Khoa Học News

Bùng phát bọ cạp tại Brazil, lo thiếu thuốc giải độc

Theo số liệu từ Bộ Y tế Brazil, số người chết vì bọ cạp tại nước này ngày càng tăng. Năm ngoái, số người qua đời vì bọ cạp cắn đã vượt số tử vong do rắn cắn.

Bọ cạp đã trở thành loài động vật gây chết người nhiều nhất ở Brazil, đe dọa sức khỏe của người dân trên khắp đất nước và khiến nhu cầu về thuốc giải độc ngày càng tăng.

Trong số các loài bọ cạp, bọ cạp vàng Brazil, loài bọ cạp nguy hiểm nhất Nam Mỹ, là mối lo ngại lớn nhất. Đặc biệt, do đây là một loài sinh sản vô tính, nên việc kiểm soát sự phát triển của quần thể này trở nên khó khăn hơn.

Với sự nóng lên của môi trường sống, sự trao đổi chất của bọ cạp cũng trở nên mạnh mẽ hơn, khiến chúng hoạt động tích cực hơn, ăn uống nhiều hơn và sinh sản nhanh chóng.


Bọ cạp vàng Brazil (Tityus serrulatus) - (Ảnh: Luísa Mota/Flickr).

Ông Thiago Chiariello - điều phối viên sản xuất thuốc giải độc tại Viện Butantan, ở Sao Paulo - cho biết sự phát triển đô thị không kiểm soát cũng góp phần gia tăng số lượng bọ cạp.

Đô thị hóa khiến các loài động vật săn bọ cạp làm thức ăn (như thằn lằn và chim) phải di chuyển khỏi khu vực sinh sống, đồng thời tạo ra nguồn thức ăn dồi dào cho bọ cạp, chủ yếu là những con gián. Chính điều này đã tạo nên môi trường lý tưởng cho bọ cạp sinh sôi nảy nở và đẩy chúng đến gần hơn với con người.

"Những đô thị đang phát triển không kiểm soát và việc rác thải gia tăng đã tạo ra nguồn thức ăn phong phú cho bọ cạp, dẫn đến việc chúng tiếp xúc nhiều hơn với con người, gây ra nhiều vụ tai nạn hơn", ông Chiariello nói.

Mặc dù số vụ bọ cạp cắn vẫn còn ít hơn so với các vụ rắn cắn, nhưng theo số liệu từ Bộ Y tế Brazil, số người chết vì bọ cạp ngày càng gia tăng. Trong năm 2023, Brazil ghi nhận 152 ca tử vong do bị bọ cạp cắn, trong khi số trường hợp tử vong do rắn cắn là 140 ca.

Số ca tử vong do bọ cạp cắn cũng đã tăng đáng kể so với mức 95 ca ghi nhận năm 2019. Các số liệu khác cho thấy trong năm 2023 đã có hơn 200.000 vụ bọ cạp cắn, tăng gấp 2,5 lần so với một thập kỷ trước, với trung bình gần 550 vụ cắn mỗi ngày.

Với những người trưởng thành khỏe mạnh, việc bị bọ cạp vàng Brazil cắn có thể chỉ gây ra các triệu chứng nhẹ đến trung bình như đau đớn, nôn mửa, vã mồ hôi và run rẩy. Tuy nhiên đối với trẻ em và người già, những triệu chứng nghiêm trọng hơn có thể xảy ra, bao gồm sốc, tích tụ dịch trong phổi, tổn hại hệ tim mạch và suy tim, dẫn đến tử vong.

Lo thiếu thuốc giải độc bọ cạp cắn

Viện Butantan hiện đang làm việc hết sức khẩn trương để cung cấp thuốc giải độc bọ cạp cắn. Các chuyên gia tại đây sử dụng một chiếc nhíp để gắn nọc độc của bọ cạp vào một chiếc lọ, sau đó tiêm nọc độc vào ngựa - loài động vật ít bị ảnh hưởng bởi độc tố của bọ cạp, và từ đó tạo ra nhiều kháng thể mà họ gọi là serum.

"Serum này là cách duy nhất để cứu sống con người", nhà sinh vật học Paulo Goldoni thuộc Viện Butantan giải thích. Năm ngoái, hơn 11.000 người tại Brazil đã được tiêm thuốc giải độc bọ cạp, chủ yếu là tại khu vực đông nam nước này, nơi dân số đông đúc.

Viện Butantan luôn duy trì một nguồn cung ổn định nọc độc để phục vụ việc sản xuất serum. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo nếu không có đủ serum, số ca tử vong sẽ có thể tăng mạnh.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Cá sấu bạch tạng quý hiếm đến mức nào?

Cá sấu bạch tạng quý hiếm đến mức nào?

Những con cá sấu bạch tạng được đánh giá là cực kỳ quý hiếm và các nhà khoa học ước tính chỉ có khoảng từ 100 đến 200 con cá sấu bạch tạng trên toàn thế giới.

Đăng ngày: 04/10/2026
Rùa cưng bị mất tích, 30 năm sau gia đình sững sờ phát hiện còn sống ở một nơi không ngờ

Rùa cưng bị mất tích, 30 năm sau gia đình sững sờ phát hiện còn sống ở một nơi không ngờ

Các thành viên trong gia đình sững sờ khi biết con rùa cưng của họ còn sống sau 30 năm.

Đăng ngày: 04/10/2026
Loài "chim sát thủ" cao bằng người chuyên tàn sát đồng loại

Loài "chim sát thủ" cao bằng người chuyên tàn sát đồng loại

Cò mỏ giày có thể cao hơn 1,5 m và là động vật ăn thịt phục kích đáng sợ, chuyên đứng im trong đầm lầy trước khi lao thẳng xuống để nuốt chửng con mồi bằng chiếc mỏ khổng lồ.

Đăng ngày: 03/10/2026
Cận cảnh giống vịt Trạc Nhật quý hiếm trước nguy cơ tuyệt chủng

Cận cảnh giống vịt Trạc Nhật quý hiếm trước nguy cơ tuyệt chủng

Được coi là sản vật “tiến vua” thời phong kiến, giống vịt Trạc Nhật ở huyện Thạch Thành từng được nhiều sách cổ ghi nhận như một đặc sản quý của xứ Thanh.

Đăng ngày: 03/10/2026
Phát hiện loài chim săn mồi "mất tích" nửa thế kỷ

Phát hiện loài chim săn mồi "mất tích" nửa thế kỷ

Quỹ Quốc tế bảo vệ thiên nhiên (WWF) ngày 13-9 cho biết vừa phát hiện loài chim săn mồi vốn "biến mất" suốt 50 năm qua.

Đăng ngày: 02/10/2026
Sau con người, những loài động vật nào đã âm thầm bước vào thời kỳ Đồ đá?

Sau con người, những loài động vật nào đã âm thầm bước vào thời kỳ Đồ đá?

Không chỉ riêng con người, các phát hiện mới nhất cho thấy, số lượng các loại động vật biết tạo ra các công cụ từ đá và đang trong thời kỳ Đồ đá nhiều hơn chúng ta nghĩ.

Đăng ngày: 02/10/2026
Loài rắn độc nguy hiểm thường gặp tại Việt Nam, được ví như "mìn sống"

Loài rắn độc nguy hiểm thường gặp tại Việt Nam, được ví như "mìn sống"

Thay vì tìm cách lẩn trốn khi nhìn thấy con người, loài rắn độc này chọn cách nằm yên một chỗ và sẵn sàng tung ra cú cắn nhằm vào những ai đi đến gần hoặc vô tình dẫm trúng chúng.

Đăng ngày: 02/10/2026
Khoa Học News