Công nghệ có thể ảnh hưởng đến trí não như thế nào?

Công nghệ đang dần thay đổi cách chúng ta sống, học tập và làm việc. Nhưng mặt khác, công nghệ cũng được chứng minh làm thay đổi khả năng tập trung của chúng ta và trong một số trường hợp, nó làm suy yếu chức năng não bộ. Dưới đây là 5 điều bạn cần biết về cách mà công nghệ ảnh hưởng đến trí não để từ đó có những sự điều chỉnh hợp lý.

1. Quá tải thông tin khiến chúng ta khó lưu trữ thông tin

Erik Fransén, giáo sư khoa học máy tính tại Viện Công nghệ Hoàng gia KTH của Thụy Điển, cho biết ngay cả việc sử dụng Internet thường xuyên cũng có thể khiến bạn khó lưu trữ thông tin vào bộ nhớ. Theo Tony Schwartz, tác giả cuốn sách "The Way We’re Working Isn’t Working" (tạm dịch: Cách chúng ta làm việc không hiệu quả), hầu hết chúng ta không thể quản lý hiệu quả tình trạng quá tải thông tin mà chúng ta liên tục khám phá.

2. Quá tải thông tin làm chúng ta mất đi tầm nhìn bao quát

Giáo sư vật lý John Edward Huth tại Trường Y Harvard (Mỹ) cho biết Internet (và lượng thông tin khổng lồ của nó) có thể ảnh hưởng đến cảm nhận của chúng ta nhiều hơn điều chúng ta nhận thấy. Theo ông, việc quá phụ thuộc vào công nghệ khiến chúng ta có xu hướng tách từng mảng thông tin ra mà không đưa chúng vào phạm vi nhận thức rộng hơn.

Điển hình là trong một thử nghiệm, các nhà nghiên cứu cho hai nhóm tình nguyện viên xem ảnh một người đàn ông và nói cho một nhóm biết người này tên là Baker, trong khi nói với nhóm còn lại anh ta là thợ làm bánh mì (cũng gọi là baker). Sau đó, khi đưa ảnh người này ra và yêu cầu hai nhóm nhớ lại từ có liên quan, các nhà nghiên cứu nhận thấy nhóm biết nghề nghiệp của nhân vật hồi tưởng tốt hơn. Lý do là khi nghĩ về một người làm bánh mì, những hình ảnh liên quan (như tạp dề, bếp nướng, bánh mì) xuất hiện trong đầu họ, trong khi cái tên Baker chỉ tồn tại đơn lẻ chứ không được liên tưởng đến ngữ cảnh nào khác.


Nếu không có sự điều chỉnh hợp lý, công nghệ có thể "ăn mòn" chức năng não bộ. (Ảnh: huffingtonpost.com)

3. Biến Internet trở thành "ổ cứng ngoài" của não

Nghiên cứu phát hiện khi chúng ta biết một công cụ hay thiết bị số nào đó có thể giúp lưu trữ thông tin, chúng ta ít khi tự ghi nhớ. Báo Khoa học Mỹ gần đây còn ví Internet như một "ổ cứng ngoài" của não, bởi việc lưu trữ kiến thức xã hội giờ đã được giao phó cho các công cụ kỹ thuật số mới.

Theo các chuyên gia, nhớ là một quá trình xã hội, chúng ta nhớ những điều gì đó rồi chia sẻ với những người khác và ngược lại, người khác chia sẻ với chúng ta những điều mà chúng ta quên. Nhưng Internet hiện đang "đảm đương" nhiệm vụ đó. "Internet thay đổi mọi thứ. Với việc có thể truy cập mạng hầu như khắp mọi nơi, nhiều người chọn cách tìm kiếm thông tin bằng điện thoại thông minh thay vì hỏi bạn bè" - bài báo nhận định.

4. Công nghệ gây xao lãng, khó hình thành trí nhớ

Sự tập trung là chìa khóa để hình thành ký ức bền lâu. Khi bạn vừa xem phim vừa nhắn tin hoặc lướt web, bạn có thể sẽ không nhớ nhiều chi tiết khi một người bạn hỏi về bộ phim vài ngày sau đó. "Khi thiếu tập trung, ký ức chúng ta hình thành không chắc chắn nên sẽ khó nhớ lại thông tin sau đó" - Zaldy S. Tan thuộc Trung tâm Y khoa Deacons của Israel, cho biết.

Các nhà nghiên cứu tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) của Mỹ năm ngoái phát hiện một mạch thần kinh có thể giúp não tạo ra những ký ức lâu dài và mạch này hoạt động hiệu quả hơn khi não chủ động chú ý vào điều chúng ta đang nhìn. Nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra rằng khi học sinh làm nhiều nhiệm vụ trong khi làm bài tập, họ hiểu và nhớ lại rất ít thông tin.

5. Khiến giới trẻ giảm trí nhớ

Các dữ liệu gần đây cho thấy cái gọi là "khoảnh khắc tuổi già" đang ngày càng phổ biến ở những người trẻ tuổi. Nguyên do là họ phụ thuộc quá nhiều vào công nghệ. Một cuộc thăm dò tại Mỹ phát hiện người trẻ tuổi (từ 18-34 tuổi) dễ quên hơn những người trung niên (khoảng 55 tuổi). Chẳng hạn, họ có thể quên ngày tháng, quên nơi cất chìa khóa và thậm chí quên tắm nhiều hơn so với người cao niên. Theo các chuyên gia, căng thẳng tinh thần (stress) gia tăng có thể là một yếu tố dẫn đến những "hệ lụy" trên. "Stress thường dẫn đến sự hay quên, trầm cảm và khả năng phán đoán kém. Chúng tôi nhận thấy tỷ lệ người trẻ mắc bệnh rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) ngày càng cao. Nguyên nhân có thể là do họ thường xuyên tiếp xúc với thiết bị công nghệ và thiếu ngủ, dẫn đến tình trạng hay quên" - nhà trị liệu Patricia Gutentag cho biết.

TIN CŨ HƠN
Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Gan người thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa và "giải độc".

Đăng ngày: 07/04/2026
Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Căn nguyên của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm và bệnh nguy hiểm ngày nay bắt nguồn từ chính những loại rau quả bị nhiễm thuốc, hóa chất trong quá trình trồng trọt.

Đăng ngày: 05/04/2026
Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Một số triệu chứng khó chịu do thừa chất xơ có thể xảy ra khi một người nạp vào cơ thể nhiều hơn 70g chất xơ mỗi ngày.

Đăng ngày: 02/04/2026
Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

So với các bạn đồng giới không hút thuốc, những nam giới hút thuốc tăng gấp 3 nguy cơ bị mất các nhiễm sắc thể giới tính Y của họ, theo một nghiên cứu mới.

Đăng ngày: 28/03/2026
Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Hermann Rorschach là một bác sĩ tâm thần của Freud Thụy Sĩ và nhà phân tâm học, nổi tiếng với việc phát triển một thử nghiệm xạ được gọi là inkblot thử nghiệm Rorschach.

Đăng ngày: 28/03/2026
Phụ nữ lưu giữ ADN của mọi người đàn ông họ từng có quan hệ tình dục

Phụ nữ lưu giữ ADN của mọi người đàn ông họ từng có quan hệ tình dục

Theo một nghiên cứu được thực hiện bởi Đại học Seattle thì phụ nữ lưu giữ và mang theo ADN của mọi người đàn ông mà cô ấy từng có quan hệ tình dục.

Đăng ngày: 26/03/2026
Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Những người có thân hình quả lê, mông to với tỷ lệ eo - hông là 7 - 10 sẽ sống rất thọ, theo Heath Sina.

Đăng ngày: 24/03/2026
Khoa Học News