Các nguyên nhân gây mất trí nhớ

Một buổi sáng năm 2008, Naomi Jacobs tỉnh dậy và hoàn toàn mất ký ức của 17 năm trước đó. Điều duy nhất mà người phụ nữ 32 tuổi còn nhớ được là đang chuẩn bị đi ngủ và hôm sau có bài kiểm tra tiếng Pháp.

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến việc mất trí nhớ

Jacobs sống như một bé gái 15 tuổi trong suốt 8 tuần sau đó, cho tới khi các ký ức quay trở lại. Theo y học, hiện tượng mất trí nhớ của Jacobs được coi là một trường hợp của "mất trí nhớ phân ly". Đây là chứng quên do các nguyên nhân căng thẳng và tổn thương tâm lý gây ra, không phải do các tổn thương sinh lý. Jacobs sau đó tiết lộ về những sự việc từng xảy ra trong quá khứ như mất việc, lạm dụng ma túy, bị hãm hiếp vào năm lên 6 và suýt bị bạn trai siết cổ khi 20 tuổi.

Mất trí nhớ phân ly là chẩn đoán gây tranh cãi. Nhiều chuyên gia, trong đó có bác sĩ tâm lý Harrison Pope của Đại học Harvard, cho rằng nó không đúng. Các ý kiến nghi ngờ khác nhận định rối loạn phân ly (bao gồm cả rối loạn nhân cách hay đa nhân cách) bắt nguồn từ các kỳ vọng hay những ảo tưởng của bệnh nhân về cách mà họ nghĩ là nên cư xử.

Người được chẩn đoán rối loạn phân ly thường kèm theo cả rối loạn nhân cách và bất ổn cảm xúc. Họ là những người nhạy cảm và dễ ảo tưởng. Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Sunday Times, Jacobs nói rằng cô rất thán phục cách mà tâm trí mình đối phó với các tổn thương tâm lý, đó là chia tách ký ức.


Mất trí nhớ có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, khiến bệnh nhân quên đi ký ức tạm thời hoặc không thể nhớ thêm những điều mới. (Ảnh minh họa: newhope360.com)

Các trường hợp mất trí nhớ hoặc tâm lý phân ly khá hiếm. Phổ biến hơn cả là mất trí nhớ hệ thống, do tổn thương não hoặc bệnh thần kinh như đột quỵ. Vấn đề đối với họ không phải là mất ký ức cũ hay quên mất mình là ai, mà là không thể có những ký ức mới.

Henry Molaison được chẩn đoán chứng quên thuận chiều (anterograde amnesia). Năm 1953, sau khi cắt bỏ vùng hồi hải mã (một phần của não, đóng vai trò quan trọng trong việc ghi nhớ) và cả hạch hạt nhân (amygdala) để điều trị bệnh động kinh, Molaison "mắc kẹt ở hiện tại", khi các ký ức mới chỉ tồn tại trong não một vài giây. Bác sĩ Brenda Miler phải làm quen lại với bệnh nhân mỗi ngày.

Một giờ sau khi ăn xong, Molaison lập tức quên và lại ngồi ăn tiếp. Các nhà nghiên cứu còn phát hiện rằng ông có khả năng chịu đau đớn bất thường qua thử nghiệm bằng cách nung nóng cánh tay bằng máy sấy tóc. Họ cho rằng nguyên nhân của đặc điểm này là do cắt bỏ amygdala, phần cấu trúc não chịu trách nhiệm về ghi nhớ các cơn đau trong quá khứ.

Các dạng mất trí nhớ hệ thống khác có thể do nguyên nhân chấn động não, nghiện rượu và ma túy. Nghiện rượu trong thời gian dài còn dẫn đến hội chứng Korsakoff, khiến bệnh nhân mất ký ức trong quá khứ lẫn khả năng hình thành ký ức mới. Họ thường tự lấp đầy các khoảng trống trong ký ức bằng các câu chuyện hư cấu và tin đó là thật. Một trường hợp mất trí nhớ khác hiếm hơn, xảy ra khi máu bơm lên vùng não phụ trách ghi nhớ không đủ do một nguyên nhân nào đó.

Một nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng quá trình mất ký ức thời thơ ấu có thể xảy ra khoảng năm lên 7 và là tác dụng phụ của quá trình trưởng thành chức năng ghi nhớ. Tuy nhiên vấn đề này không nghiêm trọng, nếu so sánh với chứng mất trí nhớ ở người trưởng thành.

TIN CŨ HƠN
Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Căn nguyên của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm và bệnh nguy hiểm ngày nay bắt nguồn từ chính những loại rau quả bị nhiễm thuốc, hóa chất trong quá trình trồng trọt.

Đăng ngày: 05/04/2026
Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Một số triệu chứng khó chịu do thừa chất xơ có thể xảy ra khi một người nạp vào cơ thể nhiều hơn 70g chất xơ mỗi ngày.

Đăng ngày: 02/04/2026
Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Hermann Rorschach là một bác sĩ tâm thần của Freud Thụy Sĩ và nhà phân tâm học, nổi tiếng với việc phát triển một thử nghiệm xạ được gọi là inkblot thử nghiệm Rorschach.

Đăng ngày: 28/03/2026
Phụ nữ lưu giữ ADN của mọi người đàn ông họ từng có quan hệ tình dục

Phụ nữ lưu giữ ADN của mọi người đàn ông họ từng có quan hệ tình dục

Theo một nghiên cứu được thực hiện bởi Đại học Seattle thì phụ nữ lưu giữ và mang theo ADN của mọi người đàn ông mà cô ấy từng có quan hệ tình dục.

Đăng ngày: 26/03/2026
Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Những người có thân hình quả lê, mông to với tỷ lệ eo - hông là 7 - 10 sẽ sống rất thọ, theo Heath Sina.

Đăng ngày: 24/03/2026
Nhiễm

Nhiễm "hơi lạnh" đám ma sẽ dễ mang bệnh?

Rất nhiều người kiêng đi đám ma khi cơ thể yếu, đặc biệt là trẻ nhỏ, người già yếu, phụ nữ có thai vì sợ nhiễm hơi lạnh từ người chết sẽ sinh bệnh.

Đăng ngày: 22/03/2026
Lịch sử tình dục của loài người

Lịch sử tình dục của loài người

Chim làm chuyện ấy, ong làm chuyện ấy, con người từ thuở sơ khai cũng đã làm chuyện ấy. Nhưng hoạt động này đã thay đổi như thế nào trong hàng nghìn năm qua, và thậm chí chỉ trong vài thập kỷ vừa rồi?

Đăng ngày: 22/03/2026
Khoa Học News