Cá thời tiền sử đã có hàm răng tương tự con người

Từ 400 triệu năm trước, loài cá da phiến thời tiền sử đã bước đầu phát triển bộ răng tương tự với con người.

Với sự trợ giúp của tia X mạnh nhất thế giới tại Cơ sở bức xạ synchrotron châu Âu (ESRF), các nhà sinh vật học đã cho ra kết luận này sau khi nghiên cứu xương hàm của cá acanthothoracid, một nhóm đã tuyệt chủng thuộc loài cá da phiến thời tiền sử.


Cá acanthothoracid.

Hài cốt còn sót lại của cá acanthothoracid, bao gồm cả hàm răng, được phát hiện gần 100 năm trước gần Prague (Cộng hòa Séc). Tuy nhiên, vì chúng bị vùi sâu trong đá nên các nhà khoa học tại thời điểm đó không thể tiến hành nghiên cứu sâu hơn. Giờ đây, nhờ công nghệ hiện đại với tia X cực mạnh, họ đã phát hiện sự tương đồng đáng kinh ngạc về cấu trúc và kích thước hàm răng của loài cá này với nhân loại.

Không chỉ con người, hơn 60.000 loài động vật có xương sống bao gồm cá mập, lưỡng cư, bò sát, chim và động vật có vú đều là hậu duệ của loài cá thời tiền sử này. Ngày nay, bộ răng ở động vật có quai hàm đã có nhiều điểm tiến hóa. Trong khi răng mới của cá mập mọc tua tủa khắp bề mặt bên trong hàm và đẩy răng cũ ra ngoài, răng mới của người lại phát triển ngay trong xương hàm, bên dưới răng cũ.

Một đặc điểm thú vị khác là răng cá mập chỉ gắn vào sụn chứ không phải xương. Trái lại, răng của lớp cá xương và động vật trên cạn đều gắn chặt với xương hàm. Tuy nhiên, cấu trúc răng của chúng lại có nhiều điểm tương đồng. Để đi tìm lời giải cho bí ẩn này, các nhà khoa học đã nghiên cứu hóa thạch của một nhóm cá thời tiền sử cách đây khoảng 430 đến 360 triệu năm có tên arthrodire, được xem là tổ tiên chung của nhiều loài động vật ngày nay.


Các nhà khoa học tại ESRF.

Trong khi đó, một nhóm nghiên cứu khác nghi ngờ tính xác thực của thông tin arthrodire là tổ tiên nguyên thủy của chúng ta. Họ chuyển mục tiêu sang acanthothoracid, nhóm cá được cho là cổ xưa hơn arthrodire và có mối liên hệ mật thiết với các loài động vật có quai hàm đầu tiên trên Trái đất.

Tương tự như cá mập, cá xương và động vật trên cạn, răng mới của acanthothoracid mọc lên bên trong hàm, đẩy những chiếc răng lâu năm ra bên ngoài.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Khoa Học News