăng rong huyết nên cần đặc biệt chú ý giữ ấm, tránh ăn đồ lạnh.

Chăm sóc sức khỏe mùa đông cho người trung niên và cao tuổi

Người trung niên và cao tuổi, trên cơ sở giữ gìn sức khỏe theo các phương thức nêu trên, cần tránh thận hư và nhất là chú ý đến giấc ngủ. Người già vốn dĩ ngủ ít, mùa đông thích hợp với việc ngủ, hãy nhân cơ hội này để phục hồi thật nhiều sinh lực cho cơ thể.

Chân tay người già thường lạnh, đa phần là do thiếu dương khí. Đây là biểu hiện của suy nhược cơ thể. Các cụ nên ăn nhiều thực phẩm bổ dưỡng và ấm như táo tàu, thịt cừu, thịt bò, thịt gà, gia vị cay như tiêu, thì là, quế... Uống trà tốt nhất là chọn hồng trà, trà lên men, trà chuyên, trà Bạch Linh, trà đen...

Bên cạnh đó, các cụ nên ăn nhiều thực phẩm có màu đen như đậu đen, mộc nhĩ, táo tàu đen, dâu tằm, hắc kỷ tử, lạc đen... Làm ấm cơ thể bằng liệu pháp châm cứu tại các huyệt vị như Quan Nguyên, Túc Tam Lý. Bổ dương nên đi kèm với bổ âm, vậy nên có thể bổ sung các chất dưỡng âm như xạ đen, cẩu kỷ tử, nữ trinh tử... vào tiết trời nắng ấm.


Một số vị thuốc Đông y Trung Quốc. (Ảnh Firefly Chi).

Tẩm bổ phù hợp

Mùa đông là thời điểm tốt để mọi người tăng cường sức khỏe. Vào mùa này, dinh dưỡng dễ thẩm thấu để nuôi dưỡng các nội tạng hơn. Y học cổ truyền Trung Quốc gọi đây là "Thu Đông dưỡng âm". Âm không hẳn là đại diện cho sự lạnh lẽo mà là khái niệm về các vật chất cấu tạo nên cơ thể con người, bởi vậy, đừng cho rằng mùa đông được ăn đồ lạnh.

Vậy nên, người dân nên bổ sung đầy đủ nhiệt lượng để chống lại cái lạnh. Thức ăn ấm nóng thông thường bao gồm thịt bò, thịt cừu, thịt chó, thịt gà, nhãn, chà là, trứng, tiết canh, gạo nếp, tỏi tây, hành lá, gừng, quế...

Bồi bổ cơ thể, chẳng hạn như thịt cừu, có thể làm ấm thận và tráng dương. Những thực phẩm có màu đen như gạo đen, đậu đen, vừng đen, dâu tằm đen, cẩu kỷ đen và mộc nhĩ... mang đến nhiều lợi ích cho thận bởi vì màu đen dễ thẩm thấu.

Keo da lừa (một loại thuốc cổ truyền Trung Quốc), nhãn, củ mài, hạt dẻ, cẩu kỷ tử, quả óc chó... giúp bổ âm huyết. Ngoài ra, nên ăn nhiều thực phẩm tốt cho tim mạch như lúa mì, lúa mạch, táo tàu, hạt sen đỏ... để bồi bổ tâm khí, ngăn ngừa các bệnh tim mạch.

TIN CŨ HƠN
Không nên tắm rửa khi trời có sấm sét

Không nên tắm rửa khi trời có sấm sét

Nên tránh ra ngoài mỗi khi nghe tiếng sấm. Tuy nhiên, kể cả lúc ở trong nhà, bạn vẫn phải đối mặt với rủi ro bị sét tấn công.

Đăng ngày: 08/01/2026
Ai không nên uống nước đậu đen?

Ai không nên uống nước đậu đen?

Đậu đen là loại hạt lành tính tuy nhiên không nên lạm dụng dùng đặc biệt là uống thay nước, sẽ làm ảnh hưởng tới khả năng hấp thu của các chất trong cơ thể.

Đăng ngày: 08/01/2026
10 triệu chứng biểu hiện suy thận

10 triệu chứng biểu hiện suy thận

Rất nhiều người mắc bệnh thận mạn nhưng không biết, bởi vì những dầu hiệu ban đầu có thể là rất khó thấy.

Đăng ngày: 06/01/2026
Phản ứng kì lạ của bộ não và cơ thể khi bạn bóp cò súng

Phản ứng kì lạ của bộ não và cơ thể khi bạn bóp cò súng

Bạn nhìn xuống khẩu súng, nhắm mục tiêu, thở ra từ từ và bóp cò. Ngay lập tức, một loạt sự kiện diễn ra: ánh sáng tóe lên, cơ thể bị giật lại đằng sau, một tiếng nổ chát chúa và mùi thuốc súng khét lẹt.

Đăng ngày: 05/01/2026
Cách nhận biết mật ong thật, mật ong giả

Cách nhận biết mật ong thật, mật ong giả

Nhỏ mật ong lên tờ giấy mỏng, giọt mật vón lại mà không thấm quanh tờ giấy là mật ong thật.

Đăng ngày: 05/01/2026
15 lý do để ăn dứa trong mùa hè

15 lý do để ăn dứa trong mùa hè

Dứa rất giàu dinh dưỡng, có nhiều chất chống viêm, giúp xương chắc khỏe và cải thiện hệ tiêu hóa rất tốt.

Đăng ngày: 04/01/2026
Tác dụng ít biết của vỏ chuối

Tác dụng ít biết của vỏ chuối

Chuối không chỉ là trái cây bổ dưỡng mà vỏ của chúng cũng có rất nhiều công dụng hữu ích, như: làm trắng răng, trị mụn, chống lão hóa da…

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News