Căn bệnh ẩn trong bức tranh kiệt tác suốt một thế kỷ

Bức tranh nổi tiếng nhất về chủ đề khoa học "Thí nghiệm tách không khí ra khỏi lồng chim" miêu tả chính xác căn bệnh phát ban trên da được các bác sĩ đặt tên hơn một thế kỷ sau khi tác phẩm ra đời.

Khắc họa thí nghiệm khoa học chứng minh những đặc tính của chân không, bức tranh hoàn thành năm 1786 của họa sĩ Joseph Wright cũng có thể là hình ảnh trực quan đầu tiên về bệnh viêm bì cơ. Đây là căn bệnh viêm nhiễm hiếm gặp ở cơ, da và mạch máu. Những triệu chứng lâm sàng của bệnh được mô tả vào cuối thế kỷ 19.

Bức tranh trưng bày tại bảo tàng Tate Britain ở London, Anh, được công nhận rộng rãi như một cột mốc nghệ thuật phản ánh thời kỳ Khai sáng khởi đầu cho quá trình tiếp cận khoa học của xã hội hiện đại. Tác phẩm mô tả sinh động nhà khoa học giống như một phù thủy đang bơm khí ra khỏi chiếc bình với con vẹt mào bên trong, bao quanh là những khán giả chăm chú theo dõi.


Bức tranh "Thí nghiệm tách không khí ra khỏi lồng chim" của Joseph Wright. (Ảnh: Wikimedia Commons).

Khung cảnh dưới ánh nến cho thấy khoảnh khắc khi người thực hiện thí nghiệm nắm quyền định đoạt mạng sống của con chim nhỏ. Người đàn ông này nhìn thẳng về phía trước và không thể hiện chút cảm xúc nào trước con chim sắp chết.

"Trong tranh, hai người đang yêu trẻ tuổi không chú ý tới thí nghiệm vì họ đang say sưa ngắm nhìn nhau. Cùng lúc đó, một người cha an ủi hai đứa con nhỏ không thể chịu đựng cái chết của chim vẹt mào cho dù đây là một bài học về khoa học", Hutan Ashrafian, nhà phẫu thuật ở Đại học Hoàng gia London, chia sẻ phát hiện trên tạp chí Clinical Rheumatology.

Không chỉ chứa đựng ẩn dụ về vai trò của nhà khoa học và thái độ khác nhau của mọi người đối với thực tế khoa học, kiệt tác của Wright còn thể hiện triệu chứng của căn bệnh ngoài đời thực.

"Khi chúng tôi xem xét bức tranh một cách chi tiết hơn, rõ ràng nhân vật người cha bị phát ban trên da, một biểu hiện của bệnh viêm bì cơ. Những nốt sần trên tay là dấu hiệu đặc trưng nhất chỉ ra bệnh viêm bì cơ", Ashrafian nói.

Nhân vật người cha bị phát ban ở cả hai tay và mặt. Triệu chứng nốt sần đỏ phủ kín đốt ngón tay được bác sĩ chuyên khoa da liễu người Đức Heinrich Adolf Gottron mô tả lần đầu tiên năm 1931, hơn 160 năm sau khi bức vẽ của Wright ra đời.

"Thủ pháp khắc họa trong bức tranh rõ ràng và chính xác đến mức nó phản ánh sự tồn tại thực tế của căn bệnh ẩn trên nhân vật người cha", Ashrafian nhận xét.

TIN CŨ HƠN
Những nước dự trữ nhiều vàng nhất thế giới

Những nước dự trữ nhiều vàng nhất thế giới

Đây là 10 quốc gia có dự trữ vàng lớn nhất trên toàn thế giới.

Đăng ngày: 12/03/2026
Top 10 người có chỉ số IQ cao nhất thế giới

Top 10 người có chỉ số IQ cao nhất thế giới

Trên thế giới có những con người xuất chúng với chỉ số thông minh vượt trội như Albert Einstein, Stephen Hawking. Tuy nhiên, trong lịch sử thế giới có rất nhiều người có chỉ số IQ cao hơn hai nhà bác học trên.

Đăng ngày: 12/03/2026
Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Hàn thực 3/3 âm lịch

Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Hàn thực 3/3 âm lịch

Vào ngày Tết Hàn thực 3/3 hàng năm, mỗi gia đình đều bận rộn chuẩn bị những đĩa bánh trôi, bánh chay. Tuy nhiên không phải ai cũng biết được nguồn gốc, ý nghĩa của ngày Tết này.

Đăng ngày: 11/03/2026
Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Bài toán "Ai giữ cá" tưởng chừng đơn giản nhưng khiến không ít người phải chào thua trước Einstein.

Đăng ngày: 10/03/2026
Giải mã sự thành công của Israel và người Do Thái

Giải mã sự thành công của Israel và người Do Thái

Thành công của người Do Thái nhiều người đã biết, đã nghe từ lâu và có thể kể cả ngày, cả tháng cũng không hết.

Đăng ngày: 10/03/2026
Những thanh kiếm huyền thoại trong lịch sử thế giới

Những thanh kiếm huyền thoại trong lịch sử thế giới

Thanh kiếm Nhân từ dùng trong lễ đăng quang vua Anh, thanh gươm của Hoàng đế La Mã Charlemagne, hay kiếm của vị tướng Napoléon Bonaparte... là những báu vật còn tồn tại đến ngày nay.

Đăng ngày: 09/03/2026
Kinh ngạc 13 sự thật khó tin tưởng chừng như hoang đường

Kinh ngạc 13 sự thật khó tin tưởng chừng như hoang đường

Thiên nhiên, con người và động vật trên thế giới luôn ẩn chứa những sự thật làm chúng ta không khỏi ngạc nhiên.

Đăng ngày: 09/03/2026
Khoa Học News