Khoa Học News

Câu chuyện thú vị đằng sau món đồ chơi tuổi thơ "lò xo cầu vồng" mà ít ai biết

Đây chính là một trong những phát minh về món đồ chơi thú vị đến với con người "tình cờ đến bất ngờ".

Ai trong chúng ta đều không lạ lẫm gì với món đồ chơi có tên "lò xo cầu vồng" (hay Slinky, lò xo xoắn ốc). Chúng hấp dẫn không chỉ bởi màu sắc lạ mắt mà còn bởi cách chơi thú vị.

Nhưng bạn có hay, mục đích của người sáng chế ra lò xo cầu vồng không phải là tạo ra một món đồ chơi cho trẻ em mà ẩn sau đó là 1 sự thật đầy thú vị...


Lò xo cầu vồng.

Vào đầu những năm 40, châu Âu đang ở đỉnh cao với nguồn năng lượng phục vụ chế tạo dồi dào. Đây cũng là lúc các nhà máy đóng tàu ở khu vực tập trung sản xuất chiến hạm hải quân phục vụ cho chiến tranh của Hoa Kỳ.

Nổi danh trong số đó phải kể đến nhà máy đóng tàu Cramp ở Philadelphia. Là một trong những kỹ sư sáng tạo và tài năng vào thời điểm đó, Richard James luôn nỗ lực thiết lập kế hoạch chế tạo cho các chiến hạm hải quân.

Ông đã tập trung phát triển một hệ thống có thể đỡ và trợ lực cho các bộ phận nhạy cảm trên tàu. Thiết bị này có hình lò xo xoắn ốc được làm từ kim loại.


Thiết kế của Slinky.

Trong một lần vô tình đánh rơi bộ lò xo khỏi kệ, ông nhận thấy nó không hề rơi thẳng xuống sàn nhà mà lại tự động nảy lên nảy xuống, lăn nhiều vòng qua tủ kệ, rồi mới lao xuống sàn nhà, kích thích sự tò mò của James.

Ông ấy kể với vợ rằng: "Nếu tìm ra được chất liệu thép phù hợp và căng lại lò xo, anh có thể biến nó thành một chiếc lò xo biết đi".

Phải mất rất nhiều năm, ông luôn cố gắng tìm kiếm và thay đổi các chất liệu dây khác nhau và chỉnh lại độ căng cho hợp lý. Cuối cùng, sự nỗ lực đã đem lại cho James những gì ông mong đợi. Sau khi kết hợp đúng sợi dây bằng thép carbon với đường kính 0,14cm với độ căng phù hợp, lò xo đã có thể di chuyển lên xuống cầu thang một các dễ dàng.

Theo vật lý, khi lò xo xoắn ốc bắt đầu hành trình đi xuống của nó, năng lượng tiềm năng đã được biến thành năng lượng động học, và nó sẽ tiếp tục nhảy lên nhảy xuống cho đến khi chạm tới một mặt phẳng.


Lò xo có thể di chuyển lên xuống cầu thang một các dễ dàng.

James và vợ quyết định gọi chiếc lò xo là "Slinky" sau khi đã tra từ điển vài tuần. Tên gọi này không chỉ có nghĩa là uyển chuyển và nhịp nhàng mà nó chính là âm thanh khi lò xo di chuyển phát ra.

Họ thành lập James Industry và tung ra sản phầm đồ chơi "Slinky" đơn sắc với vốn vay 500 USD (khoảng 11,3 triệu VND theo tỉ giá hiện tại) vào năm 1945.


Slinky là một trong những món đồ chơi "hot" nhất lúc bấy giờ.

James đã không ngừng đưa ra cải tiến và biến Slinky thành một trong những món đồ chơi "hot" nhất lúc bấy giờ. Ông đã bán hơn 100 triệu Slinky trong hai năm đầu tiên sản xuất. Khi giữ giá đồ chơi ở mức 1 USD (khoảng 22.500 VND theo tỉ giá hiện tại), ông ấy đã kiếm được khoản doanh thu tương đương với 1 tỷ USD (hơn 22.500 tỷ VND).

Đến những năm 70, phiên bản nhựa đầy màu sắc của Slinky ra đời với ý tưởng của Betty-vợ James. Cô đã lấy nguyên mẫu từ Slinky truyền thống và phát triển thành 1 sản phẩm "đắt như tôm tươi".

TIN CŨ HƠN
Khám phá bí ẩn của những người sống sót sau khi bị sét đánh

Khám phá bí ẩn của những người sống sót sau khi bị sét đánh

Các nhà khoa học đã khám phá ra bí ẩn của những người sống sót sau khi bị sét đánh.

Đăng ngày: 13/06/2026
Top 10 người có chỉ số IQ cao nhất thế giới

Top 10 người có chỉ số IQ cao nhất thế giới

Trên thế giới có những con người xuất chúng với chỉ số thông minh vượt trội như Albert Einstein, Stephen Hawking. Tuy nhiên, trong lịch sử thế giới có rất nhiều người có chỉ số IQ cao hơn hai nhà bác học trên.

Đăng ngày: 11/06/2026
Những bí ẩn được giấu trong các bức tranh nổi tiếng

Những bí ẩn được giấu trong các bức tranh nổi tiếng

Đằng sau những lớp sơn, lớp màu tạo nên các tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng toàn thế giới là những hình họa mà họa sĩ đang muốn tìm cách giấu đi.

Đăng ngày: 10/06/2026
Nguồn gốc, ý nghĩa của lễ Phật Đản và những nghi thức nên làm trong ngày linh thiêng

Nguồn gốc, ý nghĩa của lễ Phật Đản và những nghi thức nên làm trong ngày linh thiêng

Phật đản là ngày lễ trọng đại được tổ chức hằng năm bởi cả hai hệ phái Phật giáo Nam Tông (Tiểu thừa) và Bắc Tông (Đại thừa).

Đăng ngày: 09/06/2026
Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Bài toán "Ai giữ cá" tưởng chừng đơn giản nhưng khiến không ít người phải chào thua trước Einstein.

Đăng ngày: 09/06/2026
Nguồn gốc các màu đỏ, vàng, xanh trên đèn giao thông

Nguồn gốc các màu đỏ, vàng, xanh trên đèn giao thông

"Đèn đỏ phải dừng lại, đèn xanh được đi" là luật giao thông phổ biến khắp nơi trên thế giới. Nhưng ít ai biết rằng trong quá khứ không phải là xanh là đi, đỏ là dừng và vàng là đi chậm.

Đăng ngày: 06/06/2026
Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Dung lượng khổng lồ chỉ để chứa lời giải cho một bài toán. Thực sự bài toán đó khó vậy sao?

Đăng ngày: 04/06/2026
Khoa Học News