Con người yêu sữa từ 6000 năm trước công nguyên

Nghiên cứu mới chỉ ra rằng con người bắt đầu lấy sữa bò và sữa các loại gia súc khác cũng như chế biến và cất giữ các sản phẩm sữa từ trước thời điểm được xác định ban đầu 2000 năm.

Một nhóm các nhà khoa học đã nghiên cứu hàng nghìn mảnh gốm từ nhiều địa điểm trên toàn khu vực Near East (cận Động) và Balkans, họ thử tất cả các mẫu vật để tìm dấu vết của sữa béo. Họ phát hiện rằng sữa đã được sử dụng và chế biến từ thiên niên kỷ thứ 7 trước công nguyên.

Trước đây bằng chứng gần nhất của việc sử dụng sữa là từ thiên niên kỉ thứ năm, mặc dù bò, cừu và dê đã được thuần hóa từ thiên niên kỷ thứ tám.

Dấu vết của chất béo trong sữa có thể tồn tại trên đồ gốm, kể cả sau khi bị chôn vùi trong hàng nghìn năm, vì chất béo kỵ nước, chúng không tan trong nước, và được sản xuất với lượng lớn, trưởng nhóm nghiên cứu Richard Evershed thuộc đại học Bristol, Vương Quốc Anh cho biết.

Vì đồ gốm có bề mặt thô nhám, nên nếu bạn cất giữ hoặc nấu thức ăn bằng đồ gồm, “các chất hữu cơ sẽ thấm vào chúng một cách nhanh chóng”, Evershed phát biểu trên LiveScience. 

Con người yêu sữa từ 6000 năm trước công nguyên. (Ảnh: farm4.static.flickr)

Chất cặn không chứng minh rõ ràng về sự có mặt của sữa, vì chúng phân hủy rất nhanh chóng, nhưng thay vào đó cho thấy các chất bơ sữa đã qua chế biến, ví dụ như bơ, sữa chua, bơ lỏng, và có thể là pho mát, mặc dù pho mát dễ bị vi khuẩn làm biến đổi và có thể không để lại dấu vết.

Evershed và các đồng nghiệp rất ngạc nhiên khi tìm thấy cặn sữa ở hầu hết các địa điểm tại Anatolia (chiếm phần lớn Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay), nằm bên ngoài khu vực màu mỡ Fertile Cresent, nơi nông nghiệp được phát triển đầu tiên.

Để tìm hiểu tại sao sản phẩm sữa có vẻ quan trọng hơn tại Anatolia hơn là các địa điểm khác, nhóm nghiên cứu xem xét xương động vật và phát hiện thấy sự tương quan giữa số lượng xương bò sữa và sự phổ biến của chất cặn.

“Có vẻ như có tồn tại mối liên hệ giữa tầm quan trọng của gia súc, bò sữa và các sản phẩm sữa”, Evershed cho biết, đây là tình hình chung trên thế giới hiện nay, trong đó bò sữa là nguồn cung cấp sản phẩm bơ sữa chính.

Evershed cho biết khu vực tại Anatolia quanh biển Marmara được cho là rất màu mỡ tươi tốt, và vì vậy “có thể điều kiện ở đó rất tốt để nuôi gia súc”.

Việc Anatolia nằm bên ngoài Fertile Cresent cũng đồng thời cho thấy rất nhiều loài súc vật thuần hóa không phát triển theo trình tự ổn định và một số hoạt động, ví dụ như sản xuất sữa, phát triển đúng thời điểm khi điều kiện đã chín muồi.

Kết quả của nghiên cứu được trình bày chi tiết trên số ra tháng 8 trên tạp chí Nature.