Các nhà khoa học phát hiện nhiễm sắc thể "ích kỷ" gây sảy thai

Các nhà khoa học phát hiện tình trạng sảy thai thường do số lượng nhiễm sắc thể sai, còn gọi là “nhiễm sắc thể ích kỷ" trong phôi thai.

Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Trung tâm Tiến hóa Milner thuộc Đại học Bath thực hiện, công bố trên tạp chí PLoS Biology.

Giáo sư Laurence Hurst, giám đốc Trung tâm Tiến hóa Milner, cho biết thông thường trứng được thụ tinh thành công sẽ có tổng cộng 46 nhiễm sắc thể, gồm 23 từ trứng của mẹ và 23 từ tinh trùng của bố. Khi số lượng nhiễm sắc thể quá ít hoặc quá nhiều (còn gọi là thể dị bội), phôi thai phát triển không bình thường và người mẹ bị sảy thai.

"Rất nhiều phôi có số lượng nhiễm sắc thể sai, thường là 45 hoặc 47. Gần như tất cả thai nhi đều qua đời khi còn trong bụng mẹ", ông giải thích.

Người ta ước tính hơn 70% tế bào trứng của người ở thể dị bội. Các nhà khoa học cho biết sự bất thường sẽ phát sinh trong giai đoạn đầu tiên của quá trình sản xuất trứng, còn gọi là meiosis I.

Ở giai đoạn này, một nửa số nhiễm sắc thể được chọn lọc để truyền vào trứng, nửa còn lại bị loại bỏ. Tuy nhiên, Hurst cho biết một vài nhiễm sắc thể bị loại bỏ có thể trở nên "ích kỷ", lén xâm nhập vào trứng non thông qua quá trình gọi là ổ tâm động, từ đó tạo ra thể dị bội.

"Các nghiên cứu phân tử gần đây chỉ ra rằng nếu các nhiễm sắc thể phát hiện mình bị loại bỏ, chúng sẽ cố tình thay đổi để ngăn chặn quá trình này, gây mất mát hoặc làm tăng thêm số lượng nhiễm sắc thể, dẫn đến chết phôi", giáo sư Hurst giải thích.


Thể dị bội có thể khiến phụ nữ bị sảy thai. (Ảnh: Shutterstock)

Bằng cách phá hoại phôi thai, nhiễm sắc thể "ích kỷ" đảm bảo trứng và các phôi khác có cơ hội sống sót cao hơn. Trong số phôi và trứng mới có thể chứa bản sao của nhiễm sắc thể đó, nên khả năng mã di truyền của nó được truyền cho thế hệ con cái cũng tăng lên.

"Sự bù đắp sinh sản này" chỉ xuất hiện ở động vật có vú, mang con non phát triển trong bụng mẹ và nuôi dưỡng chúng liên tục cho đến khi sinh. Ví dụ, ở các loài sinh con theo lứa, khi thể dị bội giết chết một số phôi thai, các con non còn lại sẽ nhận được nhiều dinh dưỡng, do đó cơ hội sống cao hơn.

Tuy nhiên, con người thường mang thai một em bé duy nhất. Sau khi sảy thai, người mẹ phải đợi đủ 9 tháng trước khi thụ tinh lại. Điều này có nghĩa nhiễm sắc thể "ích kỷ" ngay lập tức có cơ hội khác để truyền vào phôi thai.

TIN CŨ HƠN
Tác hại lâu dài khi thiếu ngủ thường xuyên

Tác hại lâu dài khi thiếu ngủ thường xuyên

Nguy cơ cao huyết áp sẽ tăng khi bạn chỉ ngủ 5-6 giờ một đêm. Thiếu ngủ làm gia tăng nguy cơ ung thư vú, trầm cảm, suy giảm khả năng nhận thức...

Đăng ngày: 12/03/2026
Những điều cần biết về thụ tinh trong ống nghiệm

Những điều cần biết về thụ tinh trong ống nghiệm

Kể từ khi ra đời, thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) luôn là chỗ bám víu cuối cùng cho các cặp vợ chồng hiếm muộn muốn sinh em bé, khi tất cả các giải pháp hỗ trợ khác đều cúi đầu chào thua.

Đăng ngày: 10/03/2026
Những căn bệnh nguy hiểm bạn có thể lây từ thú cưng

Những căn bệnh nguy hiểm bạn có thể lây từ thú cưng

Nuôi thú cưng sẽ giúp bạn cải thiện cả sức khoẻ tinh thần và thể chất nhưng chúng cũng có thể lây truyền một số loại bệnh nguy hiểm cho bạn.

Đăng ngày: 08/03/2026
Con cái “giống” bố hay mẹ?

Con cái “giống” bố hay mẹ?

Theo các nhà khoa học, gene di truyền của bố mẹ là nhân tố quyết định chiều cao cho con.

Đăng ngày: 07/03/2026
Hướng dẫn các nghi thức cúng trong đêm giao thừa

Hướng dẫn các nghi thức cúng trong đêm giao thừa

Cúng giao thừa là nghi thức cúng không thể thiếu trong mỗi đêm 30 tết. Gia đình nào cũng muốn chuẩn bị thật tốt, đầy đủ các nghi thức cúng lễ trong đêm giao thừa để tiễn năm cũ và chào đón năm mới.

Đăng ngày: 04/03/2026
Những loài hoa đẹp có chất kịch độc chết người

Những loài hoa đẹp có chất kịch độc chết người

Mặc dù khoác lên mình những màu sắc rực rỡ và vẻ đẹp quyến rũ lòng người, nhưng nhiều loài hoa lại chứa những chất kịch độc có thể gây chết người.

Đăng ngày: 02/03/2026
Bí ẩn hiện tượng người đang khỏe mạnh bất ngờ đột tử

Bí ẩn hiện tượng người đang khỏe mạnh bất ngờ đột tử

Hội chứng đột tử ở người lớn bất ngờ xuất hiện nhiều tại Australia và các nước. Các bác sĩ bày tỏ sự bối rối về căn bệnh bất ngờ cướp đi mạng sống của nhiều người khỏe mạnh.

Đăng ngày: 01/03/2026
Khoa Học News