Các mẹo "tính nhẩm" bạn không thể tìm thấy trong sách giáo khoa

Đã bao giờ bạn cảm thấy nhàm chán những phép tính phức tạp, các bài toán hóc búa mà hàng ngày phải giải quyết trên ghế nhà trường? Nếu câu trả lời là có thì bạn cũng đừng lo.

Dưới đây là tuyển tập những phương pháp tính nhanh, quy luật toán học cực kì thú vị, vừa dễ ứng dụng trong đời sống, vừa khơi dậy cảm hứng khám phá toán học trong mỗi chúng ta.

Bảng cửu chương là công cụ tính toán mà chúng ta đều quen thuộc từ thời tiểu học. Nhưng có lẽ ít ai để ý rằng kết quả của bảng nhân 9 hình thành một quy luật ngẫu nhiên rất đặc biệt: chữ số hàng chục và chữ số hàng đơn vị xếp dọc sẽ tạo nên hai dãy số ngược nhau từ 0 tới 9 và từ 9 tới 0.

Một trong những phương pháp phổ biến để thực hiện phép nhân giữa các số trong khoảng từ 6 tới 10 mà không cần bảng cửu chương có tên: “phép nhân kiểu Nga”.

Theo đó, bạn chỉ cần đánh số hai bàn tay từ 6 tới 10 như trên hình vẽ. Sau đó chập hai ngón tay tương ứng với phép nhân cần thực hiện (chẳng hạn như 7 x 8).

Sau đó, lấy tổng số ngón tay ở phía dưới hai ngón chập nhân với 10, đem kết quả cộng với tích số ngón tay ở phía trên là ta được kết quả cần tìm.

Phương pháp cộng, trừ hai phân số phổ biến được dạy trong trường hợp là quy đồng mẫu số rồi cộng (trừ) hai tử số cho nhau.

Tuy nhiên có một điều ít ai để ý rằng, nếu vẽ quy trình tính toán trên trực tiếp vào phép tính, ta sẽ có một hình chú bướm xinh đẹp và thú vị. Với cách vừa làm vừa vẽ này, bạn sẽ không bao giờ biết chán khi học toán.

Số một sở hữu tính chất vô cùng đặc biệt. Nếu bạn lấy các số gồm toàn các chữ số một nhân với chính nó, bạn sẽ được kết quả là một dãy số “tiến - lùi” rất dễ nhớ. Chẳng hạn: 111 x 111 = 12321 hay 111.111.111 x 111.111.111 = 12345678987654321.

Để tính nhanh bình phương của bất cứ số nào có hai chữ số mà tận cùng là 5, hãy sử dụng thủ thuật sau đây: lấy chữ số hàng chục nhân với số đó cộng thêm 1, được kết quả bao nhiêu thì viết thêm 25 vào sau đó là ta thu được kết quả đúng.

Một ví dụ điển hình là tính bình phương của số 95: 95^2 = 9 x (9+1) & 25 = 9025.

Số Pi là một phát minh vĩ đại trong toán học, tuy nhiên không phải ai cũng nhớ được đúng giá trị của nó. Ở mức đơn giản, chỉ cần nhớ rằng Pi = PIE (cái bánh) sau đó viết ngược các chữ cái của từ này lại sẽ được 3,14 - giá trị thường dùng của số Pi.

Phức tạp hơn, để nhớ các chữ số thập phân dài hơn của số Pi, hãy học thuộc câu này “May I have a large container of coffee?” rồi đếm số chữ cái của từng chữ, ta sẽ được 3,1415926.

Muốn nhân nhanh các số có hai chữ số trong khoảng từ 10 - 20 với nhau, ta chỉ cần làm theo các bước như sau: Bước đầu tiên lấy chữ số hàng đơn vị của hai số nhân với nhau.

Bước thứ hai, lấy một số cộng với chữ số hàng đơn vị của số còn lại, được bao nhiêu thêm 1 số 0 vào đằng sau đó. Cuối cùng ta cộng kết quả của hai bước trên lại sẽ tìm được đáp số cuối cùng rất nhanh chóng và thậm chí không cần tính ra nháp. Ví dụ 14 x 13 = 4 x 3 + (14 + 3)0 = 12 + 170 = 182.

Để chuyển đổi nhanh chóng số chỉ nhiệt độ từ độ C sang độ F, chỉ cần nhân số chỉ ấy với 2 rồi cộng thêm 30 vào là được. Trên thực tế, kết quả thu được sẽ gần chính xác và có giá trị sử dụng trong thực tiễn nhiều hơn vì khả năng tính toán sẽ nhanh hơn.

Tuy nhiên, công thức chính xác của sự chuyển đổi này phải là nhân với 1,8 rồi cộng với 32.

TIN CŨ HƠN
Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Hàn thực 3/3 âm lịch

Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Hàn thực 3/3 âm lịch

Vào ngày Tết Hàn thực 3/3 hàng năm, mỗi gia đình đều bận rộn chuẩn bị những đĩa bánh trôi, bánh chay. Tuy nhiên không phải ai cũng biết được nguồn gốc, ý nghĩa của ngày Tết này.

Đăng ngày: 11/03/2026
Tìm hiểu cuộc đời của nhà tiên tri mù Vanga

Tìm hiểu cuộc đời của nhà tiên tri mù Vanga

Nhà tiên tri mù Baba Vanga nổi tiểng thế giới có tên gọi đầy đủ là: Vangelia Pandeva Dimitrova, sau khi kết hôn, bà lại đổi tên thành Vangelia Gushterova.

Đăng ngày: 11/03/2026
Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Bài toán "Ai giữ cá" tưởng chừng đơn giản nhưng khiến không ít người phải chào thua trước Einstein.

Đăng ngày: 10/03/2026
Sự tích

Sự tích "rét Nàng Bân"

Rét nàng Bân là cách gọi mang tính chất như truyện cổ tích trong dân gian về đợt rét cuối cùng của mùa đông xảy ra vào tháng 3 âm lịch ở miền Bắc Việt Nam, hay nói chung là cơn rét muộn.

Đăng ngày: 10/03/2026
Nguồn gốc và ý nghĩa Tết Đoan ngọ ở Việt Nam

Nguồn gốc và ý nghĩa Tết Đoan ngọ ở Việt Nam

Tết Đoan Ngọ là một trong những ngày lễ Tết truyền thống ở Việt Nam. Tết Đoan Ngọ được tổ chức vào ngày mùng 5/5 âm lịch. Vậy năm 2021 Tết Đoan Ngọ rơi vào ngày nào?

Đăng ngày: 10/03/2026
Giải mã sự thành công của Israel và người Do Thái

Giải mã sự thành công của Israel và người Do Thái

Thành công của người Do Thái nhiều người đã biết, đã nghe từ lâu và có thể kể cả ngày, cả tháng cũng không hết.

Đăng ngày: 10/03/2026
Làm giàu Uranium: Công nghệ tử thần

Làm giàu Uranium: Công nghệ tử thần

Việc Iran thực hiện công nghệ làm giàu Uranium khiến dư luận quốc tế lo ngại

Đăng ngày: 10/03/2026
Khoa Học News