Các nhà khoa học cảnh báo đại dương đang bắt đầu "mất trí nhớ"

Khí hậu Trái đất thay đổi, các đại dương trên thế giới cũng có những thay đổi bất thường, không chỉ về nhiệt độ mà còn cả cấu trúc, dòng chảy và màu sắc. Các nhà khoa học gọi đó là hiện tượng đại dương "mất trí nhớ".

Trong một bài báo trên tạp chí khoa học Science Advances, nhà nghiên cứu khí hậu Hui Shi từ Viện Farallon ở thành phố Petaluma, bang California (Mỹ) giải thích: "Không giống như thời tiết, có thể thay đổi dữ dội và nhanh chóng hằng ngày, các đại dương trên Trái đất thường chỉ có những thay đổi nhỏ trong suốt cả tuần. Sự bền bỉ này được gọi là "bộ nhớ" hoặc "ký ức" đại dương". 


Trí nhớ của đại dương là nguồn gốc của khả năng dự đoán tương lai hệ thống khí hậu ở Trái đất - (Ảnh: ANIMAL HOSPITALS NEWSPAPER)

Theo nhóm nghiên cứu của tiến sĩ Shi, ký ức này có liên quan đến độ dày của lớp hỗn hợp trên cùng của đại dương. Hằng năm, "bộ nhớ" đại dương ghi nhận nhiệt độ trên lớp mặt nước biển. 

Nhóm đã nghiên cứu nhiệt độ bề mặt nước biển (SSTs) ở lớp nông trên cùng của đại dương, được gọi là lớp hỗn hợp trên cùng của đại dương (MLD). 

Bất chấp độ nông sâu tương đối của MLD (chỉ kéo dài đến độ sâu khoảng 50m so với bề mặt đại dương), lớp nước trên cùng của đại dương luôn thể hiện sự bền bỉ của quán tính nhiệt - khả năng tích trữ năng lượng để giúp duy trì nhiệt độ ổn định trong một thời gian. 

Mô hình tính toán của các nhà nghiên cứu cho thấy từ nay đến cuối thế kỷ, hiệu ứng 'bộ nhớ' của quán tính nhiệt ở lớp hỗn hợp trên cùng của đại dương sẽ giảm trên toàn cầu. Điều này tương ứng với dự đoán của các nhà khoa học toàn cầu về sự thay đổi nhiệt độ trên Trái đất sẽ lớn hơn đáng kể trong những thập kỷ tới. 

Ông Shi cho biết nhóm nghiên cứu phát hiện ra hiện tượng này bằng cách kiểm tra sự tương đồng về nhiệt độ bề mặt đại dương từ năm này sang năm khác, như một thước đo đơn giản cho "bộ nhớ" của đại dương. 

Theo nghiên cứu, các hiệu ứng xô đẩy trong MLD sẽ tạo ra mức độ trộn nước lớn hơn ở lớp hỗn hợp trên cùng của đại dương, làm mỏng đi lớp nước trên cùng. Điều này sẽ làm giảm khả năng quán tính nhiệt của đại dương, khiến phần trên đại dương dễ bị ảnh hưởng bởi các nhiệt độ dị thường. 

Một lưu ý khác, sự suy giảm trí nhớ của đại dương sẽ khiến các nhà khoa học khó dự báo diễn biến sắp tới của đại dương. Điều này sẽ cản trở khả năng dự báo gió mùa, sóng nhiệt biển (MHW) và các thời kỳ thời tiết khắc nghiệt. 

Dự báo thời tiết trái đất sẽ khắc nghiệt hơn trong tương lai. Do đó, nhu cầu dự báo chính xác các phép đo như nhiệt độ đại dương, lượng mưa và các dị thường trong khí quyển trở nên ngày một quan trọng hơn.

Tuy nhiên, nếu đại dương "mất trí nhớ" dẫn tới các phép đo sai, khiến chúng ta có nguy cơ đi theo hướng nghiên cứu khác, theo các nhà nghiên cứu.

TIN CŨ HƠN
25.000 thùng thuốc trừ sâu chưa phân hủy dưới đáy biển

25.000 thùng thuốc trừ sâu chưa phân hủy dưới đáy biển

Các nhà khoa học tìm thấy 27.000 thùng nghi chứa hóa chất DTT ở dưới đáy biển sâu 19,3 km ngoài khơi Nam California.

Đăng ngày: 19/01/2026
Sóng độc bất thường - Sát thủ không ai muốn gặp trên biển

Sóng độc bất thường - Sát thủ không ai muốn gặp trên biển

Các nhà nghiên cứu ghi nhận một cơn sóng độc hay còn gọi là sóng sát thủ cao 17,6 m ở ngoài khơi đảo Vancouver, gấp 3 lần những cơn sóng ở xung quanh.

Đăng ngày: 18/01/2026
Những loài cá tàng hình độc đáo

Những loài cá tàng hình độc đáo

Việc nghiên cứu khả năng phản ánh sáng phân cực của cá sẽ giúp con người sáng chế các vật dụng “tàng hình” trong tương lai.

Đăng ngày: 14/01/2026
Phát hiện cá mập Úc và New Guinea tiến hóa thêm chân, có thể đi săn mồi ở vùng nước nông

Phát hiện cá mập Úc và New Guinea tiến hóa thêm chân, có thể đi săn mồi ở vùng nước nông

Các nhà khoa học đã phát hiện ra 9 loài cá mập epaulette ở vùng biển ven biển gần phía bắc Australia và New Guinea. Khi thủy triều rút, chúng sử dụng vây ngực và vây bụng để "đi bộ" và săn mồi.

Đăng ngày: 09/01/2026
Dòng Gulf Stream, hệ thống sưởi khổng lồ của đại dương

Dòng Gulf Stream, hệ thống sưởi khổng lồ của đại dương

Gulf Stream, dòng nước ấm từ vịnh Mexico qua Đại Tây Dương đến châu Âu, liệu sẽ biến mất hay không? Các nhà khoa học tỏ ra lo lắng. Dòng hải lưu này giúp các vùng dọc theo đại dương ở châu Âu được ấm hơn, nay đã yếu đi. Đây là hậu quả của t

Đăng ngày: 03/01/2026
Cá “tàng hình” hiếm hơn vàng ở Việt Nam

Cá “tàng hình” hiếm hơn vàng ở Việt Nam

Tại Việt Nam trước năm 1995, người ta tình cờ bắt được một con cá loại này ở biển Nha Trang và từ đó đến nay, không gặp lại nữa.

Đăng ngày: 01/01/2026
Top 72 loài động vật biển lớn nhất thế giới

Top 72 loài động vật biển lớn nhất thế giới

Thật là thú vị khi những động vật lớn nhất sống dưới biển không phải là cá mà là thú (động vật có vú).

Đăng ngày: 30/12/2025
Khoa Học News