Các nhà khoa học đã giải mã được hiện tượng "đêm trắng"

Các nhà khoa học cuối cùng cũng đã giải quyết được bí ẩn xung quanh hiện tượng "đêm trắng" (bright nights).

Hiện tượng đêm trắng là gì?

Đêm trắng hay bạch dạ là những ngày với khoảng thời gian ban đêm (tại địa phương) có độ chiếu sáng tự nhiên không quá thấp cho dù Mặt Trời đã lặn xuống dưới đường chân trời, nghĩa là khoảng thời gian ban đêm chỉ có thể coi như là bao gồm mỗi hiện tượng chạng vạng (hoàng hôn hay rạng đông).

Vì vậy, khoảng thời gian ban đêm tại nơi đó chỉ diễn ra trong khoảng rất ngắn, thường chỉ từ 11 giờ đêm đến 3 giờ sáng, có thể xem là hiện tượng tranh tối tranh sáng, hoàng hôn hay rạng đông. Nếu có điều kiện và muốn hiểu rõ hơn hiện tượng đêm trắng là gì bạn có thể đến tại các địa điểm có vĩ độ cao hơn vòng cực, chiêm ngưỡng hiện tượng ở châu Âu hoặc hiện tượng đêm trắng ở Nga. Chính vì vậy mà người ta vẫn gọi là ngày địa cực, đêm địa cực.

Nguyên nhân xảy ra hiện tượng đêm trắng

Theo Science World Report, "đêm trắng" là hiện tượng ít xảy ra – khi đó dù là ban đêm nhưng ánh sáng vẫn đủ để bạn đọc một quyển sách như ban ngày. Sự phát sáng bất thường trên bầu trời sau khi trời tối là một vấn đề mà các nhà khoa học đã đau đầu để đi tìm câu trả lời trong thời gian qua.


Vào những đêm xảy ra hiện tượng "đêm trắng", con người dễ dành nhận ra ánh sáng này. (Ảnh minh họa).

Theo Deccan Chronicle, các nhà nghiên cứu ban đầu nghĩ rằng những đợt sóng hội tụ phía trên khí quyển của Trái đất, chúng có thể khuếch đại sự phát sáng tự nhiên trong không khí (thường là màu xanh) nhờ sự chuyển động của các nguyên tử oxy trong khí quyển. Sự phát sáng này thường không gây chú ý. Tuy nhiên, vào những đêm xảy ra hiện tượng "đêm trắng", con người dễ dành nhận ra ánh sáng này.

Các nhà nghiên cứu từ Đại học York ở Canada đã tiến hành so sánh với dữ liệu thu thập được về sự đột biến của ánh sáng mặt trời với các sóng bầu khí quyển. Kết quả, họ tìm thấy sự liên kết giữa 2 yếu tố này. Mặc dù ngày nay "đêm trắng" ít xảy ra do ô nhiễm không khí nhưng trên thực tế nó vẫn tồn tại. Ánh sáng trong không khí phát ra từ các phản ứng hóa học ở tầng khí quyển phía trên (với nhiều màu sắc khác nhau) thường được cho là nguyên nhân gây ra hiện tượng này. Màu xanh lá cây trong không khí được nhìn thấy khi các phân tử oxy được tách ra bởi Mặt trời lại liên kết với nhau một lần nữa.

Dữ liệu do các nhà nghiên cứu thu thập cho thấy, những "đêm trắng" thường xảy ra mỗi năm một lần tại một địa điểm (thường tại những nơi ít có ô nhiễm không khí). Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý rằng "đêm trắng" xảy ra tại thời điểm không có trăng thì chúng ta mới nhìn ra được sự khác biệt.

Điều quan trọng mà các nhà khoa học đạt được qua nghiên cứu này là gì? Đó là hiện tượng "đêm trắng" có thể gây trở ngại cho các nhà thiên văn học trong việc quan sát các vật thể trong vũ trụ. Còn với chúng ta, đơn giản là hãy tận hưởng hiện tượng kì thú này của thiên nhiên.

Hiện tượng đêm trắng ở Nga

Ở Nga, dễ dàng nhất là quan sát hiện tượng đêm trắng ở St Petersburg, hiện tượng đêm trắng diễn ra trong vòng 2 tháng mùa hè, từ khoảng giữa tháng 5 đến giữa tháng 7. Lúc này, tất cả sự vật, con người đều đắm chìm trong khung cảnh ảo diệu, mơ hồ giữa hai quãng hoàng hôn và bình minh.


Những đêm trắng đã đi vào sâu trong nghệ thuật và văn chương của nước Nga xinh đẹp.

Mặt Trời thường lặn lúc 23h25, thời gian ban ngày lên tới 18 tiếng 15 phút. Tận dụng thời gian này, người dân đã tạo ra một loạt lễ hội, đi dạo trong đêm, mọi người cùng nhau thức trắng cả đêm, kéo ra đường để chiêm ngưỡng khung cảnh huyền ảo của thành phố, đổ về những buổi hoà nhạc, xem biểu diễn ballet và tiệc tùng thâu đêm.

Những đêm trắng đã đi vào sâu trong nghệ thuật và văn chương của nước Nga xinh đẹp. Nó trở thành huyền thoại và là biểu tượng của một đất nước rộng lớn nhưng thanh bình và vô cùng hiếu khách.

Hiện tượng đêm trắng là gì còn diễn ra ở một số nước ở châu Âu như: Helsinki – Phần Lan, Stockholm – Thuỵ Điển, Reykjavik – Iceland, Longyearbyen – Na Uy, Riga – Latvia, Paris – Pháp, Salisbury – Anh… Hiện tượng đêm trắng ở châu Âu luôn có sức hấp dẫn kì lạ đối với du khách thập phương đổ về đây mỗi năm.

TIN CŨ HƠN
Những sự thật thú vị ít người biết về tượng vàng Oscar

Những sự thật thú vị ít người biết về tượng vàng Oscar

Chi phí sản xuất thực của một bức tượng vàng Oscar chỉ là 400 đô la nhưng nó lại có giá "trên trời" khi được đưa ra thị trường.

Đăng ngày: 13/03/2026
Những nước dự trữ nhiều vàng nhất thế giới

Những nước dự trữ nhiều vàng nhất thế giới

Đây là 10 quốc gia có dự trữ vàng lớn nhất trên toàn thế giới.

Đăng ngày: 12/03/2026
Top 10 người có chỉ số IQ cao nhất thế giới

Top 10 người có chỉ số IQ cao nhất thế giới

Trên thế giới có những con người xuất chúng với chỉ số thông minh vượt trội như Albert Einstein, Stephen Hawking. Tuy nhiên, trong lịch sử thế giới có rất nhiều người có chỉ số IQ cao hơn hai nhà bác học trên.

Đăng ngày: 12/03/2026
Những lễ vật không thể thiếu khi cúng rằm tháng Giêng

Những lễ vật không thể thiếu khi cúng rằm tháng Giêng

Ngày rằm tháng Giêng, ngày trăng tròn dầu tiên của năm mới, theo tục xưa gọi là: Tết Nguyên Tiêu. Vào ngày này người Việt Nam thường đi lễ Chùa, lễ Phật để cầu mong cho sự bình yên, khoẻ mạnh quanh năm.

Đăng ngày: 12/03/2026
Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Hàn thực 3/3 âm lịch

Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Hàn thực 3/3 âm lịch

Vào ngày Tết Hàn thực 3/3 hàng năm, mỗi gia đình đều bận rộn chuẩn bị những đĩa bánh trôi, bánh chay. Tuy nhiên không phải ai cũng biết được nguồn gốc, ý nghĩa của ngày Tết này.

Đăng ngày: 11/03/2026
Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Bài toán "Ai giữ cá" tưởng chừng đơn giản nhưng khiến không ít người phải chào thua trước Einstein.

Đăng ngày: 10/03/2026
Sự tích

Sự tích "rét Nàng Bân"

Rét nàng Bân là cách gọi mang tính chất như truyện cổ tích trong dân gian về đợt rét cuối cùng của mùa đông xảy ra vào tháng 3 âm lịch ở miền Bắc Việt Nam, hay nói chung là cơn rét muộn.

Đăng ngày: 10/03/2026
Khoa Học News