Cái chết Đen có thể quay trở lại

Các nhà khoa học Mỹ cảnh báo rằng bệnh dịch hạch từng giết 75 triệu người trên thế giới có thể tái bùng phát trong tương lai.

Cái chết Đen là tên gọi của bệnh dịch hạch ở châu Á và châu Âu từ thế kỷ 14 tới thế kỷ 18. Dịch bùng phát tới hơn 100 lần tại châu Âu trong giai đoạn này. Đây là một trong những đại dịch khủng khiếp nhất trong lịch sử nhân loại. Giới khoa học cho rằng nó giết chết 75 triệu người trên thế giới, trong đó từ 25 tới 50 triệu người thuộc châu Âu.

Trước đó khoảng 800 năm, Đại dịch hạch Justinian bùng phát tại Đế chế Đông La Mã trong năm 541 và 542 sau Công nguyên rồi lan ra nhiều khu vực khác. Các sử gia ước tính khoảng 25 triệu người đã chết vì nó.


Hình minh họa đại dịch Cái chết Đen ở châu Âu trong thế kỷ 14. (Ảnh: blogspot.com)

Discovery cho biết, từ lâu giới khoa học đã nghi ngờ một loại vi khuẩn có tên Yersinia pestis gây nên Cái chết Đen.

Dave Wagner, một giáo sư của trung tâm Di truyền Vi sinh của Đại học Northern Arizona tại Mỹ, cảnh báo rằng dịch hạch có thể gây họa lớn cho người trong tương lai.

"Chúng ta đều biết vi khuẩn Y. pestis đã truyền từ chuột sang người trong quá khứ. Ngày nay chúng vẫn ẩn náu trong cơ thể chuột ở nhiều nơi trên thế giới. Nếu dịch hạch có thể bùng phát ở người và lan truyền trên diện rộng rồi biến mất thì điều đó có nghĩa là nó có thể tái xuất", Wagner nói.

Wagner cùng các đồng nghiệp đã lấy mẫu vi khuẩn Y. pestis từ hài cốt những nạn nhân của đại dịch Justinina tại vùng Bavaria, Đức để phân tích. Họ cũng dùng DNA trong xương của các nạn nhân để dựng lên toàn bộ mã gene của vi khuẩn. Sau đó họ so sánh mã gene đó với những tác nhân gây dịch hạch ngày nay.

Kết quả cho thấy vi khuẩn gây nên đại dịch Justinian rất khác biệt so với vi khuẩn gây nên Cái chết Đen. Nhưng vi khuẩn gây nên đại dịch tiếp theo - bắt đầu từ Hong Kong và lan ra khắp thế giới - rất có thể là "hậu duệ" của vi khuẩn đã gây nên Cái chết Đen. Tất nhiên, mức độ nguy hiểm của vi khuẩn gây nên đại dịch thứ ba cao hơn rất nhiều so với vi khuẩn gây nên đại dịch Justinian.

Giáo sư Hendrik Poinar, một chuyên gia về DNA cổ đại, cho rằng phát hiện của nhóm Wagner vừa thú vị vừa gây bối rối.

"Chúng ta cần trả lời một câu hỏi: Tại sao đại dịch hạch từng giết hàng triệu người lại đột nhiên biến mất?", Poinar nói.

Một giả thuyết là loài người đã tiến hóa để đối phó tốt hơn với vi khuẩn nên mức độ hủy diệt của dịch hạch giảm. Ngoài ra, Wagner cũng nhận định rằng, rất có thể khí hậu đã biến đổi theo hướng bất lợi đối với vi khuẩn, khiến chúng không thể tồn tại dễ dàng như trước kia.

TIN CŨ HƠN
Không nên tắm rửa khi trời có sấm sét

Không nên tắm rửa khi trời có sấm sét

Nên tránh ra ngoài mỗi khi nghe tiếng sấm. Tuy nhiên, kể cả lúc ở trong nhà, bạn vẫn phải đối mặt với rủi ro bị sét tấn công.

Đăng ngày: 08/01/2026
Ai không nên uống nước đậu đen?

Ai không nên uống nước đậu đen?

Đậu đen là loại hạt lành tính tuy nhiên không nên lạm dụng dùng đặc biệt là uống thay nước, sẽ làm ảnh hưởng tới khả năng hấp thu của các chất trong cơ thể.

Đăng ngày: 08/01/2026
10 triệu chứng biểu hiện suy thận

10 triệu chứng biểu hiện suy thận

Rất nhiều người mắc bệnh thận mạn nhưng không biết, bởi vì những dầu hiệu ban đầu có thể là rất khó thấy.

Đăng ngày: 06/01/2026
Phản ứng kì lạ của bộ não và cơ thể khi bạn bóp cò súng

Phản ứng kì lạ của bộ não và cơ thể khi bạn bóp cò súng

Bạn nhìn xuống khẩu súng, nhắm mục tiêu, thở ra từ từ và bóp cò. Ngay lập tức, một loạt sự kiện diễn ra: ánh sáng tóe lên, cơ thể bị giật lại đằng sau, một tiếng nổ chát chúa và mùi thuốc súng khét lẹt.

Đăng ngày: 05/01/2026
Cách nhận biết mật ong thật, mật ong giả

Cách nhận biết mật ong thật, mật ong giả

Nhỏ mật ong lên tờ giấy mỏng, giọt mật vón lại mà không thấm quanh tờ giấy là mật ong thật.

Đăng ngày: 05/01/2026
15 lý do để ăn dứa trong mùa hè

15 lý do để ăn dứa trong mùa hè

Dứa rất giàu dinh dưỡng, có nhiều chất chống viêm, giúp xương chắc khỏe và cải thiện hệ tiêu hóa rất tốt.

Đăng ngày: 04/01/2026
Tác dụng ít biết của vỏ chuối

Tác dụng ít biết của vỏ chuối

Chuối không chỉ là trái cây bổ dưỡng mà vỏ của chúng cũng có rất nhiều công dụng hữu ích, như: làm trắng răng, trị mụn, chống lão hóa da…

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News