Dòng sông khí quyển dịch chuyển về hai cực Trái đất

Các nhà khoa học Mỹ phát hiện dòng sông khí quyển dịch chuyển về hai cực trong 40 năm qua gây ra những thay đổi lớn về thời tiết toàn cầu.

Trong những thập kỷ gần đây, các dòng sông khí quyển có nhiệm vụ vận chuyển hơi nước ở tầng cao của Trái đất, đã thay đổi vị trí - một biến đổi căn bản có thể tác động đến mô hình thời tiết và lượng mưa trên toàn hành tinh.


Một vệ tinh chụp ảnh quang cảnh trên Thái Bình Dương với những đám mây minh họa cho chuyển động của dòng sông khí quyển "Pineapple Express" hướng về Bờ Tây Mỹ. (Ảnh: GOES-11/NASA)

Các nhà khoa học tại Đại học California, Santa Barbara (UCSB) nhận thấy rằng các dòng sông khí quyển ở cả hai bán cầu đã di chuyển xấp xỉ 6° đến 10° về phía hai cực trong 40 năm qua. Điều này có nghĩa là các khu vực bị ảnh hưởng bởi hiện tượng này hiện nằm xa hơn về phía bắc ở Bắc bán cầu và xa hơn về phía nam ở Nam bán cầu so với trước đây. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Advances.

Nhóm nghiên cứu giải thích rằng nguyên nhân cơ bản của sự dịch chuyển này là sự lạnh đi ở phía đông Thái Bình Dương nhiệt đới trong bốn thập kỷ qua, mặc dù họ lưu ý rằng chuỗi sự kiện "vẫn cần được khám phá đầy đủ".

Dòng sông khí quyển là những luồng hơi nước chảy trong khí quyển Trái đất, có tác động lớn đến lượng mưa và tuyết. Kích thước và cường độ của chúng có thể rất đa dạng, nhưng trung bình một dòng sông khí quyển có thể vận chuyển lượng hơi nước tương đương với lưu lượng nước tại cửa sông Mississippi.

Một trong những dòng sông khí quyển nổi tiếng được gọi là "Pineapple Express", một dòng sông khí quyển mạnh mẽ vận chuyển hơi ẩm từ vùng nhiệt đới Thái Bình Dương quanh Hawai'i về phía bờ biển phía tây của Mỹ và Canada. Khi dải không khí ẩm ướt và ấm áp này đến Bờ Tây, nó có thể gây ra những trận mưa lớn trên khắp California, cũng như Oregon, Washington và British Columbia.

Ước tính khoảng 50% lượng mưa và tuyết ở Bờ Tây Mỹ được mang đến bởi các dòng sông khí quyển. Tuy nhiên, chúng không chỉ là một hiện tượng ở Bắc Mỹ; các dòng sông khí quyển ảnh hưởng đến thời tiết và phân phối lượng mưa trên toàn thế giới.


(Đồ họa: Next).

Nghiên cứu mới chỉ ra rằng sự dịch chuyển gần đây của các dòng sông khí quyển về phía hai cực có thể có ảnh hưởng sâu sắc đến các hệ thống thời tiết của thế giới trong những năm tới.

Các khu vực trước đây phụ thuộc vào các dòng sông khí quyển để có lượng mưa có thể phải đối mặt với hạn hán và sóng nhiệt gia tăng, trong khi các khu vực ở vĩ độ cao hơn có thể sẽ có lượng mưa lớn hơn, bão mạnh hơn và nguy cơ lũ lụt tăng cao.

Đối với một khu vực như miền nam California, việc các dòng sông khí quyển di chuyển về phía bắc có thể làm giảm lượng mưa hơn nữa, dẫn đến nhiều vấn đề hơn với tình trạng khan hiếm nước, hạn hán và cháy rừng. Trong khi đó, các khu vực như Tây Bắc Thái Bình Dương có thể sẽ có thời tiết ẩm ướt hơn, gây ra các vấn đề như lũ lụt.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều điều chưa biết về các tác động lan rộng hơn của việc các dòng sông khí quyển di chuyển về phía hai cực. Một trong số đó là nó có thể mang đến những hậu quả khó lường đối với các đại dương trên thế giới.

TIN CŨ HƠN
“Thị trấn ma“ ở Úc, nơi việc thở cũng có thể gây chết người

“Thị trấn ma“ ở Úc, nơi việc thở cũng có thể gây chết người

Một thị trấn ở Tây Úc nguy hiểm tới mức giới chức địa phương phải xóa tên nó khỏi bản đồ khu vực.

Đăng ngày: 09/01/2026
Động cơ Warp: Công nghệ đưa chúng ta đến gần hơn với tốc độ ánh sáng

Động cơ Warp: Công nghệ đưa chúng ta đến gần hơn với tốc độ ánh sáng

Khởi điểm của hiểu biết về động cơ warp là năm 1994, khi nhà vật lý lý thuyết Miguel Alcubierre nêu lên khái niệm về một động cơ bẻ cong được không gian.

Đăng ngày: 09/01/2026
Có gì khác biệt giữ thái giám phương Tây và thái giám Trung Quốc?

Có gì khác biệt giữ thái giám phương Tây và thái giám Trung Quốc?

Không chỉ có thời cổ đại Trung Quốc mới có thái giám mà hoàng thất phương Tây cũng không thiếu thái giám tuy nhiên có vẻ thái giám ở phương Tây có vẻ đỡ phải chịu khổ thể xác khi bị hoạn hơn.

Đăng ngày: 08/01/2026
Mặt trời nhân tạo

Mặt trời nhân tạo "made in China" cán cột mốc kinh ngạc: Tham vọng chồng tham vọng!

Trung Quốc đang hướng tới mục tiêu tự cung cấp năng lượng, đặc biệt là năng lượng hạt nhân.

Đăng ngày: 08/01/2026
Nam Cực và Bắc Cực khác nhau như thế nào?

Nam Cực và Bắc Cực khác nhau như thế nào?

Trên Trái Đất của chúng ta có 2 vùng cực: Bắc Cực (Arctic - có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp Arktikos) nằm ở phía Bắc và Nam Cực (Antarctic - có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp Antarktikos) nằm ở phía Nam

Đăng ngày: 08/01/2026
Vì sao người Do Thái thông minh nhất thế giới?

Vì sao người Do Thái thông minh nhất thế giới?

Từ ngàn xưa, người Do Thái đã xem tri thức là loại vốn đặc biệt vì có thể sinh ra vốn và của cải, lại không bị cướp đoạt được.

Đăng ngày: 08/01/2026
Những sự thật về môn địa lý mà bạn có thể không được học ở trường

Những sự thật về môn địa lý mà bạn có thể không được học ở trường

Tìm hiểu những sự thật này có thể mang lại cho bạn một góc nhìn mới về hành tinh Trái đất xinh đẹp của chúng ta.

Đăng ngày: 07/01/2026
Khoa Học News