Cái chết Đen có thể quay trở lại

Các nhà khoa học Mỹ cảnh báo rằng bệnh dịch hạch từng giết 75 triệu người trên thế giới có thể tái bùng phát trong tương lai.

Cái chết Đen là tên gọi của bệnh dịch hạch ở châu Á và châu Âu từ thế kỷ 14 tới thế kỷ 18. Dịch bùng phát tới hơn 100 lần tại châu Âu trong giai đoạn này. Đây là một trong những đại dịch khủng khiếp nhất trong lịch sử nhân loại. Giới khoa học cho rằng nó giết chết 75 triệu người trên thế giới, trong đó từ 25 tới 50 triệu người thuộc châu Âu.

Trước đó khoảng 800 năm, Đại dịch hạch Justinian bùng phát tại Đế chế Đông La Mã trong năm 541 và 542 sau Công nguyên rồi lan ra nhiều khu vực khác. Các sử gia ước tính khoảng 25 triệu người đã chết vì nó.


Hình minh họa đại dịch Cái chết Đen ở châu Âu trong thế kỷ 14. (Ảnh: blogspot.com)

Discovery cho biết, từ lâu giới khoa học đã nghi ngờ một loại vi khuẩn có tên Yersinia pestis gây nên Cái chết Đen.

Dave Wagner, một giáo sư của trung tâm Di truyền Vi sinh của Đại học Northern Arizona tại Mỹ, cảnh báo rằng dịch hạch có thể gây họa lớn cho người trong tương lai.

"Chúng ta đều biết vi khuẩn Y. pestis đã truyền từ chuột sang người trong quá khứ. Ngày nay chúng vẫn ẩn náu trong cơ thể chuột ở nhiều nơi trên thế giới. Nếu dịch hạch có thể bùng phát ở người và lan truyền trên diện rộng rồi biến mất thì điều đó có nghĩa là nó có thể tái xuất", Wagner nói.

Wagner cùng các đồng nghiệp đã lấy mẫu vi khuẩn Y. pestis từ hài cốt những nạn nhân của đại dịch Justinina tại vùng Bavaria, Đức để phân tích. Họ cũng dùng DNA trong xương của các nạn nhân để dựng lên toàn bộ mã gene của vi khuẩn. Sau đó họ so sánh mã gene đó với những tác nhân gây dịch hạch ngày nay.

Kết quả cho thấy vi khuẩn gây nên đại dịch Justinian rất khác biệt so với vi khuẩn gây nên Cái chết Đen. Nhưng vi khuẩn gây nên đại dịch tiếp theo - bắt đầu từ Hong Kong và lan ra khắp thế giới - rất có thể là "hậu duệ" của vi khuẩn đã gây nên Cái chết Đen. Tất nhiên, mức độ nguy hiểm của vi khuẩn gây nên đại dịch thứ ba cao hơn rất nhiều so với vi khuẩn gây nên đại dịch Justinian.

Giáo sư Hendrik Poinar, một chuyên gia về DNA cổ đại, cho rằng phát hiện của nhóm Wagner vừa thú vị vừa gây bối rối.

"Chúng ta cần trả lời một câu hỏi: Tại sao đại dịch hạch từng giết hàng triệu người lại đột nhiên biến mất?", Poinar nói.

Một giả thuyết là loài người đã tiến hóa để đối phó tốt hơn với vi khuẩn nên mức độ hủy diệt của dịch hạch giảm. Ngoài ra, Wagner cũng nhận định rằng, rất có thể khí hậu đã biến đổi theo hướng bất lợi đối với vi khuẩn, khiến chúng không thể tồn tại dễ dàng như trước kia.

TIN CŨ HƠN
Khám phá tác dụng tuyệt vời của ớt chuông

Khám phá tác dụng tuyệt vời của ớt chuông

Đây là loại quả cực giàu vitamin, được hội những người giảm cân rất yêu thích.

Đăng ngày: 12/05/2026
Lợi ích bất ngờ từ dưa bở với sức khỏe mọi nhà

Lợi ích bất ngờ từ dưa bở với sức khỏe mọi nhà

Dưa bở là loại quả bổ dưỡng, giải khát rất tốt trong mùa hè nóng bức và còn nhiều công dụng rất tốt cho sức khỏe.

Đăng ngày: 11/05/2026
Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Hôn người khác có thể kéo đến từ những bệnh nhẹ như herpes miệng đến vấn đề nghiêm trọng hơn như viêm màng não do virus hoặc quai bị.

Đăng ngày: 27/04/2026
7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

Theo Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong mỗi gia đình nên có hai loại dầu ăn để sử dụng cho các loại thực phẩm khác nhau.

Đăng ngày: 17/04/2026
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.

Đăng ngày: 13/04/2026
Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Gan người thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa và "giải độc".

Đăng ngày: 07/04/2026
Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Căn nguyên của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm và bệnh nguy hiểm ngày nay bắt nguồn từ chính những loại rau quả bị nhiễm thuốc, hóa chất trong quá trình trồng trọt.

Đăng ngày: 05/04/2026
Khoa Học News