DNA tiết lộ mô hình tình dục và hôn nhân ở đế chế hùng mạnh châu Âu
Nghiên cứu phân tích DNA cổ đại lấy từ các ngôi mộ của người Avar đã tiết lộ về nguồn gốc, cũng như mô hình tình dục và hôn nhân của đế chế hùng mạnh này.
Người Avar là một dân tộc du mục bí ẩn từng thống trị Trung và Đông Âu trong 250 năm, từ giữa thế kỷ thứ VI. Họ nổi tiếng với những chiến binh cưỡi ngựa hung hãn và đã từng khiến Đế chế Byzantine kinh hãi. Tuy nhiên, do thiếu ghi chép thành văn, lịch sử và văn hóa của người Avar vẫn còn nhiều bí ẩn.
Gần đây, các nhà khoa học đã sử dụng DNA cổ để hé lộ thêm nhiều bí mật về người Avar, bao gồm nguồn gốc, cấu trúc gia đình, đời sống xã hội và cách họ tương tác với cư dân bản địa.
Khai quật nghĩa trang của người Avar ở Rákóczifalva, Hungary diễn ra vào năm 2006. (Ảnh: Viện Khoa học Khảo cổ học/Bảo tàng Đại học Eötvös Loránd).
Nghiên cứu năm 2022 phân tích DNA từ các ngôi mộ của giới tinh hoa Avar cho thấy họ có nguồn gốc từ thảo nguyên Mông Cổ, di cư đến châu Âu sau khi bị người Thổ Nhĩ Kỳ đánh bại vào năm 550.
Phân tích DNA từ 424 cá nhân được chôn cất ở bốn nghĩa trang Hungary, các nhà nghiên cứu đã có thể xây dựng các phả hệ chi tiết, trong đó phả hệ lớn nhất trải dài chín thế hệ trong suốt 2 thế kỷ rưỡi. Nhóm nghiên cứu phát hiện ra rằng khoảng 300 cá nhân có họ hàng gần được chôn cất trong cùng một nghĩa trang.
Phân tích cho thấy người Avar có một hệ thống gia đình phụ hệ, nơi trẻ em thuộc về gia đình cha và dòng dõi được truyền từ cha sang con trai.
Điều thú vị là, phụ nữ Avar thường kết hôn với những người đàn ông từ cộng đồng khác, trong khi đàn ông ở lại cộng đồng của họ sau khi kết hôn. Có thể thấy phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các cộng đồng Avar với nhau.
Nghiên cứu cũng cho thấy cả việc cả nam và nữ trong xã hội Avar có con với nhiều người bạn đời là tương đối phổ biến. Giải thích cho điều này có thể là do chế độ đa thê (một người đàn ông có nhiều vợ) hoặc hôn nhân theo chuỗi monogamy (kết hôn nhiều lần, mỗi lần chỉ với một vợ).
Ngoài ra, còn phát hiện ra nhiều trường hợp nam giới có họ hàng gần với nhau cùng có con với một người phụ nữ, điều này thể hiện họ có thể chấp nhận giao phối cận huyết ở một mức độ nhất định.
Nghiên cứu DNA không thể cung cấp đầy đủ thông tin về vai trò giới trong xã hội Avar. Mộ của đàn ông thường có nhiều đồ tùy táng có giá trị cao như ngựa, yên ngựa và dây cương, nhưng các nhà khảo cổ học tin rằng phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự gắn kết xã hội và truyền bá văn hóa.
Cho đến nay, khoảng 100.000 ngôi mộ của người Avar đã được khai quật, chúng là một phần quan trọng trong di sản khảo cổ học của châu Âu.
Người Avar để lại di sản to lớn cho châu Âu. Họ được cho là đã mang bàn đạp yên ngựa đến châu Âu - một công nghệ biến đổi giúp chiến tranh trên lưng ngựa trở nên khả thi và sau đó được áp dụng rộng rãi trên khắp lục địa.
Thức ăn nhanh thế kỷ 21 hiện ra ở thành phố 2.000 năm tuổi
Thêm một thứ "vượt thời gian" khác gây choáng váng cho đội khảo cổ đang làm việc ở Pompeii - thành phố La Mã bị chôn vùi 2.000 năm trước dưới tro bụi núi lửa.
Tàu ma 800 năm hiện hình nguyên vẹn rồi bỗng "bốc hơi về trời"
Tàu ma Mortar Wreck hiện hình trong trạng thái rất tốt ở vùng nước nông ngoài khơi miền Nam nước Anh dù đã chìm 800 năm, để rồi phân rã nhanh đến đáng sợ từ ngày lộ ra khỏi cát.
Định lý Pythagore được tìm thấy trên các tấm đất sét của người Babylon cổ đại, có trước thời Pythagoras 1.000 năm
Các nhà khoa học của Đại học New South Wales đã phát hiện ra mục đích của tấm đất sét Babylon 3.700 năm tuổi nổi tiếng, tiết lộ đây là bảng lượng giác cổ nhất và chính xác nhất thế giới.
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ
Hà Nội sẽ chi 1.800 tỉ phục dựng điện Kính Thiên
Hà Nội sẽ tập trung nguồn lực bảo tồn các công trình lịch sử, văn hóa tại nội đô. Trong đó, TP sẽ chi 1.800 tỉ đồng thực hiện dự án phục dựng điện Kính Thiên.
Đôi giày đặc biệt của chiến binh đất nung mộ Tần Thủy Hoàng
Đôi giày ở chân một cung thủ trong đội quân đất nung có nhiều đặc điểm ưu việt, thể hiện trình độ thủ công xuất sắc dưới thời nhà Tần.
