Cơn bão Mặt trời lớn có thể "ném" không gian gần Trái đất vào hỗn loạn

Sau một cơn bão Mặt trời lớn, các chuyên gia cho biết nguy cơ va chạm vệ tinh sẽ rất cao, đồng thời việc mất dấu hàng trăm vệ tinh cũng đã từng xảy ra.

Vào tháng 10-2003, hàng trăm vệ tinh, tàu ​​vũ trụ và các phần tên lửa đã qua sử dụng đã mất dấu vết trong nhiều ngày sau khi một cơn bão Mặt trời lớn 'đổ bộ' vào Trái đất.

Gần 20 năm sau, hiện nay các chuyên gia đang lo lắng các cơn bão Mặt trời lớn tiếp theo có thể ném không gian gần Trái đất vào hỗn loạn trong nhiều tuần, theo Space.


Các cơn bão Mặt trời có thể đưa Trái đất vào hỗn loạn - (Ảnh: WIKIPEDIA)

Mạng lưới Giám sát không gian Mỹ (SSN) đang theo dõi khoảng 20.000 vật thể lớn hơn 10cm trong quỹ đạo Trái đất thấp - khu vực không gian ở độ cao dưới 1.000km. Một số vật thể này là vệ tinh hoạt động, nhưng hầu hết là tàu vũ trụ không còn hoạt động, các phần tên lửa đã qua sử dụng và các mảnh vỡ được tạo ra trong những vụ va chạm.

Các chuyên gia SSN sử dụng các phép đo radar để duy trì một danh mục, cho phép họ theo dõi vị trí của các vật thể này trong không gian và dự đoán quỹ đạo của chúng trong tương lai.

Khi hai vật thể, ví dụ như một mảnh vụn vũ trụ và một vệ tinh, ở vị trí gần nhau một cách nguy hiểm, người điều hành vệ tinh sẽ nhận được cảnh báo. Trong một số trường hợp, họ tiến hành các thao tác dịch chuyển để tránh va chạm.

Tuy nhiên có một nhược điểm: vị trí của những vật thể đó không phải lúc nào cũng chính xác. Sự không chắc chắn này lại càng tăng lên trong các cơn bão Mặt trời, đôi khi đến mức không thể dự đoán chính xác về vụ va chạm.

Nhà vật lý năng lượng mặt trời Tom Berger, giám đốc Trung tâm Công nghệ thời tiết không gian tại Đại học Colorado Boulder (Mỹ), cho biết: "Trong những cơn bão lớn nhất, sai số trong quỹ đạo trở nên lớn đến mức về cơ bản danh mục các vật thể trên quỹ đạo bị mất hiệu lực. Các vật thể có thể dịch chuyển cách xa hàng chục kilômet so với vị trí được radar định vị lần cuối".

Sự thay đổi vị trí của các vật thể này là kết quả của những thay đổi về nhiệt độ khí quyển Trái đất ở độ cao từ 100-600km.

Các khí mỏng ở những độ cao đó tương tác với các hạt do Mặt trời phát ra trong những vụ phóng khối lượng đăng quang (CME), các vụ phun trào plasma. Những tương tác này làm nóng bầu khí quyển và làm cho nó phồng lên. Các luồng khí dày đặc từ mức thấp di chuyển lên cao hơn - nơi các vệ tinh đột nhiên chịu lực cản mạnh hơn, làm thay đổi tốc độ của vệ tinh và kéo chúng về phía Trái đất.

Hầu hết các vệ tinh hiện đại đều được trang bị bộ thu GPS, cho phép người vận hành biết vị trí của vệ tinh. Tuy nhiên các cơn bão Mặt trời có thể gây mất tín hiệu GPS, ảnh hưởng đáng kể đến việc 'đọc' vị trí vệ tinh.

Trong khi đó các vật thể, mảnh vỡ không có GPS và chỉ có thể được định vị bằng radar. Do đó, có thể mất vài tuần để khôi phục hoàn toàn danh mục "địa chỉ" tồn tại của các vật thể trong không gian.

Trong những tuần đó, các nhà điều hành tàu vũ trụ không có khả năng ngủ ngon. Họ không chỉ lo lắng về nguy cơ tàu vũ trụ bị hư hỏng, mà còn nỗi lo tính bền vững của các hoạt động trên quỹ đạo bị đe dọa.

TIN CŨ HƠN
Lộ diện hành tinh suýt

Lộ diện hành tinh suýt "ăn thịt" Trái đất, có thể nhìn được bằng mắt thường

Hệ Mặt Trời sở hữu một hành tinh quái vật, hình thành bằng cách nuốt chửng nhiều hành tinh nhỏ hơn.

Đăng ngày: 26/01/2026
Người Đẹp Đen rơi xuống Sahara: Phần

Người Đẹp Đen rơi xuống Sahara: Phần "cơ thể" sơ sinh hành tinh khác

Người Đẹp Đen nổi tiếng - thiên thạch được phát hiện ở sa mạc Sahara năm 2011 - quý giá còn hơn tưởng tượng.

Đăng ngày: 22/01/2026
Sáng sớm mai, chờ đón

Sáng sớm mai, chờ đón "mưa sao băng ban ngày" siêu dày đặc

Một trong những trận mưa sao băng khó quan sát nhất trên thế giới đang chuẩn bị đạt cực đại với 200 ngôi sao băng mỗi giờ.

Đăng ngày: 18/01/2026
Các nhà khoa học Trung Quốc đề xuất cách tính thời gian ngoài vũ trụ

Các nhà khoa học Trung Quốc đề xuất cách tính thời gian ngoài vũ trụ

Theo nhóm nhà khoa học, tiêu chuẩn mới rất cần thiết vì con người đã tiến vào vũ trụ.

Đăng ngày: 17/01/2026
Ảnh độc mới từ kính viễn vọng James Webb: Thiên hà xuyên không cổ xưa nhất

Ảnh độc mới từ kính viễn vọng James Webb: Thiên hà xuyên không cổ xưa nhất

Kính viễn vọng không gian James Webb của NASA tiếp tục săn được 2 hình ảnh ngoạn mục: Thiên hà GLASS-z13 và GLASS-z11, 13,5 tỉ tuổi, là thiên hà cổ xưa nhất từng được ghi nhận.

Đăng ngày: 16/01/2026
Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt Trời (hay Thái Dương Hệ) là một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, tất cả chúng được hình thành từ sự suy sụp của một đám mây phân tử khổng lồ cách đây gần 4,6 tỷ năm.

Đăng ngày: 15/01/2026
Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Sự giãn nở của vũ trụ và khoảng cách rất lớn giữa các ngôi sao khiến không gian vũ trụ tối đen dù có vô vàn ngôi sao chiếu sáng.

Đăng ngày: 15/01/2026
Khoa Học News