Động đất Mexico "xé" rách đôi một mảng kiến tạo

Trận động đất 8,2 độ tàn phá miền nam Mexico hồi tháng 9/2017 mạnh đến mức khiến mảng kiến tạo bên dưới khu vực tách làm đôi.

Nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Nature Geoscience kết luận tác động từ trận động đất làm mảng kiến tạo Cocos bị tách ra trong vài giây và giải phóng năng lượng cực đại, Fox News hôm 25/10 đưa tin. "Chúng tôi nhận thấy đứt gẫy tái kích hoạt cơ cấu đứt gãy cong và lan sâu xuống bên dưới vùng chuyển tiếp giòn - dẻo của mảng Cocos, bao gồm những khu vực có nhiệt độ dự kiến trên 1.000°C", nhóm tác giả nghiên cứu cho biết.


Nhà cửa đổ nát do động đất 8,2 độ làm rung chuyển miền nam Mexico. (Ảnh: AFP).

Trưởng nhóm nghiên cứu Diego Melgar, nhà khoa học Trái Đất ở Đại học Oregon, cho biết ông và đồng nghiệp vẫn chưa tìm ra cách lý giải tại sao quá trình này xảy ra. "Chúng tôi chưa thể giải thích nguyên nhân của quá trình. Chúng tôi chỉ có thể khẳng định nó trái với các mô hình trước đây và cần tiến hành nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ", Melgar chia sẻ.

Động đất lớn và mạnh như vậy từng xảy ra trong quá khứ. Năm 1933, trận động đất tương tự ở Sanriku, Nhật Bản, gây ra sóng thần cao 29 mét, giết chết 1.522 người và phá hủy hơn 7.000 ngôi nhà. Một trận động đất khác xảy ra năm 1939 bên dưới thị trấn Chillán của Chile, khiến ít nhất 30.000 người thiệt mạng. Do xảy ra gần biển, mức độ thiệt hại do các trận động đất càng lớn hơn do kèm theo nguy cơ sóng thần.

Trận động đất 8,2 độ ở Tehuantepec, Mexico năm ngoái làm nứt vỡ Cocos, mảng kiến tạo tương đối trẻ với niên đại 25 triệu năm và sinh ra sóng thần cao hai mét. "Mảng kiếng tạo đang bị hút chìm này vẫn còn rất trẻ và ấm, xét về mặt địa chất. Đáng lẽ nó không thể vỡ", Melgar nói. Để so sánh, đới hút chìm ở Nhật Bản có niên đại lên tới 130 triệu năm.

Mảng kiến tạo thường xuyên di chuyển quanh bề mặt Trái đất và đâm vào nhau, hình thành những ngọn núi mới hoặc trượt xuống dưới nhau, tạo nên đới hút chìm. Niên đại và nhiệt độ của đới hút chìm rất đa dạng, và nhiệt độ trở nên thấp hơn khi chúng di chuyển hướng ra ngoài. Những trận động đất liên quan tới ứng suất chủ yếu là kết quả từ các mảng kiến tạo lâu đời với nhiệt độ mát hơn (khoảng 650 độ C). Điều này khiến tác động từ trận động đất ở Tehuantepec trở nên khó hiểu.

Nhóm của Melgar nêu ra một số giả thuyết. Họ cho rằng nước biển xâm nhập vào mảng kiến tạo Cocos có thể thúc đẩy quá trình giảm nhiệt, làm nó dễ nứt gãy hơn trước các trận động đất thường gặp ở nơi lạnh và lâu đời hơn. Nếu đúng như vậy, khu vực như miền nam Guatemala và bờ Tây nước Mỹ rất dễ chịu ảnh hưởng của động đất ở vùng chịu nén.

TIN CŨ HƠN
Bí ẩn thác nước chảy vào

Bí ẩn thác nước chảy vào "Chiếc ấm của Quỷ dữ"

Thác nước đôi Devil’s Kettle, thuộc bang Minnesota, Hoa Kỳ, có một dòng chảy vào hồ Superior; tuy nhiên, điểm đến của dòng kia đến bây giờ vẫn còn là một ẩn số của thiên nhiên…

Đăng ngày: 17/02/2026
Lốc xoáy làm tốc mái hàng trăm ngôi nhà ở Quảng Nam

Lốc xoáy làm tốc mái hàng trăm ngôi nhà ở Quảng Nam

Theo thống kê sơ bộ của UBND xã đại Hồng (huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam), số người bị thương trong vụ lốc xoáy, mưa đá chiều 14/4 lên đến 17 người, hơn 500 nhà bị sụp và tốc mái hoàn toàn, 10 nhà dân đã bị sập hoàn toàn.

Đăng ngày: 15/02/2026
Khu rừng dưới nước tuyệt đẹp ở Kazakhstan

Khu rừng dưới nước tuyệt đẹp ở Kazakhstan

Hồ nước Kaindy dài 400m ở Kazakhstan có một vẻ đẹp rất đặc biệt với một khu rừng kỳ lạ mọc dưới đáy hồ.

Đăng ngày: 11/02/2026
Núi lửa lớn nhất thế giới ở Hawaii có dấu hiệu

Núi lửa lớn nhất thế giới ở Hawaii có dấu hiệu "thức giấc"

Ngọn núi lửa lớn nhất thế giới Mauna Loa ở tiểu bang Hawaii của Mỹ có dấu hiệu phun trào trở lại.

Đăng ngày: 08/02/2026
Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter).

Đăng ngày: 19/01/2026
Sấm sét là gì? Tại sao có sấm sét?

Sấm sét là gì? Tại sao có sấm sét?

Một hiện tượng thiên nhiên đặc biệt phổ biến xảy ra ở khắp mọi nơi trên trái đất của chúng ta, đó là sấm sét. Nó là một luồng điện cực mạnh và sẵn sàng phá hủy mọi thứ mà nó phóng xuống.

Đăng ngày: 15/01/2026
Núi lửa là gì? Núi lửa được hình thành như thế nào?

Núi lửa là gì? Núi lửa được hình thành như thế nào?

Núi lửa đã gây ra rất nhiều ảnh hưởng đến đời sống của những người đang sống trong vùng gần cửa miệng của hiện tượng này. Nhưng đã bao giờ bạn tử hỏi núi lửa là gì không?

Đăng ngày: 12/01/2026
Khoa Học News