Khoa Học News

DNA tiết lộ mô hình tình dục và hôn nhân ở đế chế hùng mạnh châu Âu

Nghiên cứu phân tích DNA cổ đại lấy từ các ngôi mộ của người Avar đã tiết lộ về nguồn gốc, cũng như mô hình tình dục và hôn nhân của đế chế hùng mạnh này.

Người Avar là một dân tộc du mục bí ẩn từng thống trị Trung và Đông Âu trong 250 năm, từ giữa thế kỷ thứ VI. Họ nổi tiếng với những chiến binh cưỡi ngựa hung hãn và đã từng khiến Đế chế Byzantine kinh hãi. Tuy nhiên, do thiếu ghi chép thành văn, lịch sử và văn hóa của người Avar vẫn còn nhiều bí ẩn.

Gần đây, các nhà khoa học đã sử dụng DNA cổ để hé lộ thêm nhiều bí mật về người Avar, bao gồm nguồn gốc, cấu trúc gia đình, đời sống xã hội và cách họ tương tác với cư dân bản địa.


Khai quật nghĩa trang của người Avar ở Rákóczifalva, Hungary diễn ra vào năm 2006. (Ảnh: Viện Khoa học Khảo cổ học/Bảo tàng Đại học Eötvös Loránd).

Nghiên cứu năm 2022 phân tích DNA từ các ngôi mộ của giới tinh hoa Avar cho thấy họ có nguồn gốc từ thảo nguyên Mông Cổ, di cư đến châu Âu sau khi bị người Thổ Nhĩ Kỳ đánh bại vào năm 550.

Phân tích DNA từ 424 cá nhân được chôn cất ở bốn nghĩa trang Hungary, các nhà nghiên cứu đã có thể xây dựng các phả hệ chi tiết, trong đó phả hệ lớn nhất trải dài chín thế hệ trong suốt 2 thế kỷ rưỡi. Nhóm nghiên cứu phát hiện ra rằng khoảng 300 cá nhân có họ hàng gần được chôn cất trong cùng một nghĩa trang.

Phân tích cho thấy người Avar có một hệ thống gia đình phụ hệ, nơi trẻ em thuộc về gia đình cha và dòng dõi được truyền từ cha sang con trai.

Điều thú vị là, phụ nữ Avar thường kết hôn với những người đàn ông từ cộng đồng khác, trong khi đàn ông ở lại cộng đồng của họ sau khi kết hôn. Có thể thấy phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các cộng đồng Avar với nhau.

Nghiên cứu cũng cho thấy cả việc cả nam và nữ trong xã hội Avar có con với nhiều người bạn đời là tương đối phổ biến. Giải thích cho điều này có thể là do chế độ đa thê (một người đàn ông có nhiều vợ) hoặc hôn nhân theo chuỗi monogamy (kết hôn nhiều lần, mỗi lần chỉ với một vợ).

Ngoài ra, còn phát hiện ra nhiều trường hợp nam giới có họ hàng gần với nhau cùng có con với một người phụ nữ, điều này thể hiện họ có thể chấp nhận giao phối cận huyết ở một mức độ nhất định.

Nghiên cứu DNA không thể cung cấp đầy đủ thông tin về vai trò giới trong xã hội Avar. Mộ của đàn ông thường có nhiều đồ tùy táng có giá trị cao như ngựa, yên ngựa và dây cương, nhưng các nhà khảo cổ học tin rằng phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự gắn kết xã hội và truyền bá văn hóa.

Cho đến nay, khoảng 100.000 ngôi mộ của người Avar đã được khai quật, chúng là một phần quan trọng trong di sản khảo cổ học của châu Âu.

Người Avar để lại di sản to lớn cho châu Âu. Họ được cho là đã mang bàn đạp yên ngựa đến châu Âu - một công nghệ biến đổi giúp chiến tranh trên lưng ngựa trở nên khả thi và sau đó được áp dụng rộng rãi trên khắp lục địa.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Việc hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có thể dẫn đến mối đe dọa đối với con người?

Việc hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có thể dẫn đến mối đe dọa đối với con người?

Nghiên cứu xác chết và hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có ý nghĩa rất lớn trong việc tìm hiểu quá trình tiến hóa sinh thái của Trái Đất và dự đoán những rủi ro trong tương lai.

Đăng ngày: 08/11/2026
Cậu bé nhặt được hòn than đen sì, chuyên gia kiểm định 10 năm mới kết luận: Đây là bảo vật duy nhất trên thế giới

Cậu bé nhặt được hòn than đen sì, chuyên gia kiểm định 10 năm mới kết luận: Đây là bảo vật duy nhất trên thế giới

Năm 1981, tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc) có một cậu bé nhặt được một bảo vật “kì lạ” liền mang đến bảo tàng lịch sử Thiểm Tây. Đến tận 10 năm sau, những bí mật của bảo vật này mới được hé lộ.

Đăng ngày: 08/11/2026
Những món báu vật vô giá mang đậm dấu ấn của các triều đại ở Trung Quốc

Những món báu vật vô giá mang đậm dấu ấn của các triều đại ở Trung Quốc

Bên trong bảo tàng Cố Cung ở Bắc Kinh, Trung Quốc, hiện đang lưu giữ và trưng bày hơn 1,8 triệu cổ vật của nhiều triều đại nước này.

Đăng ngày: 07/11/2026
Tìm thấy chiếc cốc “xuyên không” trong mộ cổ hơn 2.000 năm

Tìm thấy chiếc cốc “xuyên không” trong mộ cổ hơn 2.000 năm

Các nhà khảo cổ bất ngờ khi tìm thấy chiếc cốc thời hiện đại trong mộ cổ hơn 2.000 năm. Đây là bảo vật gì?

Đăng ngày: 07/11/2026
Bạn sang nhà chơi phát hiện "núi vàng, núi bạc hơn 100 tỷ": Chưa kịp vui mừng tình bạn lâu năm đã sứt mẻ!

Bạn sang nhà chơi phát hiện "núi vàng, núi bạc hơn 100 tỷ": Chưa kịp vui mừng tình bạn lâu năm đã sứt mẻ!

Một kho báu toàn vàng và bạc cổ từng được phát hiện trên mảnh đất của một người nông dân khiến thế giới ngỡ ngàng.

Đăng ngày: 06/11/2026
Phát hiện gây sốc: Một quái vật tưởng hiền lành nhưng thực chất đã tiêu diệt 70% sinh vật Trái đất

Phát hiện gây sốc: Một quái vật tưởng hiền lành nhưng thực chất đã tiêu diệt 70% sinh vật Trái đất

Đi ngược thời gian về kỷ Devon, thời đại thảm khốc nhất với hàng loạt cuộc đại tuyệt chủng, các nhà khoa học đã xác định được thủ phạm vô cùng bất ngờ, là thứ vẫn tồn tại trên Trái đất ngày nay.

Đăng ngày: 06/11/2026
Người Đông Á mang gene một loài người khác với nhiều bất thường

Người Đông Á mang gene một loài người khác với nhiều bất thường

Nhóm nghiên cứu từ Anh đã tìm ra câu trả lời cho bí ẩn hóc búa: Loài người cổ Neanderthals sinh sống chủ yếu ở châu Âu, vì sao người Đông Á lại mang DNA của họ nhiều nhất thế giới?

Đăng ngày: 06/11/2026
Khoa Học News