Cái kẹp này là gì mà tại sao nhiều bệnh nhân khi vào viện đều phải đeo nó?

Rất nhiều người khi nhập viện đã phải đeo chiếc kẹp này vào ngón tay. Nhưng để làm gì nhỉ?


Chiếc kẹp này thực chất là các máy đo nồng độ oxy trong máu.

Có lẽ hình ảnh trên đều đã quá quen thuộc với mỗi chúng ta. Nhưng đã bao giờ bạn tự hỏi cái kẹp đó dùng để làm gì chưa? Tại sao bệnh nhân cứ phải đeo nó liên tục vậy nhỉ?

Trông thì đơn giản vậy thôi, chứ sứ mệnh của cái kẹp kia rất đặc biệt: chúng thực chất là các máy đo nồng độ oxy trong máu (pulse oximeter). Đây là một trong những thông số đặc biệt quan trọng đối với quá trình điều trị và hồi sức của người bệnh.

Một người khỏe mạnh sẽ có độ bão hòa oxy động mạch (SpO2) trong khoảng từ 95% - 100%. Nếu con số này hạ xuống dưới mức 90% thì bắt đầu gây nguy hiểm.

Trước khi chiếc máy này ra đời, ngay cả những nhân viên y tế giàu kinh nghiệm cũng chỉ phát hiện ra tình trạng thiếu oxy khi cơ thể bệnh nhân đã bắt đầu tím tái, tức là ở độ bão hòa 85%. Chỉ đến sau năm 1864, khi George Gabriel Stokes phát hiện ra chức năng vận chuyển oxy trong máu của huyết sắc tố hemoglobin, nhiều phiên bản của máy đo nồng độ oxi bắt đầu ra đời và ngày một trở nên hiện đại.

Các thiết bị ngày nay thậm có thể phát hiện cả sự thay đổi nồng độ oxy ở mức 1%. Thế nhưng vấn đề là, bằng cách nào mà một cái kẹp có thể cho ta biết được điều đó nhỉ? Hãy cùng tìm hiểu nhé!

Hemoglobin (Hb) là một loại protein nằm trong tế bào hồng cầu, có nhiệm vụ vận chuyển oxy tới mọi tế bào trong cơ thể. Trung bình, một tế bào hồng cầu trưởng thành có khoảng 270 triệu Hb, mỗi Hb có thể mang theo 4 phân tử oxy. Khi chúng ta hô hấp, phổi sẽ làm nhiệm vụ gắn các phân tử oxy vào các Hb này.

Quay trở lại với chiếc kẹp của chúng ta. Nó hoạt động được là nhờ tận dụng một khác biệt giữa 2 dạng của huyết sắc tố: Hb mang oxy hấp thụ ánh sáng hồng ngoại mạnh hơn, trong khi Hb không mang oxy hấp thụ ánh sáng đỏ tốt hơn.

Máy đo gồm có một cặp đèn LED, một đèn chiếu tia đỏ (bước sóng 660nm), đèn kia chiếu tia hồng ngoại (bước sóng 940nm) ở một nhánh và một bộ xử lí điện tử ở nhánh còn lại của kẹp.


Khi máy chiếu đèn, ánh sáng đi xuyên qua ngón tay ta và truyền tới bộ phận xử lí bên kia.

Như vậy khi máy chiếu đèn, ánh sáng đi xuyên qua ngón tay ta và truyền tới bộ phận xử lí bên kia. Lượng tia "vượt biên" thành công sẽ cho biết tỉ lệ giữa số Hb mang và không mang oxy và từ đó ta có thể biết được độ bão hòa oxy.

Chúng ta cần đến cả 2 loại đèn là để đảm bảo kết quả đo luôn chính xác, dù kích cỡ động mạch của bệnh nhân có khác nhau đi nữa. Khi chỉ dùng một đèn, nồng độ oxy như nhau nhưng do tia phải đi quãng đường dài hơn, nó va vào nhiều Hb mang oxy hơn dẫn đến kết quả sai lệch.

TIN CŨ HƠN
Top 11 bí ẩn lớn nhất trong bức họa Mona Lisa

Top 11 bí ẩn lớn nhất trong bức họa Mona Lisa

Bức tranh nàng Mona Lisa của Leonardo da Vinci đã tạo cảm hứng cho rất nhiều nhà phân tích, từ nghệ thuật tới khoa học, từ phân tích quang học tới phân tích tâm lý học.

Đăng ngày: 18/03/2026
Những vụ tai nạn máy bay kinh hoàng nhất trong lịch sử

Những vụ tai nạn máy bay kinh hoàng nhất trong lịch sử

Lịch sử ngành hàng không thế giới cũng đã từng đau xót chứng kiến những tai nạn máy bay thảm thương không kém, cùng điểm lại những vụ tai nạn máy bay dân sự kinh hoàng nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 18/03/2026
Điều gì xảy ra nếu khí quyển Trái đất biến mất?

Điều gì xảy ra nếu khí quyển Trái đất biến mất?

Bầu khí quyển đóng vai trò như một lớp giáp bảo vệ, duy trì sự sống cho chúng ta và toàn bộ các sinh vật trên thế giới. Nếu nó mất đi, hậu quả sẽ vô cùng khủng khiếp.

Đăng ngày: 17/03/2026
Những sự thật thú vị ít người biết về tượng vàng Oscar

Những sự thật thú vị ít người biết về tượng vàng Oscar

Chi phí sản xuất thực của một bức tượng vàng Oscar chỉ là 400 đô la nhưng nó lại có giá "trên trời" khi được đưa ra thị trường.

Đăng ngày: 13/03/2026
Những nước dự trữ nhiều vàng nhất thế giới

Những nước dự trữ nhiều vàng nhất thế giới

Đây là 10 quốc gia có dự trữ vàng lớn nhất trên toàn thế giới.

Đăng ngày: 12/03/2026
Top 10 người có chỉ số IQ cao nhất thế giới

Top 10 người có chỉ số IQ cao nhất thế giới

Trên thế giới có những con người xuất chúng với chỉ số thông minh vượt trội như Albert Einstein, Stephen Hawking. Tuy nhiên, trong lịch sử thế giới có rất nhiều người có chỉ số IQ cao hơn hai nhà bác học trên.

Đăng ngày: 12/03/2026
Những lễ vật không thể thiếu khi cúng rằm tháng Giêng

Những lễ vật không thể thiếu khi cúng rằm tháng Giêng

Ngày rằm tháng Giêng, ngày trăng tròn dầu tiên của năm mới, theo tục xưa gọi là: Tết Nguyên Tiêu. Vào ngày này người Việt Nam thường đi lễ Chùa, lễ Phật để cầu mong cho sự bình yên, khoẻ mạnh quanh năm.

Đăng ngày: 12/03/2026
Khoa Học News