Cơn bão Mặt trời lớn có thể "ném" không gian gần Trái đất vào hỗn loạn

Sau một cơn bão Mặt trời lớn, các chuyên gia cho biết nguy cơ va chạm vệ tinh sẽ rất cao, đồng thời việc mất dấu hàng trăm vệ tinh cũng đã từng xảy ra.

Vào tháng 10-2003, hàng trăm vệ tinh, tàu ​​vũ trụ và các phần tên lửa đã qua sử dụng đã mất dấu vết trong nhiều ngày sau khi một cơn bão Mặt trời lớn 'đổ bộ' vào Trái đất.

Gần 20 năm sau, hiện nay các chuyên gia đang lo lắng các cơn bão Mặt trời lớn tiếp theo có thể ném không gian gần Trái đất vào hỗn loạn trong nhiều tuần, theo Space.


Các cơn bão Mặt trời có thể đưa Trái đất vào hỗn loạn - (Ảnh: WIKIPEDIA)

Mạng lưới Giám sát không gian Mỹ (SSN) đang theo dõi khoảng 20.000 vật thể lớn hơn 10cm trong quỹ đạo Trái đất thấp - khu vực không gian ở độ cao dưới 1.000km. Một số vật thể này là vệ tinh hoạt động, nhưng hầu hết là tàu vũ trụ không còn hoạt động, các phần tên lửa đã qua sử dụng và các mảnh vỡ được tạo ra trong những vụ va chạm.

Các chuyên gia SSN sử dụng các phép đo radar để duy trì một danh mục, cho phép họ theo dõi vị trí của các vật thể này trong không gian và dự đoán quỹ đạo của chúng trong tương lai.

Khi hai vật thể, ví dụ như một mảnh vụn vũ trụ và một vệ tinh, ở vị trí gần nhau một cách nguy hiểm, người điều hành vệ tinh sẽ nhận được cảnh báo. Trong một số trường hợp, họ tiến hành các thao tác dịch chuyển để tránh va chạm.

Tuy nhiên có một nhược điểm: vị trí của những vật thể đó không phải lúc nào cũng chính xác. Sự không chắc chắn này lại càng tăng lên trong các cơn bão Mặt trời, đôi khi đến mức không thể dự đoán chính xác về vụ va chạm.

Nhà vật lý năng lượng mặt trời Tom Berger, giám đốc Trung tâm Công nghệ thời tiết không gian tại Đại học Colorado Boulder (Mỹ), cho biết: "Trong những cơn bão lớn nhất, sai số trong quỹ đạo trở nên lớn đến mức về cơ bản danh mục các vật thể trên quỹ đạo bị mất hiệu lực. Các vật thể có thể dịch chuyển cách xa hàng chục kilômet so với vị trí được radar định vị lần cuối".

Sự thay đổi vị trí của các vật thể này là kết quả của những thay đổi về nhiệt độ khí quyển Trái đất ở độ cao từ 100-600km.

Các khí mỏng ở những độ cao đó tương tác với các hạt do Mặt trời phát ra trong những vụ phóng khối lượng đăng quang (CME), các vụ phun trào plasma. Những tương tác này làm nóng bầu khí quyển và làm cho nó phồng lên. Các luồng khí dày đặc từ mức thấp di chuyển lên cao hơn - nơi các vệ tinh đột nhiên chịu lực cản mạnh hơn, làm thay đổi tốc độ của vệ tinh và kéo chúng về phía Trái đất.

Hầu hết các vệ tinh hiện đại đều được trang bị bộ thu GPS, cho phép người vận hành biết vị trí của vệ tinh. Tuy nhiên các cơn bão Mặt trời có thể gây mất tín hiệu GPS, ảnh hưởng đáng kể đến việc 'đọc' vị trí vệ tinh.

Trong khi đó các vật thể, mảnh vỡ không có GPS và chỉ có thể được định vị bằng radar. Do đó, có thể mất vài tuần để khôi phục hoàn toàn danh mục "địa chỉ" tồn tại của các vật thể trong không gian.

Trong những tuần đó, các nhà điều hành tàu vũ trụ không có khả năng ngủ ngon. Họ không chỉ lo lắng về nguy cơ tàu vũ trụ bị hư hỏng, mà còn nỗi lo tính bền vững của các hoạt động trên quỹ đạo bị đe dọa.

TIN CŨ HƠN
Tên lửa hoạt động như thế nào trong không gian?

Tên lửa hoạt động như thế nào trong không gian?

Trên thực tế, ở không gian vũ trụ không có không khí, vậy làm thế nào tên lửa có thể đốt cháy động cơ và nhiên liệu thiết yếu cần có trong không gian?

Đăng ngày: 18/03/2026
Phát hiện vật thể không gian di chuyển nhanh chưa từng có, vận tốc 612km/s

Phát hiện vật thể không gian di chuyển nhanh chưa từng có, vận tốc 612km/s

Cái chết của chúng là một sự kiện thắp sáng toàn bộ vũ trụ. Một vụ nổ siêu tân tinh đưa ruột của các ngôi sao trào ra ngoài không gian trong một đám mây khí gas và bụi mỏng cực kỳ rực rỡ.

Đăng ngày: 18/03/2026
Hành tinh sinh đôi của Trái đất đã

Hành tinh sinh đôi của Trái đất đã "chết" vì ngạt thở?

Sao Kim và Trái Đất được coi là hai hành tinh sinh đôi, trong khi Trái Đất tồn tại sự sống thì sao Kim lại biến thành một địa ngục thiêu đốt.

Đăng ngày: 17/03/2026
Phát hiện hố đen

Phát hiện hố đen "lớn" nhanh nhất trong 9 tỷ năm

Các nhà khoa học Australia phát hiện một hố đen siêu lớn có khối lượng bằng 3 tỷ Mặt Trời. Họ tin rằng đây là hố đen phát triển nhanh nhất trong 9 tỷ năm qua.

Đăng ngày: 14/03/2026
Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Rất nhiều người cho rằng, nguyệt thực là hiện tượng thiên nhiên thần bí nên khi xảy ra thường phải liên quan đến những biến đổi bất thường trong đời sống. Trao đổi những băn khoăn này với nhiều nhà khoa học, chúng tôi đều nhận được câu khẳng định: chẳng có gì liên quan.

Đăng ngày: 12/03/2026
Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Các giai đoạn (pha) của Mặt Trăng thay đổi một cách tuần hoàn, phụ thuộc vào góc chiếu của Mặt Trời tới Mặt Trăng và vị trí quan sát trên Trái Đất.

Đăng ngày: 11/03/2026
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 10/03/2026
Khoa Học News