Các nhà khoa học phát hiện nhiễm sắc thể "ích kỷ" gây sảy thai

Các nhà khoa học phát hiện tình trạng sảy thai thường do số lượng nhiễm sắc thể sai, còn gọi là “nhiễm sắc thể ích kỷ" trong phôi thai.

Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Trung tâm Tiến hóa Milner thuộc Đại học Bath thực hiện, công bố trên tạp chí PLoS Biology.

Giáo sư Laurence Hurst, giám đốc Trung tâm Tiến hóa Milner, cho biết thông thường trứng được thụ tinh thành công sẽ có tổng cộng 46 nhiễm sắc thể, gồm 23 từ trứng của mẹ và 23 từ tinh trùng của bố. Khi số lượng nhiễm sắc thể quá ít hoặc quá nhiều (còn gọi là thể dị bội), phôi thai phát triển không bình thường và người mẹ bị sảy thai.

"Rất nhiều phôi có số lượng nhiễm sắc thể sai, thường là 45 hoặc 47. Gần như tất cả thai nhi đều qua đời khi còn trong bụng mẹ", ông giải thích.

Người ta ước tính hơn 70% tế bào trứng của người ở thể dị bội. Các nhà khoa học cho biết sự bất thường sẽ phát sinh trong giai đoạn đầu tiên của quá trình sản xuất trứng, còn gọi là meiosis I.

Ở giai đoạn này, một nửa số nhiễm sắc thể được chọn lọc để truyền vào trứng, nửa còn lại bị loại bỏ. Tuy nhiên, Hurst cho biết một vài nhiễm sắc thể bị loại bỏ có thể trở nên "ích kỷ", lén xâm nhập vào trứng non thông qua quá trình gọi là ổ tâm động, từ đó tạo ra thể dị bội.

"Các nghiên cứu phân tử gần đây chỉ ra rằng nếu các nhiễm sắc thể phát hiện mình bị loại bỏ, chúng sẽ cố tình thay đổi để ngăn chặn quá trình này, gây mất mát hoặc làm tăng thêm số lượng nhiễm sắc thể, dẫn đến chết phôi", giáo sư Hurst giải thích.


Thể dị bội có thể khiến phụ nữ bị sảy thai. (Ảnh: Shutterstock)

Bằng cách phá hoại phôi thai, nhiễm sắc thể "ích kỷ" đảm bảo trứng và các phôi khác có cơ hội sống sót cao hơn. Trong số phôi và trứng mới có thể chứa bản sao của nhiễm sắc thể đó, nên khả năng mã di truyền của nó được truyền cho thế hệ con cái cũng tăng lên.

"Sự bù đắp sinh sản này" chỉ xuất hiện ở động vật có vú, mang con non phát triển trong bụng mẹ và nuôi dưỡng chúng liên tục cho đến khi sinh. Ví dụ, ở các loài sinh con theo lứa, khi thể dị bội giết chết một số phôi thai, các con non còn lại sẽ nhận được nhiều dinh dưỡng, do đó cơ hội sống cao hơn.

Tuy nhiên, con người thường mang thai một em bé duy nhất. Sau khi sảy thai, người mẹ phải đợi đủ 9 tháng trước khi thụ tinh lại. Điều này có nghĩa nhiễm sắc thể "ích kỷ" ngay lập tức có cơ hội khác để truyền vào phôi thai.

TIN CŨ HƠN
Cách chọn bánh kẹo, thực phẩm an toàn ngày Tết

Cách chọn bánh kẹo, thực phẩm an toàn ngày Tết

Cần thận trọng với các loại thực phẩm có màu sắc bắt mắt vì có thể chứa phẩm màu, phụ gia độc hại sức khỏe.

Đăng ngày: 17/02/2026
Cách bảo quản thực phẩm Tết được dài ngày

Cách bảo quản thực phẩm Tết được dài ngày

Việc bảo quản thực phẩm thông minh trong những ngày Tết sẽ giúp gia đình bạn có một bữa ăn ngon miệng, đảm bảo sức khỏe.

Đăng ngày: 17/02/2026
Ăn nhiều cá rô phi thì cái chết đến nhanh hơn?

Ăn nhiều cá rô phi thì cái chết đến nhanh hơn?

Cá rô phi chứa ít chất dinh dưỡng. Các nhà nghiên cứu từ trường Y khoa của Đại học Wake Forest đã nghiên cứu và cho ra một báo cáo về hàm lượng axit béo omega-3 trong các loại cá phổ biến.

Đăng ngày: 16/02/2026
Ý nghĩa mâm ngũ quả trong văn hóa 3 miền

Ý nghĩa mâm ngũ quả trong văn hóa 3 miền

Mâm ngũ quả là một phần không thể thiếu trong ngày tết cổ truyền của người Việt Nam. Trước là thờ cúng tổ tiên, sau là ước mong năm mới được an khang, thịnh vượng hơn năm trước.

Đăng ngày: 16/02/2026
Bí quyết giữ hoa tươi lâu trong những ngày Tết

Bí quyết giữ hoa tươi lâu trong những ngày Tết

Mỗi dịp Tết đến xuân về, hoa tươi là thứ không thể thiếu. Những bông hoa tươi đầy màu sắc sẽ giúp cho không gian của mỗi gia đình tràn ngập sắc xuân.

Đăng ngày: 15/02/2026
Những lưu ý khi ăn cherry để không ảnh hưởng đến sức khỏe

Những lưu ý khi ăn cherry để không ảnh hưởng đến sức khỏe

Quả cherry còn gọi là quả anh đào được nhiều người rất ưa chuộng bởi vị ngon ngọt dễ ăn, giàu vitamin. Thế nhưng, ăn quả cherry cũng phải đúng cách kẻo ngộ độc.

Đăng ngày: 14/02/2026
Định nghĩa cái chết đã lung lay: Các nhà khoa học hồi sinh một đôi mắt người đã chết sau 5 tiếng đồng hồ

Định nghĩa cái chết đã lung lay: Các nhà khoa học hồi sinh một đôi mắt người đã chết sau 5 tiếng đồng hồ

Điều này sẽ làm lung lay định nghĩa về cái chết, đặc biệt là quá trình chết não khi thiếu oxy vốn được cho là không thể đảo ngược.

Đăng ngày: 14/02/2026
Khoa Học News