Cơ sở chất thải hạt nhân độc hại nhất ở Mỹ
Cơ sở Hanford vẫn là gánh nặng môi trường và nỗi ám ảnh với người dân địa phương hàng thập kỷ sau khi ngừng sản xuất plutonium.
Vụ nổ bom nguyên tử ở Nagasaki năm 1945 có nguồn gốc từ cơ sở Hanford trên một sa mạc ở bang Washington, nơi sản xuất lượng chất thải phóng xạ khổng lồ trong thế kỷ 20. Trải rộng trên diện tích 1.550 km2, cơ sở Hanford được thành lập vào năm 1943 trong dự án Manhattan cho mục đích duy nhất là sản xuất plutonium ở quy mô công nghiệp. Sử dụng 9 lò phản ứng và 5 tổ hợp xử lý plutonium lớn, số lượng lớn plutonium dùng cho vũ khí được sản xuất bằng cách chiếu xạ những thanh nhiên liệu uranium, theo IFL Science.
Cơ sở Hanford ven sông Colorado. (Ảnh: Wikimedia).
Vật liệu sản xuất tại Hanford chịu trách nhiệm cho một số vụ nổ có sức tàn phá lớn nhất mà con người từng tạo ra. Vào những ngày đầu của cơ sở, plutonium được chuyển từ Hanford tới Phòng thí nghiệm Los Alamos ở New Mexico, nơi các nhà khoa học trong Dự án Manhattan sẽ sử dụng vật liệu này trong phát triển vũ khí hạt nhân. Một phần vật liệu được dùng để chế tạo quả bom hạt nhân sử dụng cho thử nghiệm Trinity, vụ nổ bom hạt nhân đầu tiên trên thế giới và "Fat Man", quả bom Mỹ thả xuống Nagasaki cuối Thế chiến II.
Cơ sở nằm ở vùng hẻo lánh thuộc hạt Benton của bang Washington được lựa chọn do nguồn cung cấp nước lạnh dồi dào từ sông Columbia, giúp làm mát lò phản ứng. Vị trí này cũng tương đối xa xôi dù một số cư dân được yêu cầu chuyển đi để xây dựng cơ sở. Đầu năm 1943, khoảng 1.500 cư dân địa phương nhận được thư từ chính phủ Mỹ yêu cầu họ rời khỏi nhà trong vòng 90 ngày.
Từ năm 1944 đến năm 1989, cơ sở Hanford đã sản xuất 74 tấn plutonium cho chương trình vũ khí hạt nhân của Mỹ. Điều này tạo ra rất nhiều phụ phẩm và chất thải phóng xạ, bao gồm 212 triệu lít chất thải lưu trữ trong 177 bể ngầm lớn làm từ bê tông bọc thép. Quá trình sản xuất chấm dứt vào cuối thập niên 1980 khi Chiến tranh Lạnh gần kết thúc và một chương trình được tiến hành để dọn sạch cơ sở, nhưng việc đó rất khó khăn.
Qua nhiều năm, ước tính Bộ Năng lượng đã xả hàng triệu lít nước thải trực tiếp vào đất và sông Columbia. Theo New York Times, chất phóng xạ giải phóng từ cơ sở Hanford xuống sông đã đổ ra Thái Bình Dương qua hơn 322km theo hạ lưu sông. Dọc đường đi, nó làm ô nhiễm nguồn nước uống và bị cá hấp thụ, khiến hàng nghìn người tiếp xúc với liều lượng có khả năng gây nguy hiểm.
Bên cạnh nước thải, các bể chứa dưới lòng đất cũng gây ra nhiều vấn đề và có xu hướng rò rỉ. Năm 2013, thống đốc bang Washington cho biết các bể mất khoảng 568 - 1.135 lít mỗi năm. Nước thải thất thoát ngấm vào đất và tầng ngậm nước xung quanh, lan rộng ra môi trường. Tình trạng ô nhiễm nước ngầm diễn ra trên tổng diện tích 207 km2 vào thập niên 1980, và nước ngầm ở 155 km2 vẫn bị ô nhiễm trên mức tiêu chuẩn liên bang. Kết quả là nhiều nơi tại cơ sở Hanford hạn chế người đến gần.
Phóng xạ ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của người dân trong vùng, thậm chí nhiều thập kỷ sau khi cơ sở đóng cửa. Tỷ lệ mắc bệnh ung thư, vô sinh, bệnh tuyến giáp và bạch huyết tăng lên ở người dân sống gần cơ sở Hanford. "Plutonium có chu kỳ bán rã 24.000 năm, biến nó thành vấn đề kéo dài suốt nhiều thế hệ. Quá trình dọn dẹp không khiến chất thải ở Hanford biến mất. Phần lớn sẽ ở đó vĩnh viễn", tiến sĩ Shannon Cram, phó giáo sư ở Trường khoa học và nghệ thuật liên ngành thuộc Đại học Washington Bothell, nhấn mạnh.
Mổ vịt bất ngờ đụng trúng "vật thể lạ trong suốt", tưởng đồ bỏ hóa ra giá hơn 300 tỷ
Nhờ "vật thể lạ" tìm thấy trong bụng con vịt, Bính An đã bất ngờ kiếm được một khoản tiền lớn.
Bà tổ của dòng máy bay “mang bầu” độc đáo nhất trên thế giới
"Guppy" (cá bảy màu) - là tên gọi của một dòng máy bay đặc biệt với khoang chứa hàng cực rộng chuyên để vận chuyển các hàng hóa quá khổ.
Dùng hình học hữu hạn, các nhà toán học hé lộ số vé tối thiểu người chơi cần mua để trúng xổ số
Bằng cách sử dụng hình học hữu hạn, các nhà toán học tính toán số lượng vé đủ để người chơi giành được một giải thưởng bất kỳ, nhưng không nhất thiết phải là giải độc đắc
Bí mật kinh hoàng trong mộ hoạn quan “quái thai” nhất Trung Quốc
Bí mật trong ngôi mộ đại hoạn quan Lý Liên Anh, Trung Quốc kèm theo nhiều truyền thuyết thần bí.
Sự kiện gần như tuyệt chủng của nhân loại: Chúng ta đã từng chỉ còn 1.280 người trên toàn thế giới!
Một nghiên cứu mới đây phát hiện ra rằng tổ tiên loài người đã phải đứng trước bờ vực tuyệt chủng nghiêm trọng vào khoảng 930.000 năm trước với dân số chỉ khoảng 1.280 người.
Bí mật trên hòn đảo toàn người trường thọ ở Hy Lạp
Người dân ở đây có độ tuổi trung bình trên 90, đặc biệt không bệnh tật và ra đi theo cách tự nhiên thanh thản nhất khi cập kê trăm tuổi.
