Cần sử dụng thuốc kháng sinh hợp lý

Kháng sinh là một chất dùng để ức chế sự phát triển của vi khuẩn hoặc tiêu diệt vi khuẩn ngay ở nồng độ thấp. Kháng sinh được dùng trong điều trị các bệnh nhiễm trùng hoặc điều trị dự phòng các bệnh có khả năng gây thành dịch hoặc dự phòng trong các cuộc phẫu thuật nhằm chống bệnh nhiễm trùng bệnh viện.

Tại sao có hiện tượng kháng thuốc

Đĩa cấy kháng sinh đồ
(Ảnh: TTO)

Vi khuẩn ngày càng có xu hướng kháng lại các thuốc kháng sinh. Có loài vi khuẩn kháng lại nhiều thuốc kháng sinh, người ta gọi là đa kháng thuốc như vi khuẩn S.aureus, P. aeruginosa, E.coli…

Vi khuẩn kháng lại thuốc kháng sinh có thể do gen di truyền hoặc do plasmid và do việc sử dụng kháng sinh không đủ liều, không đủ ngày và không đúng với loại kháng sinh mà vi khuẩn nhạy cảm.

Biện pháp hạn chế sự đề kháng của vi khuẩn

Để hạn chế việc vi khuẩn kháng lại thuốc kháng sinh nên sử dụng kháng sinh một cách hợp lý tức là nên theo một số nguyên tắc sau đây:

- Chỉ dùng kháng sinh để điều trị bệnh nhiễm vi khuẩn (không dùng kháng sinh để điều trị bệnh do virus gây ra; Đối với vi nấm đã có kháng sinh dùng riêng cho chúng).

- Ngay từ đầu chỉ nên dùng kháng sinh có phổ hẹp.

- Ở cơ sở y tế nào có điều kiện làm kháng sinh đồ thì nên dựa vào kết quả kháng sinh đồ để lựa chọn kháng sinh cho phù hợp với từng loài vi khuẩn gây nên từng loại bệnh.

- Khi đã chọn được kháng sinh thì phải dùng đủ liều lượng và đủ thời gian. Nếu không tuân thủ thì bệnh không những không khỏi mà còn làm cho vi khuẩn kháng lại kháng sinh.

- Luôn luôn đặt khâu vô trùng và tiệt trùng lên hàng đầu để hạn chế lây lan mầm bệnh trong đó có cả vi khuẩn kháng thuốc.

- Mỗi một cơ sở y tế nên có sự giám sát chặt chẽ hiện tượng kháng thuốc kháng sinh của vi khuẩn. Chương trình giám sát nên tiến hành thường xuyên và cho từng khoa, phòng.

Phương pháp chọn kháng sinh

- Chọn kháng sinh phổ hẹp.

- Dựa vào đặc tính dược động học và đặc tính của từng loại thuốc.

- Dựa vào khả năng sẵn có và kinh tế (rẻ tiền) để tạo điều kiện giúp người bệnh dễ dàng mua được thuốc sử dụng ngay.

Có nên phối hợp các thuốc kháng sinh?

Những loại bệnh nhiễm trùng có nhiều loài vi khuẩn cùng hợp đồng gây bệnh như đa chấn thương, viêm tủy xương và cả bệnh lao thì nên phối hợp thuốc kháng sinh. Đối với vi khuẩn đa kháng thuốc rất cần kết hợp các thuốc kháng sinh.

Khi phối hợp kháng sinh cần lưu ý:

- Phối hợp phải đúng,không có tương tác bất lợi.

- Khả năng tuân thủ y lệnh của người bệnh cao: Số lần dùng thuốc trong ngày ít, khả năng chi trả thấp nhất, đường đưa thuốc vào cơ thể thuận lợi nhất.

- Cần hướng dẫn cho người bệnh dùng thuốc đúng: Dùng trước ăn hay sau ăn, tiêm (tiêm bắp hay tiêm tĩnh mạch) hay uống…

Chọn theo kháng sinh đồ

Kháng sinh đồ là kỹ thuật xác định mức độ nhạy cảm (hay đề kháng) của từng loài vi khuẩn đối với từng loại kháng sinh. Qua kết quả kháng sinh đồ người thầy thuốc có thể chọn được kháng sinh thích hợp dùng cho điều trị,đặc biệt là kháng sinh đồ định lượng cho ta biết được liều lượng dùng để điều trị thích hợp diệt mầm bệnh mà chúng ta đã biết trước.

PGS. TS. BÙI KHẮC HẬU (Đại học Y Hà Nội)

Từ khóa liên quan:
TIN CŨ HƠN
7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

Theo Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong mỗi gia đình nên có hai loại dầu ăn để sử dụng cho các loại thực phẩm khác nhau.

Đăng ngày: 17/04/2026
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.

Đăng ngày: 13/04/2026
Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Gan người thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa và "giải độc".

Đăng ngày: 07/04/2026
Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Căn nguyên của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm và bệnh nguy hiểm ngày nay bắt nguồn từ chính những loại rau quả bị nhiễm thuốc, hóa chất trong quá trình trồng trọt.

Đăng ngày: 05/04/2026
Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Một số triệu chứng khó chịu do thừa chất xơ có thể xảy ra khi một người nạp vào cơ thể nhiều hơn 70g chất xơ mỗi ngày.

Đăng ngày: 02/04/2026
Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

So với các bạn đồng giới không hút thuốc, những nam giới hút thuốc tăng gấp 3 nguy cơ bị mất các nhiễm sắc thể giới tính Y của họ, theo một nghiên cứu mới.

Đăng ngày: 28/03/2026
Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Hermann Rorschach là một bác sĩ tâm thần của Freud Thụy Sĩ và nhà phân tâm học, nổi tiếng với việc phát triển một thử nghiệm xạ được gọi là inkblot thử nghiệm Rorschach.

Đăng ngày: 28/03/2026
Khoa Học News