Khoa Học News

Địa Trung Hải suýt biến mất vì lý do khó tin

Một cây cầu đất nối liền châu Âu và châu Phi vẫn còn tồn tại nếu như không có thảm họa giúp "tái sinh" Địa Trung Hải.

Theo một nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications, Địa Trung Hải đã từng bốc hơi theo nghĩa đen khoảng 5,5 triệu năm trước, mất đi tận 69% lượng nước so với những gì chúng ta thấy ngày nay.

Bằng chứng cho sự kiện đáng sợ này được nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi nhà khoa học về hệ thống Trái đất Giovanni Aloisi từ Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS) tiết lộ thông qua cuộc phân tích các đồng vị clo trong muối lắng đọng dưới đáy biển.


Địa Trung Hải từng suýt biến mất 5,5 triệu năm trước - (Ảnh: Pibernat/Garcia-Castellanos).

Kết hợp với việc xây dựng các mô hình và mô phỏng số, các tác giả chỉ ra rằng sự kiện này - gọi là Khủng hoảng độ mặn Messinian (MSC) - diễn ra theo 2 giai đoạn.

Giai đoạn đầu tiên bao gồm 35.000 năm dòng nước hạn chế giữa Địa Trung Hải và Đại Tây Dương, qua nơi hiện nay là eo biển Gibraltar.

Nước biển càng không được bổ sung nước ngọt, quá trình lắng đọng muối và bốc hơi nước ở Địa Trung Hải càng bị đẩy nhanh.

Trong giai đoạn thứ hai, kéo dài 10.000 năm tiếp theo, Biển Địa Trung Hải hoàn toàn bị cô lập. Ở một số khu vực, mực nước có thể đã giảm tới 2,1km.

Trong giai đoạn 2 này, dải đất ngầm dưới nước bắc qua eo biển Sicily sẽ lộ ra,  chia đôi Địa Trung Hải và tạo nên một cầu đất nối liền châu Phi và châu Âu.

Điều đó dẫn đến tốc độ bốc hơi nhanh hơn ở phía Đông Địa Trung Hải, nơi mực nước biển giảm mạnh nhất, để lại dấu tích là vô số mỏ muối lớn.

Các nhà khoa học từ lâu đã tranh luận về cách MSC xuất hiện và liệu nó có xảy ra khi Địa Trung Hải hoàn toàn tách khỏi Đại Tây Dương hay không.

Nghiên cứu mới này cho thấy cả hai trường phái đều đúng và đó là một quá trình gồm hai giai đoạn.

Các nhà nghiên cứu không đi sâu vào lý do tại sao Địa Trung Hải trở nên biệt lập, nhưng giai đoạn này rơi vào thế Trung Tân của kỷ Đệ Tứ, là thời kỳ hoạt động kiến tạo mạnh mẽ và rộng khắp. 

Vì vậy, có thể các hoạt động địa chất này đã vô tình gây ra thay đổi nào đó với địa hình và làm hạn chế dòng chảy giữa vùng biển này và Đại Tây Dương.

Bản thân MSC sẽ gây ra nhiều biến động hơn nữa, khi áp lực tăng lên lớp vỏ bề mặt và các khu vực xung quanh khô đi.

"Kích thước khổng lồ của vùng trũng Địa Trung Hải do mực nước hạ xuống sẽ gây ra những tác động khí hậu trên quy mô toàn cầu, bao gồm những thay đổi trong mô hình lượng mưa" - nhóm tác giả giải thích.

Ngày nay, eo biển Gibraltar rộng hơn và sâu hơn nhiều so với giai đoạn 1 của MSC. Nếu không có kết nối này với Đại Tây Dương, ước tính rằng hiện nay mực nước biển Địa Trung Hải sẽ giảm khoảng gần nửa mét mỗi năm.

Ngày nay chúng ta vẫn còn Địa Trung Hải là nhờ một sự kiện "đại hồng thủy" ngay sau thời kỳ khô cạn đó, gọi là trận lũ Zanclean, xảy ra khoảng 5,33 triệu năm trước và nhanh chóng lấp đầy vùng biển cũng như kết nối lại nó với Đại Tây Dương.

TIN CŨ HƠN
Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Quốc tế thiếu nhi 1/6

Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Quốc tế thiếu nhi 1/6

Quốc tế thiếu nhi 1/6 được biết đến là ngày Tết dành cho trẻ em. Đây là dịp để trẻ được vui chơi, nhận những món quà ý nghĩa từ người thân.

Đăng ngày: 06/06/2026
"Cấm địa" ở Trung Quốc: 700 năm không ai dám vào, nhà khảo cổ mạo hiểm dấn thân phát hiện cảnh gây sốc

"Cấm địa" ở Trung Quốc: 700 năm không ai dám vào, nhà khảo cổ mạo hiểm dấn thân phát hiện cảnh gây sốc

Bên trong vùng núi tăm tối này đang ẩn chứa bí mật gì?

Đăng ngày: 06/06/2026
Nguồn gốc các màu đỏ, vàng, xanh trên đèn giao thông

Nguồn gốc các màu đỏ, vàng, xanh trên đèn giao thông

"Đèn đỏ phải dừng lại, đèn xanh được đi" là luật giao thông phổ biến khắp nơi trên thế giới. Nhưng ít ai biết rằng trong quá khứ không phải là xanh là đi, đỏ là dừng và vàng là đi chậm.

Đăng ngày: 06/06/2026
Ngôi nhà không tốn gạch vữa, xi măng: Được chắp vá 99% từ giấy báo, 100 năm vẫn chẳng khác là bao

Ngôi nhà không tốn gạch vữa, xi măng: Được chắp vá 99% từ giấy báo, 100 năm vẫn chẳng khác là bao

Thông thường, một ngôi nhà được tạo nên từ những vật liệu như gỗ, xi măng, gạch, đá… Thế nhưng, điều kỳ lạ là ở một tiểu bang như Massachusetts lại tồn tại một ngôi nhà bằng giấy.

Đăng ngày: 05/06/2026
Top 4 bí ẩn thú vị nhất thế giới cuối cùng đã được giải đáp!

Top 4 bí ẩn thú vị nhất thế giới cuối cùng đã được giải đáp!

Bất chấp nhiều thế kỷ nghiên cứu, vũ trụ và hành tinh của chúng ta vẫn còn là điều bí ẩn.

Đăng ngày: 05/06/2026
Nhân loại 100 triệu năm sau: Hành trình tiến hóa ngoài sức tưởng tượng!

Nhân loại 100 triệu năm sau: Hành trình tiến hóa ngoài sức tưởng tượng!

Khi nhìn lên các vì sao, bạn đã bao giờ nghĩ Trái đất sẽ trông như thế nào sau 100 triệu năm nữa chưa? Con người sẽ sống như thế nào vào thời điểm đó?

Đăng ngày: 05/06/2026
Các nhà vật lý học tìm ra manh mối đầu tiên về “hạt keo” - một loại hạt do lực tạo thành

Các nhà vật lý học tìm ra manh mối đầu tiên về “hạt keo” - một loại hạt do lực tạo thành

Sau nhiều thập kỷ nỗ lực và quan sát tới hàng tỷ sự kiện sinh hạt, nhóm các nhà vật lý đưa ra nhận định gây chấn động.

Đăng ngày: 04/06/2026
Khoa Học News