Brazil dùng tia phóng xạ triệt sản muỗi chặn virus Zika

Brazil lên kế hoạch ngăn chặn sự lây lan của virus Zika bằng cách dùng tia gamma gây vô sinh hàng triệu con muỗi đực.

"Đó là một phương pháp kiểm soát sinh sản, tương đương với phương pháp kế hoạch hoá gia đình ở người" – Kostas Bourtzis, một nhà sinh học phân tử tại phòng thí nghiệm kiểm soát côn trùng gây hại của IAEA cho biết.

Để thực hiện phương pháp trên thì các nhà nghiên cứu dùng một thiết bị chiếu xạ, đã được sử dụng trong việc kiểm soát ruồi gây ra các bệnh trên trái cây ở đảo Madeira, Bồ Đào Nha. Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cho biết họ sẽ tài trợ phí vận chuyển thiết bị này đến Juazeiro, phía đông bắc bang Bahia, ngay khi Chính phủ Brazil cấp phép nhập khẩu.

Brazil hiện đang chạy đua với thời gian để tiêu diệt muỗi Aedes gây bệnh sốt xuất huyết và gần đây là bùng phát dịch bệnh do virus Zika, được cho là có liên quan đến dị tật đầu nhỏ, gây teo não ở hàng ngàn thai nhi.


Triệt sản muỗi Aedes - thủ phạm lan truyền virus Zika bằng cách chiếu tia gama (tia γ).

Theo ông Bourtzis, Tổ chức phi lợi nhuận Moscamed sẽ gây giống khoảng 12 triệu con muỗi đực trong một tuần. Muỗi nuôi trong phòng thí nghiệm sẽ được xử lý bằng cách chiếu tia phóng xạ. Đó là tia γ từ máy chiếu xạ cobalt – 60 do Công ty MDS Nordion của Canada sản xuất, khiến chúng trở nên vô sinh.

Sau đó, muỗi đực được thả vào tự nhiên để ghép đôi với những con muỗi cái khác. Trứng muỗi sinh ra sẽ không thể nở thành bọ gậy nên số lượng loài muỗi trong tự nhiên sẽ sụt giảm.

Sau khi thực hiện thí điểm ở hàng chục địa phương gần Juazeiro, Chính phủ Brazil phải quyết định viện trợ tài chính nhằm tăng sản lượng muỗi bị triệt sản và sử dụng cho các thành phố lớn. Tại đây số muỗi này có thể sẽ được thả từ không trung bằng máy bay không người lái.

Trong bối cảnh virus Zika đang lan rộng ra hơn 30 quốc gia, chủ yếu là châu Mỹ và chưa có một loại vắc-xin nào có thể chữa khỏi bệnh do loại virus này gây ra thì biện pháp khả thi nhất hiện nay là giảm số lượng muỗi sống trong tự nhiên.

Viện nghiên cứu y sinh học Fiocruz ở Recife đã thả khoảng 30.000 con muỗi bị triệt sản ở đảo Fernando de Noronha, cách bờ biển Barzil khoảng 350km về phía đông bắc. Chương trình thí điểm này hi vọng sẽ triệt tiêu 70% trứng do loài muỗi cái sinh sản. Kết quả ban đầu có thể được công bố vào tháng 5-2016.

Nhà nghiên cứu Alice Varjal cho biết sở dĩ phương pháp triệt sản muỗi được chọn vì sử dụng liều nhỏ bức xạ để chống muỗi là cách an toàn nhất, không thải chất độc ra môi trường. Phương pháp này hiệu quả hơn sử dụng muỗi biến đổi gene.

Phương pháp triệt sản muỗi từng được thử nghiệm ở nhiều quốc gia. Theo phòng thí nghiệm ngăn ngừa côn trùng có hại của IAEA, Italia đã giảm được 80% số lượng muỗi trong tự nhiên chỉ trong vài tháng. Ở Trung Quốc, số lượng muỗi đã bị tiêu diệt 100%.

TIN CŨ HƠN
Hướng dẫn các nghi thức cúng trong đêm giao thừa

Hướng dẫn các nghi thức cúng trong đêm giao thừa

Cúng giao thừa là nghi thức cúng không thể thiếu trong mỗi đêm 30 tết. Gia đình nào cũng muốn chuẩn bị thật tốt, đầy đủ các nghi thức cúng lễ trong đêm giao thừa để tiễn năm cũ và chào đón năm mới.

Đăng ngày: 04/03/2026
Những loài hoa đẹp có chất kịch độc chết người

Những loài hoa đẹp có chất kịch độc chết người

Mặc dù khoác lên mình những màu sắc rực rỡ và vẻ đẹp quyến rũ lòng người, nhưng nhiều loài hoa lại chứa những chất kịch độc có thể gây chết người.

Đăng ngày: 02/03/2026
Bệnh cúm mùa là gì?

Bệnh cúm mùa là gì?

Thời gian vừa qua, thời tiết miền Bắc liên tục thay đổi thất thường khiến nhiều trẻ phải nhập viện vì các bệnh liên quan đến đường hô hấp, tiêu hóa.

Đăng ngày: 26/02/2026
Tìm hiểu về bệnh rối loạn phân ly tập thể

Tìm hiểu về bệnh rối loạn phân ly tập thể

Rối loạn phân ly là một nhóm các rối loạn thường gặp. Tỷ lệ người mắc các rối loạn này chiếm 0,3-0,5% dân số.

Đăng ngày: 23/02/2026
Cơ thể

Cơ thể "khóc thét" ra sao nếu bạn uống quá nhiều bia mỗi ngày?

Một chút bia sẽ có lợi cho cơ thể nhưng nếu uống bia hàng ngày thì nó quả thực sẽ khiến sức khỏe bạn xuống dốc không phanh đó.

Đăng ngày: 23/02/2026
Cách phòng tránh ngộ độc khí than khi sưởi ấm

Cách phòng tránh ngộ độc khí than khi sưởi ấm

Cần nói rõ, khí carbon monoxide (CO) là một chất khí không màu, không mùi, thoát ra từ các loại nhiên liệu như than củi, xăng propane, methane, hay dầu mỏ đốt nửa chừng (cháy không hoàn toàn).

Đăng ngày: 19/02/2026
Cách chọn bánh kẹo, thực phẩm an toàn ngày Tết

Cách chọn bánh kẹo, thực phẩm an toàn ngày Tết

Cần thận trọng với các loại thực phẩm có màu sắc bắt mắt vì có thể chứa phẩm màu, phụ gia độc hại sức khỏe.

Đăng ngày: 17/02/2026
Khoa Học News