Cây hồi là nguyên liệu bào chế Tamiflu

Quả hồi đang trở thành cứu tinh của các nước có dịch cúm gia cầm vì nó là thành phần chính để bào chế thuốc kháng virus cúm Tamiflu. Tại Việt Nam, hồi được trồng nhiều ở các tỉnh phía bắc như Lạng Sơn, Cao Bằng, Quảng Ninh.

Cây dùng sản xuất Tamiflu là đại hồi, còn có tên đại hồi hương, bát giác hồi hương, tên khoa học là Illicium verum. Nó thường bị lầm với 2 loại cây có chất độc là hồi Nhật Bản (Illicium anisatum) và hồi núi (Illicium griffithii). đều có chất độc. Đại hồi là cây nhỡ, cao 2-6 m, hoàn toàn không phải tiểu hồi là cây thân thảo nhỏ, nhìn qua rất giống cây thìa là.

Từ khi các chuyên gia khuyến cáo về nguy cơ một đại dịch cúm trên toàn cầu, cơn sốt thuốc Tamiflu bùng nổ và từ đó, hồi cũng trở nên đắt giá. Các cánh đồng trồng hồi bát ngát vài trăm hecta ở Trung Quốc trở thành “vũ khí” quan trọng trong cuộc chiến với nguy cơ đại dịch cúm. Giá hồi đã tăng gấp 3 lần trong gần 4 tháng qua, hiện tại là khoảng gần 30.000 đồng/kg. 

Khi thuốc Tamiflu ra đời (cách đây gần 10 năm), tập đoàn Gilead, California (Mỹ) đã dùng cây Quinkina (chứ không phải cây hồi) được dùng làm nguyên liệu chính. Nhưng khi hãng dược phẩm Roche Holding AG mua lại bản quyền bào chế Tamiflu thì họ đã thay Quinkina bằng hồi.

Tuy nhiên, các chuyên gia đã khuyến cáo người dân không nên lạm dụng hồi, vì chất chiết xuất từ hồi trong thuốc Tamiflu đã trải qua quá trình chế biến rất phức tạp (để cho ra chất acid shikimic), chứ không giống như thành phần ban đầu. Ngoài ra, trong tương lai, hãng Roche đang có kế hoạch điều chế chất acid shikimic này bằng phương pháp lên men để không còn quá phụ thuộc vào nguồn hồi được trồng lâu nay.

Cây hồi - vị thuốc quý

Trong Đông y, hồi được dùng chữa nôn mửa, đầy bụng, đau bụng, tiêu chảy, giải độc của thịt cá, tay chân nhức mỏi. Mỗi ngày dùng 4-8 g, dạng thuốc hãm, thuốc sắc, hoặc 1-4 g dạng thuốc bột. Quả hồi ngâm rượu cùng với một số dược liệu khác dùng xoa bóp chữa tê thấp, nhức mỏi.

Tây y cũng đã sử dụng quả hồi làm thuốc trung tiện, kích thích tiêu hóa, lợi sữa. Hồi có tác dụng giảm đau, giảm co thắt ruột, được dùng trong các bệnh lý đau dạ dày, ruột. Dùng quá nhiều sẽ bị ngộ độc với các triệu chứng say, run tay chân, xung huyết não và phổi, có khi co giật như động kinh.

Tinh dầu hồi có tác dụng giúp dễ tiêu, ức chế sự lên men ruột, long đờm và lợi tiểu nhẹ, là thành phần các thuốc trị ho, thuốc xoa bóp ngoài da, thuốc trị bệnh nấm da và ghẻ.