Khoa Học News

Chu kỳ Mặt Trời kết nối với khí hậu toàn cầu

Nghiên cứu tìm ra mối liện hệ quan trọng giữa chu kỳ Mặt trời và khí hậu toàn cầu được dẫn đầu bởi các nhà khoa học từ NSF (National Science Foundation) cho thấy, hoạt động cực đại của Mặt trời và kết quả của nó có những ảnh hưởng đến Trái Đất giống như hiện tượng La Nina và El Nino ở khu vực nhiệt đới ở Thái Bình Dương.

Nghiên cứu này có thể dọn đường cho những dự báo về nhiệt độ cũng như những kiểu thời tiết vào những thời điểm nhất định trong khoảng chu ky 11 năm của Mặt Trời.

"Những kết quả thu được đáng ngạc nhiên ở chỗ chúng chỉ ra một chuối các sự kiện xảy ra một cách khoa học có liên hệ với chu kỳ của Mặt Trời với ENSO, hiện tượng nhiệt đới Thái Bình Dương ảnh hưởng mạnh mẽ đến khả năng thay đổi khí hậu trên thế giới", theo lời Jay Fein, giám đốc chương trình ở phân viện của NSF. "Bước tiếp theo là xác nhận những kết quả mẫu này hoặc tiếp tục tiến hành những phân tích, quan sát mới".

Tổng năng lượng đến Trái Đất từ Mặt Trời thay đổi bởi 0.1% trong suốt chu kỳ Mặt Trời. Các nhà khoa học vừa tìm kiếm hàng thập kỉ để kết nối những thay đổi này đến thời tiết tự nhiên, những thay đổi khí hậu và phân biệt những ảnh hưởng ko dễ nhận ra từ kiểu lớn hơn của tình trạng ấm lên toàn cầu do con người gây ra.

Dựa trên nghiên cứu trước đây, các nhà nghiên cứu đã sử dụng mô hình máy tính về khí hậu toàn cầu và nhiệt độ đại dương trong hơn một thế kỉ để trả lời những câu hỏi hóc búa về mối liên hệ giữa hoạt động Mặt Trời và khí hậu toàn cầu.

"Chúng tôi vừa tìm ra những ảnh hưởng của một cơ chế mới để tìm hiểu chuyện gì đang xảy ra ở vùng nhiệt đới Thái Binh Dương khi hoạt động cực đại của Mặt Trời xuất hiện", Gerld Meehl cho hay. "Khi những hoạt động Mặt Trời đạt đỉnh, sẽ có những ảnh hưởng rất xa nhưng thông thường ít được chú ý lên những hệ thống thời tiết trên toàn thế giới". 

(Ảnh: NCAR)

Cùng với một nghiên cứu trước đó của Meehl và đồng nghiệp cho thấy rằng, khi Mặt Trời xuất hiện hoạt động cực đại, nó có thể làm cho những phần không có mây của Thái Bình Dương đủ nóng thể tăng sự bốc hơi, tăng cường độ mưa nhiệt đới và gió mậu dịch và làm mát phần nhiệt đới Thái Bình Dương phía Đông.

Kết quả của chuỗi hiện tượng này tương tự như một hiện tượng La Nina mặt dù nhiệt độ giảm từ 1 đên 2 độ Faranei chỉ tập trung ở vùng viễn Đông và chỉ mạnh một nửa so với một hiện tương La Nina điển hình.

Trong vòng 1 hoặc 2 năm tới, mẫu thời tiết giống La Nina được tăng cường bởi hoạt động cực đại của Mặt Trời sẽ có xu hướng tiến hóa đến một hình mẫu giống El Nino, trong đó khi những dòng biển di chuyển chậm thay thế dòng biển mát ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương phía đông với dòng nước ấm hơn bình thường.

Hiện tương La Nina và El Nino có liên quan đến những thay đổi nhiệt độ trên bề mặt những dòng nước ở phía Đông Thái Bình Dương. Chúng có thể ảnh hưởng khí hậu toàn cầu. Cần nhiều nghiên cứu khác để xác định những ảnh hưởng của những sự kiện này lên khí hậu thế giới.

Các nhà khoa học biết, những thay đổi chu kỳ dài của Mặt Trời ảnh hưởng đến một số kiểu thời tiết nhất định bao gồm hạn hán và nhiệt độ vùng. Nhưng việc thiết lập một sự liên lạc thật sự giữa chu kỳ Mặt Trời và khí hậu toàn cầu vẫn còn nhiều khó khăn.

Một lý do là chỉ trong vài năm trở lại đây, những mô hình máy tính mới có khả năng mô phỏng thực tế các quá trình liên quan đến sự ấm lên của vùng nhiệt đới Thái Bình Dương và lạnh đi liên quan đến El Nino và La Nina.

Với những mô hình này trong tay, các nhà khoa học có thể tái hiện lại sự hoạt động của Mặt Trời trong một thế kỉ qua.

TIN CŨ HƠN
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 05/06/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 05/06/2026
Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Nhờ kính viễn vọng James Webb, các nhà thiên văn học phát hiện hành tinh dung nham nóng rực cấu tạo từ kim cương phát triển khí quyển thứ hai sau khi sao chủ phá hủy khí quyển ban đầu.

Đăng ngày: 01/06/2026
Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

Một tấm bản đồ 3D gần như hoàn chỉnh nhất về vũ trụ do chương trình khảo sát Two Micron All-Sky Survey, còn gọi 2MASS tạo nên, cho thấy, 50.000 dải thiên hà rực rỡ tồn tại giữa ánh sáng hồng ngoại trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/05/2026
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.

Đăng ngày: 05/05/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Khoa Học News