Khoa Học News

Độ phân giải siêu cao của bản đồ mới về lục địa băng giá

Chiều cao một ngọn núi băng sẽ chỉ còn tính bằng mét thay vì kilomet trước đây.

Đây là bản đồ bề mặt Nam Cực hoàn hảo nhất từ trước tới nay, hãy hình dung là nếu có thể đặt tay lên nó, bạn sẽ cảm nhận được điểm nhô lên từ các sườn núi băng uốn lượn của bán đảo Nam Cực phía Bắc lục địa này.


REMA - Mô hình cao độ tham chiếu Nam Cực. (Ảnh: Cơ quan Tình báo Không gian Địa lý Quốc gia Mỹ).

Các nhà nghiên cứu đã vẽ bản đồ địa hình qua những bức ảnh có độ phân giải cao, được một nhóm vệ tinh quanh quỹ đạo Trái Đất từ 400-700km thu thập suốt 6 năm qua. Để tạo thành bản đồ tổng thể, hàng trăm ngàn mô hình cao độ kỹ thuật số lập thể (DEM) và hàng triệu bức ảnh đã được xử lý trong 5 năm bởi Blue Waters - một trong những siêu máy tính mạnh nhất thế giới với tốc độ xử lý 1 triệu tỷ phép tính mỗi giây, theo thông báo từ Đại học Minnesota. Bản đồ có tên “Mô hình cao độ tham chiếu Nam Cực” (REMA). Cơ quan Tình báo Không gian Địa lý Quốc gia Mỹ và Quỹ Khoa học Quốc gia tài trợ kinh phí cho dự án quy mô này.

Bản đồ trước đó của lục địa băng giá chỉ có độ phân giải hơn 3.000 feet (1.000 mét), nhưng bản đồ mới cung cấp cho chúng ta một độ phân giải đáng kinh ngạc: khoảng 26 feet (8m). Với diện tích 5,4 triệu dặm vuông (khoảng 14 triệu km vuông) - tức 98% Nam Cực - nó trở thành bản đồ chi tiết nhất về lục địa băng giá được vẽ.

"Trước kia, bản đồ bề mặt sao Hỏa còn chất lượng cao hơn bản đồ Nam Cực", theo Ian Howat, một trong những nhà nghiên cứu của dự án, giám đốc Trung tâm nghiên cứu về khí hậu của Đại học bang Ohio. "Giờ đây, chúng ta có bản đồ địa hình tốt nhất của một lục địa trên Trái đất" Howat nói.


Độ phân giải của bản đồ Nam Cực trước kia khi so sánh với REMA vừa hoàn tất. (Ảnh: Fox9).

Việc xác định chiều cao của những dốc băng và đá lộ thiên ở Nam Cực giờ đã nằm trong tầm tay của các nhà khoa học, và độ sai lệch của nó chỉ trong phạm vi trên dưới 1m, theo thông báo.

"Với độ phân giải này, bạn có thể thấy hầu hết mọi thứ", Howat nói. "Chúng ta sẽ quan sát được sự biến đổi của lớp tuyết phủ hay những chuyển vị của băng, chúng ta có thể theo dõi lưu lượng của các dòng sông, lũ lụt và núi lửa và cả sự mỏng manh của lớp băng trên mặt sông".

Với khá nhiều dữ liệu - dung lượng tập tin bản đồ là 150 terabyte (153600 GB) - giới khoa học giờ đây có thể hình dung tốt hơn tác động của quá trình trái đất nóng lên qua cảnh quan ở Nam Cực, Paul Morin, đồng chủ trì dự án viết trong thông báo. "Hiện nay, chúng ta có cơ hội tốt hơn bao giờ hết để quan sát những thay đổi trong sự tan chảy và kết băng", ông nói. "Điều này sẽ giúp chúng ta hiểu được tác động của hiện tượng biến đổi khí hậu và sự dâng lên của mực nước biển. Nó sẽ ở ngay trước mắt chúng ta".

Dù bản đồ đã hoàn tất, việc chụp và xử lý ảnh vệ tinh vẫn sẽ tiếp tục và những thay đổi (nếu có) được cập nhật mỗi năm hai lần. REMA được xuất bản trực tuyến từ ngày 4/9 trên trang của Trung tâm địa không gian vùng cực Minnesota (PGC).

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Phong tục lễ Tạ Ơn khác biệt khắp năm châu

Phong tục lễ Tạ Ơn khác biệt khắp năm châu

Lễ Tạ Ơn không chỉ có riêng ở Mỹ mà còn được tổ chức ở nhiều quốc gia với tên gọi, phong tục và nghi lễ riêng biệt.

Đăng ngày: 29/09/2026
Bí ẩn của các biểu tượng Ai Cập cổ đại

Bí ẩn của các biểu tượng Ai Cập cổ đại

Được mô tả trong các văn bản xưa như là “Lời của thần linh”, các biểu tượng này được sử dụng thường xuyên trong các lễ nghi tôn giáo và phép thuật ở Ai Cập.

Đăng ngày: 27/09/2026
Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em sinh đôi người Mỹ Sienna và Sierra Bernal được đánh giá là độc nhất vô nhị khi một trong số họ chỉ có kích thước cơ thể bằng một nửa người còn lại.

Đăng ngày: 27/09/2026
Phong tục đón Tết Trung thu độc đáo khắp thế giới

Phong tục đón Tết Trung thu độc đáo khắp thế giới

Không chỉ Việt Nam, nhiều quốc gia Châu Á khác cũng tổ chức Tết Trung thu vào ngày 15/8 âm lịch.

Đăng ngày: 27/09/2026
Đáp án của các nhà khoa học: Gà có trước trứng!

Đáp án của các nhà khoa học: Gà có trước trứng!

Việc phát hiện một loại chất protein đặc biệt đã giúp các nhà khoa học trả lời cho câu hỏi chưa tìm được lời đáp trong suốt hàng ngàn năm qua.

Đăng ngày: 27/09/2026
Hòn đá kỳ lạ lớn lên như nấm sau mưa

Hòn đá kỳ lạ lớn lên như nấm sau mưa

Ở Romania có một khu vực gồm toàn những hòn đá kỳ lạ, tên là trovant, có khả năng tự phình to và lớn lên như... nấm sau khi tiếp xúc với nước mưa.

Đăng ngày: 26/09/2026
Những khả năng đặc biệt của con người khiến khoa học phải “nể phục”

Những khả năng đặc biệt của con người khiến khoa học phải “nể phục”

Con người có những khả năng đặc biệt mà đến khoa học cũng phải "lắc đầu ngao ngán" không lý giải được.

Đăng ngày: 25/09/2026
Khoa Học News