Khoa Học News

Bùng phát bọ cạp tại Brazil, lo thiếu thuốc giải độc

Theo số liệu từ Bộ Y tế Brazil, số người chết vì bọ cạp tại nước này ngày càng tăng. Năm ngoái, số người qua đời vì bọ cạp cắn đã vượt số tử vong do rắn cắn.

Bọ cạp đã trở thành loài động vật gây chết người nhiều nhất ở Brazil, đe dọa sức khỏe của người dân trên khắp đất nước và khiến nhu cầu về thuốc giải độc ngày càng tăng.

Trong số các loài bọ cạp, bọ cạp vàng Brazil, loài bọ cạp nguy hiểm nhất Nam Mỹ, là mối lo ngại lớn nhất. Đặc biệt, do đây là một loài sinh sản vô tính, nên việc kiểm soát sự phát triển của quần thể này trở nên khó khăn hơn.

Với sự nóng lên của môi trường sống, sự trao đổi chất của bọ cạp cũng trở nên mạnh mẽ hơn, khiến chúng hoạt động tích cực hơn, ăn uống nhiều hơn và sinh sản nhanh chóng.


Bọ cạp vàng Brazil (Tityus serrulatus) - (Ảnh: Luísa Mota/Flickr).

Ông Thiago Chiariello - điều phối viên sản xuất thuốc giải độc tại Viện Butantan, ở Sao Paulo - cho biết sự phát triển đô thị không kiểm soát cũng góp phần gia tăng số lượng bọ cạp.

Đô thị hóa khiến các loài động vật săn bọ cạp làm thức ăn (như thằn lằn và chim) phải di chuyển khỏi khu vực sinh sống, đồng thời tạo ra nguồn thức ăn dồi dào cho bọ cạp, chủ yếu là những con gián. Chính điều này đã tạo nên môi trường lý tưởng cho bọ cạp sinh sôi nảy nở và đẩy chúng đến gần hơn với con người.

"Những đô thị đang phát triển không kiểm soát và việc rác thải gia tăng đã tạo ra nguồn thức ăn phong phú cho bọ cạp, dẫn đến việc chúng tiếp xúc nhiều hơn với con người, gây ra nhiều vụ tai nạn hơn", ông Chiariello nói.

Mặc dù số vụ bọ cạp cắn vẫn còn ít hơn so với các vụ rắn cắn, nhưng theo số liệu từ Bộ Y tế Brazil, số người chết vì bọ cạp ngày càng gia tăng. Trong năm 2023, Brazil ghi nhận 152 ca tử vong do bị bọ cạp cắn, trong khi số trường hợp tử vong do rắn cắn là 140 ca.

Số ca tử vong do bọ cạp cắn cũng đã tăng đáng kể so với mức 95 ca ghi nhận năm 2019. Các số liệu khác cho thấy trong năm 2023 đã có hơn 200.000 vụ bọ cạp cắn, tăng gấp 2,5 lần so với một thập kỷ trước, với trung bình gần 550 vụ cắn mỗi ngày.

Với những người trưởng thành khỏe mạnh, việc bị bọ cạp vàng Brazil cắn có thể chỉ gây ra các triệu chứng nhẹ đến trung bình như đau đớn, nôn mửa, vã mồ hôi và run rẩy. Tuy nhiên đối với trẻ em và người già, những triệu chứng nghiêm trọng hơn có thể xảy ra, bao gồm sốc, tích tụ dịch trong phổi, tổn hại hệ tim mạch và suy tim, dẫn đến tử vong.

Lo thiếu thuốc giải độc bọ cạp cắn

Viện Butantan hiện đang làm việc hết sức khẩn trương để cung cấp thuốc giải độc bọ cạp cắn. Các chuyên gia tại đây sử dụng một chiếc nhíp để gắn nọc độc của bọ cạp vào một chiếc lọ, sau đó tiêm nọc độc vào ngựa - loài động vật ít bị ảnh hưởng bởi độc tố của bọ cạp, và từ đó tạo ra nhiều kháng thể mà họ gọi là serum.

"Serum này là cách duy nhất để cứu sống con người", nhà sinh vật học Paulo Goldoni thuộc Viện Butantan giải thích. Năm ngoái, hơn 11.000 người tại Brazil đã được tiêm thuốc giải độc bọ cạp, chủ yếu là tại khu vực đông nam nước này, nơi dân số đông đúc.

Viện Butantan luôn duy trì một nguồn cung ổn định nọc độc để phục vụ việc sản xuất serum. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo nếu không có đủ serum, số ca tử vong sẽ có thể tăng mạnh.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Top 5 loài động vật có khả năng bay lượn cừ khôi dù không phải là chim

Top 5 loài động vật có khả năng bay lượn cừ khôi dù không phải là chim

Thế giới tự nhiên thật sự vô cùng phong phú. Một số loài động vật dù không phải chim nhưng lại có thể bay lượn điêu luyện.

Đăng ngày: 28/09/2026
Cách phân biệt rắn cạp nong và rắn cạp nia

Cách phân biệt rắn cạp nong và rắn cạp nia

Ở Việt Nam có rất nhiều rắn độc và cực độc, điển hình là hai "anh em" rắn cạp nong - cạp nia.

Đăng ngày: 28/09/2026
Loài vật quý hiếm bậc nhất hành tinh, cả thế giới chỉ còn 2 cá thể

Loài vật quý hiếm bậc nhất hành tinh, cả thế giới chỉ còn 2 cá thể

Loài động vật này vô cùng quý hiếm, cả thế giới chỉ còn lại hai cá thể và các nhà khoa học đang nỗ lực cứu loài này khỏi tuyệt chủng.

Đăng ngày: 26/09/2026
Loài sóc đất khổng lồ là cao thủ đào hầm

Loài sóc đất khổng lồ là cao thủ đào hầm

Có vẻ ngoài đáng yêu với bộ lông xù, loài sóc đất khổng lồ thường sống trên núi cao, với những tập tính đặc biệt.

Đăng ngày: 26/09/2026
Bạn có biết: loài rùa sinh tồn qua mùa đông bằng cách... thở bằng mông

Bạn có biết: loài rùa sinh tồn qua mùa đông bằng cách... thở bằng mông

Rùa là loài động vật máu lạnh - vậy nên thân nhiệt của chúng thay đổi theo môi trường bên ngoài. Nếu nhiệt độ dưới nước là 1 độ C, thì thân nhiệt của rùa cũng là như thế.

Đăng ngày: 26/09/2026
Rắn chàm quạp cực độc nhưng dễ bị nhầm lẫn với sinh vật này: Cách phân biệt nhanh, rất dễ!

Rắn chàm quạp cực độc nhưng dễ bị nhầm lẫn với sinh vật này: Cách phân biệt nhanh, rất dễ!

Cả hai đều thuộc họ rắn lục Viperidae nên rất dễ nhầm lẫn.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những loài mèo "đẹp lạ" trên thế giới

Những loài mèo "đẹp lạ" trên thế giới

Mèo là thú cưng được nhiều gia đình yêu thích. Với bộ lông mềm mại và vẻ đẹp đáng yêu những chú mèo dưới đây sẽ khiến bạn yêu thích ngay khi gặp mặt.

Đăng ngày: 25/09/2026
Khoa Học News