Cộng đồng ngôn ngữ lớn hơn thường có ngữ pháp đơn giản hơn

Các nhà nghiên cứu nhận thấy sự phức tạp về văn hóa thường có xu hướng tăng lên ở những nhóm dân cư đặc thù.

Nếu từng học tiếng Phần Lan, Tiệp Khắc hay Baxcơ (ở miền Tây Pirênê, Đông bắc Tây Ban Nha, Tây Nam Pháp), ... bạn sẽ thấy ngữ pháp của chúng phức tạp hơn tiếng Anh nhiều.

Mới đây, một nghiên cứu đã chỉ ra: Tại sao các ngôn ngữ có đông người nói như tiếng Anh và tiếng Quan Thoại lại thường có ngữ pháp đơn giản.

Một nhóm các nhà khoa học tại Đại học Cornell ở Ithaca (Mỹ) đã phát triển mô hình máy tính mô phỏng cách thức sử dụng một ngôn ngữ trong dân chúng và xu hướng tiến hóa của nó theo thời gian.


Các ngôn ngữ ít người nói thường có ngữ pháp phức tạp hơn. (Ảnh: Yuen Yiu/CC By-SA 2.0).

Kết quả cho thấy: Đối với những quần thể ngôn ngữ lớn thì các yếu tố đơn giản như từ vựng thường có xu hướng gia tăng; trong khi những yếu tố phức tạp như ngữ pháp lại thường giảm đi. Lý giải cho điều này, đó là do các cá thể trong cộng đồng lớn thường hay tương tác với người khác nhưng lại ít trực tiếp gặp gỡ hơn. Chính sự tiếp xúc này, lặp đi lặp lại, có tác dụng giúp các cá nhân học những khái niệm khó nhớ như ngữ pháp.

Trong tuần trước, kết quả trên đã được công bố tại Kỷ yếu của Hiệp hội khoa học Hoàng gia (Royal Society B).

Phát hiện trên cũng phù hợp với một thực tế rằng các ngôn ngữ như tiếng Anh và tiếng Quan Thoại thường có lượng từ vựng tương đối lớn.

Điểm thú vị là xu hướng này thường bị đảo ngược ở những cộng đồng ngôn ngữ ít người hơn, vì những yếu tố tưởng như đơn giản lại gặp khó khăn trong quá trình phát triển. Điều này cũng giúp lý giải cho sự xuất hiện nhiều của các hiện tượng văn hóa phức tạp tại những cộng đồng thiểu số này - như sự ra đời của điệu Bebop trong giới nhạc Jazz giữa những năm 1940 ở New York.

Morten Christiansen, nhà tâm lý học và đồng tác giả của nghiên cứu trên, cho rằng: "Điều này không có nghĩa là toàn bộ tất cả các nền văn hoá, mà chỉ những thành tố chính sẽ trở nên đơn giản hơn theo thời gian".

Nghiên cứu trên cũng ngụ ý rằng: Việc bảo tồn các truyền thống văn hoá phức tạp đòi hỏi nhiều nỗ lực mang tính ý thức, đặc biệt trong một thế giới toàn cầu hóa như hiện nay. Christiansen gợi ý: "Con người có thể tự tổ chức thành những cộng đồng nhỏ để chống lại nguy cơ từ động thái đơn giản hóa".

Loading...
TIN CŨ HƠN
Các nhà khoa học phát hiện LUCA, sinh vật đơn bào được cho là thủy tổ của sự sống

Các nhà khoa học phát hiện LUCA, sinh vật đơn bào được cho là thủy tổ của sự sống

Tổ tiên chung phổ quát cuối cùng là một tế bào sống cách đây 4,2 tỷ năm, khi Trái đất có những đại dương nóng và rất ít oxy.

Đăng ngày: 28/08/2025
Những điều bí ẩn trong rừng Amazon khiến bạn

Những điều bí ẩn trong rừng Amazon khiến bạn "hết hồn"

Khu rừng già Amazon rộng lớn luôn ẩn chứa những điều bí ẩn chưa được khám phá, khiến chuyến đi vào rừng đầy rẫy hiểm nguy nhưng không kém phần thú vị và kích thích trí tò mò.

Đăng ngày: 28/08/2025
Đất nước duy nhất chưa từng có bóng dáng loài rắn từ thuở sơ khai

Đất nước duy nhất chưa từng có bóng dáng loài rắn từ thuở sơ khai

Bạn biết không, rắn là một trong những loài có độ phân bổ sinh học tương đối rộng. Chỉ cần có điều kiện phù hợp, rắn chắc chắn sẽ xuất hiện.

Đăng ngày: 27/08/2025
Bộ tộc khỏa thân và tục lệ ăn thịt người, dùng sọ làm cốc

Bộ tộc khỏa thân và tục lệ ăn thịt người, dùng sọ làm cốc

Bộ tộc Aghori này thường khỏa thân, dùng sọ người làm cốc, cắn đứt đầu các động vật sống và ngồi thiền trên xác chết.

Đăng ngày: 24/08/2025
Những lễ vật không thể thiếu khi cúng rằm tháng Giêng

Những lễ vật không thể thiếu khi cúng rằm tháng Giêng

Ngày rằm tháng Giêng, ngày trăng tròn dầu tiên của năm mới, theo tục xưa gọi là: Tết Nguyên Tiêu. Vào ngày này người Việt Nam thường đi lễ Chùa, lễ Phật để cầu mong cho sự bình yên, khoẻ mạnh quanh năm.

Đăng ngày: 23/08/2025
Huyền thoại về

Huyền thoại về "con đường tơ lụa" nổi tiếng trong lịch sử

Hiểu hơn về con đường mang theo nhiều điều vĩ đại và chứa đầy sự thú vị mà con người thời xưa đã tạo ra.

Đăng ngày: 21/08/2025
Lễ Vu Lan báo hiếu và ý nghĩa bông hồng cài ngực áo

Lễ Vu Lan báo hiếu và ý nghĩa bông hồng cài ngực áo

Qua hàng nghìn năm, Vu Lan báo hiếu luôn là một trong những ngày lễ có sức sống văn hóa mãnh liệt nhất trong đời sống tinh thần của mỗi người dân Việt Nam chúng ta.

Đăng ngày: 20/08/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News