Khoa Học News

Điều gì sẽ xảy ra nếu phi công tiêm kích bỏ mặt nạ khi bay?

Điều gì xảy ra nếu một phi công chiến đấu cởi bỏ mặt nạ dưỡng khí khi đang bay? Các bộ phim Mỹ như "Ngày độc lập" và "Top Gun" miêu tả việc này như một hành động tuyệt vọng, nhưng đây là hành động trái với quy định.

Nhưng điều này có đúng không? Trước khi đi đến câu trả lời, trước tiên chúng ta hãy xem mục đích của chiếc mặt nạ. Mặt nạ của phi công tiêm kích chủ yếu dùng để giúp cho phi công tránh rơi vào tình trạng thiếu oxy, tức là thiếu oxy lên não. Ở độ cao của máy bay tiêm kích, độ đậm đặc của không khí chỉ bằng 1/3 so với mực nước biển.


Đại úy Không quân Mỹ Cody Wilton, phi công Đội Trình diễn A-10, chuẩn bị cất cánh từ Căn cứ Không quân Davis-Monthan, Arizona, ngày 4 tháng 3 năm 2018.

Đối với hầu hết mọi người, trong điều kiện này, các triệu chứng bắt đầu xuất hiện: ngứa ran ở ngón tay, sau đó là choáng váng nhẹ. Nếu không được kiểm soát, có thể nhanh chóng dẫn đến nhầm lẫn và cuối cùng là mất ý thức và cuối cùng là thảm họa. Mặt nạ hiện đại có một số tính năng bổ sung để hỗ trợ phi công. Gần như tất cả các mặt nạ đều được tích hợp micro. Bằng cách nhấn một nút, thường là trên van tiết lưu, phi công có thể liên lạc qua một trong nhiều bộ đàm trên máy bay. Một số mặt nạ còn có đèn chiếu sáng bên trong.

Thông thường, vào ban đêm, phi công sẽ bay với buồng lái càng tối càng tốt, tuy nhiên, khi đọc bản đồ hoặc viết, họ sẽ dùng lưỡi ấn vào một nút bên trong mặt nạ, kích hoạt ánh sáng trong một khoảng thời gian ngắn. Tuy nhiên, cải tiến quan trọng nhất là khả năng điều chỉnh áp suất bên trong mặt nạ một cách thông minh. Khi độ cao tăng lên, việc thở trở nên khó khăn hơn vì áp suất bên trong phổi không còn chênh lệch lớn với áp suất không khí bên ngoài cơ thể.

Bằng cách đưa áp suất dương và đẩy không khí vào phổi của phi công, hiệu ứng này có thể được xử lý, giảm bớt sự mệt mỏi cho phi công. Áp suất dương cũng giúp phi công chống lại lực G (lực trọng trường Trái đất (Gravity of Earth), ký hiệu là G, đề cập đến gia tốc mà Trái đất gây ra cho các đối tượng ở trên hoặc gần của bề mặt Trái đất) mà phi công gặp phải khi ngoặt máy bay gấp.

Nếu bạn đã từng đi tàu lượn siêu tốc chạy một vòng và đầu bạn bị đẩy xuống, đó là 3G. Trong một máy bay chiến đấu hiện đại, phi công sẽ chịu đựng 9G. Đó là lực 1.000kg đè dí phi công vào chỗ ngồi. Cảm giác như một chiếc ô tô đang đậu trên ngực bạn. Điều này có thể khiến bạn vô cùng khó thở. Bằng cách đẩy không khí vào phổi của phi công, mặt nạ hiện đại giúp phi công thở trong khi chịu đựng lực G cao trong một khoảng thời gian nhất định.

Bây giờ chúng ta đã xem qua tác dụng của mặt nạ, hãy nói về áp suất không khí bên trong buồng lái. Máy bay chiến đấu khác với máy bay dân dụng: Để tiết kiệm trọng lượng và không gian, phi công không duy trì áp suất liên tục bên trong buồng lái. Từ mực nước biển đến 2500m, buồng lái không hề được điều áp.

Từ 2.500m đến khoảng 8.300m, phi công duy trì áp suất bên trong buồng lái tương tự như nhiều khu nghỉ dưỡng trượt tuyết. Khi phi công leo lên độ cao 17km, áp suất bên trong buồng lái tương đương với áp suất không khí ở khoảng 7km, hoặc độ cao của một số ngọn núi cao nhất thế giới. Điều gì sẽ xảy ra nếu một phi công tháo mặt nạ?

Câu trả lời còn phụ thuộc vào nhiều thứ. Nếu đang bay dưới 8.300m, phi công có thể bỏ mặt nạ xuống và không cảm thấy bất kỳ tác động nào. Mặc dù vậy, phi công không làm như vậy vì việc giảm áp buồng lái có thể nhanh chóng hút hết không khí - nhanh hơn nhiều so với máy bay dân dụng do buồng lái nhỏ. Ngoài ra - như bất kỳ ai đã đến thăm một thành phố cao đều có thể chứng thực – phi công dễ mệt mỏi hơn khi bỏ mặt nạ. Tuy nhiên, trên 8.300m, không đeo mặt nạ kéo dài sẽ gây ra tình trạng thiếu oxy.

Nhưng bởi vì tình trạng mất nước có thể gây bất lợi tương tự như tình trạng thiếu oxy trên máy bay chiến đấu, hầu hết các phi công sẽ thả mặt nạ xuống nhiều lần trong suốt chuyến bay để uống nước và trong các nhiệm vụ dài hơn, để ăn. Miễn là việc bỏ mặt nạ chỉ trong một thời gian ngắn, những ảnh hưởng là không đáng kể.

TIN CŨ HƠN
Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Dung lượng khổng lồ chỉ để chứa lời giải cho một bài toán. Thực sự bài toán đó khó vậy sao?

Đăng ngày: 04/06/2026
16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

Nhiều điều thú vị về bóng đá dưới đây khiến không ít người ngạc nhiên.

Đăng ngày: 31/05/2026
Tại sao có những củ khoai lang bị hà hay bị cứng?

Tại sao có những củ khoai lang bị hà hay bị cứng?

Khi chúng ta ăn khoai lang đã luộc chín, có khi sẽ mất vui vì bóc vỏ khoai đã phải cắt bỏ đi từng miếng khoai lớn, một củ khoai lang còn lại chả mấy mà ăn, còn có vị đắng

Đăng ngày: 31/05/2026
12 câu hỏi về đồng tiền ảo bitcoin giúp bạn thấu hiểu nó

12 câu hỏi về đồng tiền ảo bitcoin giúp bạn thấu hiểu nó

Nếu bạn chưa biết thì vào đầu năm 2011, đồng tiền ảo này chỉ có giá dưới 1 USD. Do đó, đợt tăng giá bất ngờ này đã khiến nhiều người tự hỏi liệu có nên chú ý vào công nghệ này hay không.

Đăng ngày: 30/05/2026
Ý nghĩa thực sự của câu nói "gót chân A-sin" nhiều người vẫn dùng

Ý nghĩa thực sự của câu nói "gót chân A-sin" nhiều người vẫn dùng

Không chỉ là câu thành ngữ được nhiều người quen dùng, "gót chân A-sin" còn ẩn chứa câu chuyện về cái chết của chiến binh dũng mãnh nhất trong thần thoại Hy Lạp.

Đăng ngày: 30/05/2026
Top 19 món ăn kinh dị nhất hành tinh

Top 19 món ăn kinh dị nhất hành tinh

Những món ăn kinh dị, khủng khiếp nhất từ chuột bao tử đến ếch sinh tố.... nhiều người chỉ nhìn hoặc ngửi thôi đã phát nôn, thế nhưng đây đều là những món ăn truyền thống của nhiều nước trên thế giới.

Đăng ngày: 30/05/2026
12 loại đá quý hiếm nhất thế giới

12 loại đá quý hiếm nhất thế giới

Nhắc tới đá quý, nhiều người cho rằng kim cương là loại đá quý hiếm nhất thế giới. Nhưng trên thực tế có một số loại đá còn có giá trị và quý hiếm hơn kim cường nhiều lần.

Đăng ngày: 29/05/2026
Khoa Học News